ภาวะธรรมทัศน์ในผู้สูงอายุ: องค์ความรู้สู่การพยาบาลผู้สูงอายุ
คำสำคัญ:
ภาวะธรรมทัศน์, ผู้สูงอายุ, องค์ความรู้, การพยาบาลบทคัดย่อ
ปัจจุบันในหลายประเทศทั่วโลกก้าวเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุ องค์ความรู้ในการดูแลผู้สูงอายุจึงมีความสำคัญสำหรับพยาบาลและทีมสุขภาพ เพื่อใช้เป็นแนวทางในการยกระดับคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุให้อย่างยั่งยืน ภาวะธรรมทัศน์ในผู้สูงอายุ เป็นภาวะที่บุคคลในวัยสูงอายุมีความเข้าใจและยอมรับในปรากฎการณ์ของชีวิต ดังนั้นพยาบาลจึงมีบทบาทในการส่งเสริมภาวะธรรมทัศน์ เพื่อให้ผู้สูงอายุมีความพึงพอใจในชีวิต ยอมรับความเสื่อมลงของร่างกาย เข้าใจความจริงในชีวิตตนเอง สามารถดำรงชีวิตอย่างมีความสุขทั้งกายและใจ บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อให้พยาบาลเกิดความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับการพัฒนาแนวคิด องค์ประกอบ ปัจจัยที่มีผลต่อภาวะธรรมทัศน์ เครื่องมือในการประเมิน ประโยชน์ของการศึกษาธรรมทัศน์และการพยาบาลผู้สูงอายุที่สอดคล้องกับการดูแลโดยใช้ธรรมทัศน์ในผู้สูงอายุ ทั้งด้านร่างกาย จิตใจ สังคม และจิตวิญญาณ
เอกสารอ้างอิง
National Statistical Office. Situation of Thai elderly in different spatial dimensions 2019. Bangkok: Office;2019 [cited 10 July 2024]. Available from: https://thaitgri.org/?wpdmpro=situation-of-the-thai- eldery-2019
Office of the National Economic and Social Development Council. Report of the population projections for Thailand 2010-2040. Bangkok: Office; 2019 [cited 10 July 2024]. Available from: https://ipsr. mahidol.ac.th/wp-content/uploads/2022/03/Report-File-408.pdf
North MS, Fiske ST. Modern attitudes toward older adults in the aging world: A cross-cultural meta-analysis. Psychol Bull. 2015;141(5):993–1021. doi: 10.1037/a0039469.
สาคร อินโทโล่, อักษ์ศรา กะการดี, เฌอร์นินทร์ ตั้งปฐมวงศ์, พฤฒิศักดิ์ จันทราทิพย์, พัชรีรัตน์ อันสีแก้ว, สุภาพร ประนัดทา, นุชนาถ บุญมาศ. ทัศนคติและมุมมองต่อผู้สูงอายุของนักศึกษาพยาบาลศาสตร์ชั้นปีที่ 2 วิทยาลัยพยาบาลศรีมหาสารคาม. ราชาวดีสาร [อินเตอร์เน็ต]. 2559 [เข้าถึงเมื่อ 2 ก.ค. 2567];10(1): 91-103. เข้าถึงได้จาก https://he01.tci thaijo.org/index.php/ bcnsurin/article/view/175642.
สิบปีย์ ชยานุสาสนี จันทร์ดอน. การศึกษาภาวะธรรมทัศน์ของผู้สูงอายุและวุฒิภาวะทางปัญญาในการดำรงชีวิตตามแนวทางพุทธปรัชญา กรณีศึกษา ชุมชนบานโนนตาล ตำบลท่าสองคอน อำเภอเมือง จ.มหาสารคาม [ปริญญานิพนธ์ปริญญา พยาบาลศาสตร์มหาบัณฑิต]. เชียงใหม่: มหาวิทยาลัยเชียงใหม่; 2562. [เข้าถึงเมื่อ 17 ส.ค. 2567] เข้าถึงได้จากhttps://fulltext.rmu.ac.th/fulltext/2562/M126905/Chayanusasaneejundon%20Sippiya/
Chayanusasaneejundon%20Sippiya.pdf
Tornstam L. Gerotranscendence; A reformulation of the disengagement theory. Aging (Milano) 1989;1(1):55-63. doi: 10.1007/BF03323876.
ฉัตวารินทร์ บุญเดช, วิราพรรณ วิโรจน์รัตน์, นารีรัตน์ จิตรมนตรี. ความสัมพันธ์ระหว่าง ภาวะสุขภาพ ความเชื่อทางศาสนา การปฏิบัติทางศาสนา ความพึงพอใจในชีวิต กับภาวะธรรมทัศน์ในวัยสูงอายุของผู้สูงอายุในชุมชน. วารสารสภาการพยาบาล [อินเตอร์เน็ต]. 2559 [เข้าถึงเมื่อ 2 ก.ค. 2567]; 32(3):66-77. เข้าถึงได้จาก https://he02.tci- thaijo.org/ index.php/ TJONC/article /view/103356
ประยงค์ จันทร์แดง. การดูแลผู้สูงอายุตามแนวพุทธ: กรณีศึกษาโรงเรียนผู้สูงอายุในวัดเขตตำบลแม่กา อ.เมือง จ.พะเยา. วารสารวิชาการมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ [อินเตอร์เน็ต]. 2559 [เข้าถึงเมื่อ 2 ก.ค. 2567]; 26(52):28-48. เข้าถึงได้จาก https://so06.tci-thaijo.org/
index.php/husojournal/article/view/146042
สมศรี สัจจะสกุลรัตน์. รูปแบบการจัดการสุขภาพของผู้สูงอายุเชิงพุทธบูรณาการ : กรณีศึกษาเทศบาลตำบลบ้านต๋อม จังหวัดพะเยา. วารสารวิจัยการพยาบาลและสุขภาพ [อินเตอร์เน็ต]. 2559 [เข้าถึงเมื่อ 2 ก.ค. 2567]; 19(2):120-32. เข้าถึงได้จาก https://he01.tci-thaijo.org/index.php/bcnpy/article/view /125466
Tornstam L. Transcendence in later life. Generations [Internet]. 2000 [cited 2 July 2024];13(4):10-4. Available from:https://www.jstor.or
ธนยศ สุมาลย์โรจน์, ฮานานมูฮิบบะตุดดีน นอจิ สุขไสว. ผู้สูงอายุในโลกแห่งการทำงาน: มุมมองเชิงทฤษฎีทางกายจิตสังคม. วารสารปัญญาภิวัฒน์ [อินเตอร์เน็ต]. 2558 [เข้าถึงเมื่อ 17 ส.ค. 2567]; 7(1):242–54. เข้าถึงได้จาก https://so05.tci-thaijo.org/index.php/pimjournal/article/view/34044/28640
วรวุฒิ เพ็งพันธ์. จิตตปัญญาศึกษากับภาวะธรรมทัศน์ในวัยสูงอายุ. วารสารการศึกษาและการพัฒนาสังคม [อินเตอร์เน็ต]. 2559 [เข้าถึงเมื่อ 17 ส.ค. 2567]; 12 (2): 7-19. เข้าถึงได้จาก https://opac1.lib.buu.ac.th/medias3/edusoc12n2p7-19.pdf
Tornstam, L. Gerotranscendence – a theoretical and empirical exploration. Aging and religious dimension. Westport: Greenwood Publishing Group; 1994.
Wang K, Duan G-x, Jia H-l, Xu E-s, Chen X-m, Xie H-h. The level and influencing factors of Gerotranscendence in community-dwelling older adults. IJNS. 2015;2(2):123-7
Jeong SY, Moon KJ, Lee WS, David M. Experience of gerotranscendence among community- dwelling older people: A cross-sectional study. Int J Older People Nurs. 2020;15(2):e12296. doi:10.1111/opn.12296
Kim HK, Seo JH. Effects of health status, depression, Gerotranscendence, self-efficacy, and social support on healthy aging in the older adults with chronic diseases. Int J Environ Res Public Health. 2022;19(13):7930.
ลดารัตน์ สาภินันท์. ภาวะธรรมทัศน์ในวัยสูงอายุและการเตรียมตัวเกี่ยวกับความตายของผู้สูงอายุ [ปริญญานิพนธ์ปริญญา พยาบาลศาสตร์มหาบัณฑิต]. เชียงใหม่: มหาวิทยาลัยเชียงใหม่; 2545.
สิทธิชัย วิสุทฺโธ (หว่านผล), สมาน งามสนิท, สุรพล สุยะพรหม. การบูรณาการหลักพุทธธรรมเพื่อการพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ ขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในจังหวัดจันทบุรี. วารสารพุทธสังคมวิทยาปริทรรศน์ [อินเตอร์เน็ต]. 2565 [เข้าถึงเมื่อ 17 ส.ค. 2567]; https://so06.tci-thaijo.org/index.php/BSJ/article/view/251052/1733277(2):194-208
Tornstam L. Gerotranscendence: The contemplative dimention of aging. J. Aging Stud [Internet]. 1997 [cited 2 July 2024];11(2):143-54. Available from: https://sciencedirect.com
มาลีวัล เลิศสาครศิริ, กุหลาบ รัตนสัจธรรม. การพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุแบบบูรณาการพหุปัญญาด้วยวิถีไทยพุทธ. วารสารสุขภาพกับการจัดการสุขภาพ [อินเตอร์เน็ต]. 2559 [เข้าถึงเมื่อ 2 ก.ค. 2567];3(2):1-12. เข้าถึงได้จาก https://he01.tci- thaijo.org/index.php/slc/article/ view/221699
มาลีวัล เลิศสาครศิริ, กุหลาบ รัตนสัจธรรม, พิศมัย เสรีขจรกิจเจริญ, วนัสรา เชาวน์นิยม, ชัยนันท์ เหมือนเพ็ชร์. การเปรียบเทียบคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุแบบบูรณาการพหุปัญญา หลังการปฏิบัติตามแนวคิดปรัชญาตะวันออกด้วยวิถีไทยพุทธ. วารสารเกื้อการุณย์ [อินเตอร์เน็ต]. 2561 [เข้าถึงเมื่อ 2 ก.ค. 2567]; 24(1):28-41. เข้าถึงได้จาก https://he01.tci- thaijo.org/index.php/kcn/article/view/95190
สมพาน เหล่าชุมแพ, มฆวินทร์ ปุริสุตฺตโม. การศึกษาเปรียบเทียบสุขภาวะผู้สูงอายุชุมชนชาวพุทธตำบลปากช่อง อำเภอหล่มสักและชุมชนชาวคริสต์ ตำบลเข็กน้อย อำเภอเขาค้อ จังหวัดเพชรบูรณ์. วารสาร มจร พุทธศาสตร์ปริทรรศน์. [อินเตอร์เน็ต]. 2561 [เข้าถึงเมื่อ 2 ก.ค. 2567]; 6(1):37-53. เข้าถึงได้จาก o06.tci-thaijo.org/index.php/jmb/article/view/255532
Department of Medical Service. Institute Geriatric Medicine. Annual Report 2008, Institute of Geriatric Medicine. Bangkok: Department; 2008.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2024 วารสารโรงพยาบาลธรรมศาสตร์เฉลิมพระเกียรติ
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
