การพัฒนาอาหารเลียนแบบเนื้อสัตว์เพื่อใช้ประกอบอาหารให้ผู้ป่วยฝึกกลืนระดับ 6

ผู้แต่ง

  • นงเยาว์ หมูนดี งานโภชนาการ โรงพยาบาลธรรมศาสตร์เฉลิมพระเกียรติ

คำสำคัญ:

อาหารฝึกกลืน, อาหารเลียนแบบเนื้อสัตว์, คุณค่าทางโภชนาการ

บทคัดย่อ

บทนำ: ปัจจุบันยังไม่มีการพัฒนาอาหารเลียนแบบเนื้อสัตว์ให้มีลักษณะอ่อนนุ่ม มีสารอาหารครบถ้วน เหมาะสมสำหรับการนำไปปรุงประกอบอาหารให้ผู้ป่วยฝึกกลืนระดับ 6 ผู้วิจัยจึงได้พัฒนาอาหารโดยใช้อาหารทางการแพทย์  เวย์โปรตีน  สารแต่งกลิ่นหมู มาเป็นส่วนประกอบหลัก เพื่อให้ผู้ป่วยได้รับอาหารที่เหมาะสมกับสภาวะการกลืนและสามารถนำไปดัดแปลงเป็นเมนูอาหารที่หลากหลายได้

วัตถุประสงค์: เพื่อพัฒนาอาหารเลียนแบบเนื้อสัตว์เพื่อใช้ประกอบอาหารฝึกกลืนระดับ 6 และเพื่อศึกษาคุณค่าทางโภชนาการ 

วิธีดำเนินการวิจัย: การพัฒนาอาหารเลียนแบบเนื้อสัตว์ โดยทดสอบการยอมรับทางประสาทสัมผัสในนักโภชนาการจำนวน 10 คน  คำนวณหาสัดส่วนสารอาหารต่อ 100 กรัมของน้ำหนักอาหารสุก  วิเคราะห์ลักษณะเนื้อสัมผัสด้านความข้นหนืดและนำไปดัดแปลงเป็นเมนูแกงมัสมั่น

ผลการศึกษา: ผลจากการทดสอบประสาทสัมผัส พบว่าสูตรที่ได้คะแนนสูงสุดคือสูตร 3 พัฒนาครั้งที่ 2 มีคะแนนการยอมรับคิดเป็นร้อยละ 80 ­ มีการยอมรับทางประสาทสัมผัสอยู่ที่ระดับชอบมาก ด้านคุณค่าทางโภชนาการในอาหาร 100 กรัมสุก  มีพลังงานอยู่ที่ 87.16 กิโลแคลอรี่  โปรตีน 17.1 กรัม  ไขมัน 2.48 กรัม  คาร์โบไฮเดรต 2.83 กรัม  แคลเซียม 20.8 มิลลิกรัม และฟอสฟอรัส 10.13  มิลลิกรัม  ผลการวัดความข้นหนืดมีค่าการยึดติดอยู่ที่ 0.00 ± 0.00 (mJ)  ค่าการเกาะตัวอยู่ที่ 0.56 ± 0.03 ค่าความยืดหยุ่นอยู่ที่ 0.84 ± 0.02 ค่าการเคี้ยวอยู่ที่ 595 ± 109 (g) หรือ 29.10 ±5.4  (mJ)  และค่าการแตกตัวอยู่ที่ 708 ± 131 (g)  เมื่อนำไปทดสอบการยอมรับทางประสาทสัมผัสต่อการพัฒนาเมนูแกงมัสมั่นใน 10 คน ให้การยอมรับด้านความชอบโดยรวมคิดเป็นร้อยละ 90 มีการยอมรับทางประสาทสัมผัสอยู่ที่ระดับชอบมากที่สุด

สรุป: อาหารเลียนแบบเนื้อสัตว์ที่พัฒนาขึ้นมีลักษณะอ่อนนุ่ม  มีสารอาหารครบถ้วน  สามารถนำไปดัดแปลงเป็นเมนูอาหารแกงมัสมั่นให้ผู้ป่วยฝึกกลืนระดับ 6 ได้อย่างเหมาะสม

เอกสารอ้างอิง

รุ่งนิภา จ่างทอง. การพยาบาลผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองที่มีภาวะกลืนลำบาก :กรณีศึกษาเปรียบเทียบ. สุพรรณบุรี. วารสารวิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี 2564; (4):65-73.

ปิยะภัทร เดชพระธรรม. ปัญหาการกลืนในผู้สูงอายุ (Dysphagia in Elderly).เวชศาสตร์ฟื้นฟูสาร. 2556; 23(3):73-80.

ศศิกานต์ ศิริมา. คำจำกัดความและจุดมุ่งหมายของการทดสอบทางประสาทสัมผัส [อินเทอร์เน็ต]. 2557.[เข้าถึงเมื่อ 9 สิงหาคม 2566]. เข้าถึงได้จาก:https://www.gotoknow.org/posts/554706.

พัชรวีร์ ทันละกิจและณัฐติยา สุคนธกนิษฐ์.อาหารฝึกกลืน ฝ่ายโภชนาการ โรงพยาบาลรามาธิบดี [อินเทอร์เน็ต].[ม.ป.ป.]. [เข้าถึงเมื่อ 9 สิงหาคม 2566]. เข้าถึงได้จาก :http://www.thaidietetics.org/wp-content/uploads/2019/04/240462-Lecture-documents-4-2.pdf.

กชกร กันหาเรียง, ทิพวรรณ ทองสุขและคณะ. การพัฒนาสูตรโจ๊กข้าวไรซ์เบอร์รี่กึ่งสำเร็จรูปเสริมโปรตีนไข่ขาว.วารสารเกษตรและอาหาร มรวอ. 2566; 2(1):1-15.

ธีระพงค์ หมวดศรี. วิธีการใช้เครื่องวิเคราะห์เนื้อสัมผัส (Texture Analyzer) วัดตัวอย่างผลิตภัณฑ์ โดยใช้วิธีทดสอบTPA ใช้หัววัดรหัส P/50 วัดแรงกด(Compression) [อินเทอร์เน็ต]. [ม.ป.ป.]. [เมื่อวันที่ 15 มิถุนายน 2567]. เข้าถึงได้จาก: https://agro-industry.rmutsv.ac.th.

วรัญญา เตชะสุขถาวร, ปาณิสรา เจริญพรและเปรมิกา อังษานาม. มาตรฐานของอาหารดัดแปลงเนื้อสัมผัสสำหรับผู้สูงอายุและผู้ที่มีภาวะกลืน. วารสารโภชนบำบัด. 2562;(2):40-56.

แกงมัสมั่นยืนหนึ่งตลอดกาลครองแชมป์อาหารอร่อยที่สุดในโลก.สำนักพิมพ์ TNN. [อินเทอร์เน็ต]. [2564]. [เข้าถึงวันที่ 8 ธันวาคม 2567]. เข้าถึงได้จาก https://www.tnnthailand.com/news/world/77741.

เชาวลิต อุปฐาก, เจตนิพัทธ์ บุณยสวัสดิ์,ปรัศนี ทับใบแย้มและคณะ. การพัฒนาผลิตภัณฑ์ไส้กรอกรสกะเพราเสริมเห็ดหูหนูเผือก. วารสารคหเศรษฐศาสตร์. 2567;67(1):91-104.

วศินี ศุภพิมล. การยอมรับของผู้บริโภคที่มีต่อไส้ขนมลูกชิดจากเศษเหลือใช้ในอุตสาหกรรมการผลิตลูกชิดเชื่อม. [วิทยานิพนธ์ปริญญาบริหารธุรกิจมหาบัณฑิต]. เชียงใหม่: มหาวิทยาลัยเชียงใหม่; 2558.

นงนุช มณเฑียรทอง, นฤมล มณเฑียรทองและคณะ. (มปป.). การทดสอบการยอมรับทางประสาทสัมผัสของชาใบมะกา. วารสารวิทยาศาสตร์รำไพพรรณี. 2562; 1(1):9-16.

ธัญญาภรณ์ ศิริเลิศ, มัทวัน ศรีอินทร์คำและณัฎฐิกา ศิลาลาย. ศึกษาวิธีการสกัดและสมบัติทางเคมีกายภาพของโปรตีนพืชในการประยุกต์ใช้ในผลิตภัณฑ์เลียนแบบเนื้อสัตว์.ชลบุรี;วารสารวิทยาศาสตร์บูรพา.2023;28(3):1424-1444.

อุมาพร แพทย์ศาสตร์, นววรรณ พรหมภักดีและวิภาวดี พรมหมแทนสุด. การประเมินคุณภาพและการวิเคราะห์เนื้อสัมผัสของผลิตภัณฑ์เนื้อโคบดอัดขึ้นรูปที่ผสมผงกระเจี๊ยบแดง. วารสารแก่นเกษตร. 2562;47(2):1029 -1034 .

โตมร คุขปรีชา. วิทยาศาสตร์ของเต้าหู้ : เรื่องเล่าของดีเกลือ[อินเทอร์เน็ต]. 2566.[เข้าถึงเมื่อ 16 เมษายน 2567].เข้าถึงได้จาก: https://plus.thairath.

co.th/topic/politics&society/102882.

มหาวิทยาลัยมหิดล. โปรแกรม Inmucal-Nutrients V.4.0 คำนวณคุณค่าทางโภชนาการในอาหาร.คำนวนโปรแกรมวันที่: 15 มิถุนายน 2567.

ศิริรัตน์ ปานอุทัย, โรจนี จินตนาวัฒน์และฐิตินันท์ ดวงจินา. การทดสอบการยอมรับผลิตภัณฑ์อาหารสำหรับผู้สูงอายุที่มีภาวะกลืนลำบาก. พยาบาลสาร.2563;47(1):488-501.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2024-12-26

รูปแบบการอ้างอิง

1.
หมูนดี น. การพัฒนาอาหารเลียนแบบเนื้อสัตว์เพื่อใช้ประกอบอาหารให้ผู้ป่วยฝึกกลืนระดับ 6. TUHJ [อินเทอร์เน็ต]. 26 ธันวาคม 2024 [อ้างถึง 10 มกราคม 2026];9(3):60-8. available at: https://he02.tci-thaijo.org/index.php/TUHJ/article/view/270777

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย