ประสิทธิผลของโปรแกรมการบริการการแพทย์ทางไกลต่อการรับรู้ประโยชน์ การรับรู้ความง่าย และคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยโรคไม่ติดต่อเรื้อรังที่เข้ารับการรักษาในคลินิกหมอครอบครัว โรงพยาบาลเมืองสงขลา
คำสำคัญ:
การแพทย์ทางไกล, การรับรู้ประโยชน์, การรับรู้ความง่ายในการใช้งาน, คุณภาพชีวิต, ผู้ป่วยโรคไม่ติดต่อเรื้อรังบทคัดย่อ
บทนำ: บริการการแพทย์ทางไกลถูกออกแบบมาเพื่อตอบสนองความต้องการและอำนวยความสะดวกให้กับผู้ป่วยโดยเฉพาะในกลุ่มโรคไม่ติดต่อเรื้อรังที่ต้องไปโรงพยาบาลเป็นประจำต่อเนื่อง การใช้เทคโนโลยีเหล่านี้จึงเป็นประโยชน์ต่อการให้บริการและมีผลต่อคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยโดยตรง
วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาประสิทธิผลของโปรแกรมการบริการการแพทย์ทางไกลต่อการรับรู้ประโยชน์ การรับรู้ความง่าย และคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยโรคไม่ติดต่อเรื้อรังที่เข้ารับการรักษาในคลินิกหมอครอบครัว โรงพยาบาลเมืองสงขลา
วิธีดำเนินการวิจัย: กลุ่มตัวอย่างเป็นผู้ป่วยกลุ่มโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง ที่เข้ารับการรักษาในคลินิกหมอครอบครัว โรงพยาบาลเมืองสงขลา จำนวน 60 คน โดยแบ่งเป็นกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุม กลุ่มละ 30 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยประกอบด้วย โปรแกรมการบริการการแพทย์ทางไกล แบบบันทึกข้อมูลส่วนบุคคลและข้อมูลเกี่ยวกับการเจ็บป่วย แบบสอบถามการรับรู้ประโยชน์ แบบสอบถามการรับรู้ความง่ายของการใช้งาน และแบบสอบถามคุณภาพชีวิต วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ จำนวน ร้อยละ และสถิติทดสอบที
ผลการวิจัย: ภายหลังเข้าร่วมการวิจัยกลุ่มทดลองมีค่าคะแนนเฉลี่ยการรับรู้ประโยชน์ (mean = 47.76, SD = 1.99) การรับรู้ความง่ายในการใช้งาน (mean = 47.96, SD = 2.90) และคุณภาพชีวิตสูง (mean = 113.53, SD = 10.32) สูงกว่าก่อนการทดลอง และสูงกว่ากลุ่มควบคุม (mean = 34.50, SD = 6.65; mean = 33.63, SD = 7.24; mean = 96.03, SD = 11.84 ตามลำดับ) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<.001)
สรุป: ระบบบริการแพทย์ทางไกลในการศึกษาครั้งนี้ถูกพัฒนาให้มีความสะดวก ใช้งานง่ายเพื่อตอบสนองความต้องการของผู้ป่วยกลุ่มโรคไม่ติดต่อเรื้อรังในบริบทพื้นที่ภาคใต้ จังหวัดสงขลา และสามารถเพิ่มคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยได้อย่างมีนัยสำคัญ
เอกสารอ้างอิง
Firoz T, Pineles B, Navrange N, Grimshaw A, Oladapo O, Chou D. Non-communicable diseases and maternal health: a scoping review. BMC Pregnancy Childbirth. 2022;22(1):787. https://doi.org/10.1186/s12884-022-05047-6 PMID: 36273124
Budreviciute A, Damiati S, Sabir DK, Onder K, Schuller-Goetzburg P, Plakys G, et al. Management and prevention strategies for non-communicable diseases (NCDs) and their risk factors. Frontiers in public health. 2020;8:574111. https://doi.org/10.3389/
fpubh.2020.574111 PMID: 33324597
Njiro BJ, Ngowi JE, Ndumwa HP, Amani D, Munishi C, Mloka D, et al. Non-communicable Diseases Week: Best Practices in Addressing the NCDs Burden from Tanzania. Ann Glob Health. 2023;89(1):89. https://doi.org/10.5334/aogh.4116 PMID: 38107601
Suanrueang P. A comparison of the disease occurrence of cerebrovascular diseases, diabetes mellitus, hypertensive diseases, and ischaemic heart diseases among hospitalized older adults in Thailand. Sci Rep. 2024;14(1):123. https://doi.org/10.1038/s41598-023-49274-z PMID: 38168490
กองโรคไม่ติดต่อ. จำนวนและอัตราตายโรคไม่ติดต่อปี 2561–2565. [อินเทอร์เน็ต]. [เข้าถึงเมื่อ 4 ตุลาคม 2567]. เข้าถึงได้จาก: https://www.ddc.moph.go.th/dncd/news.php?news=39911
Gassner L, Zechmeister-Koss I, Reinsperger I. National Strategies for Preventing and Managing Non-communicable Diseases in Selected Countries. Front Public Health. 2022;10: 838051. https://doi.org/10.3389/fpubh.2022.838051 PMID: 35223747
Murphy A, Palafox B, Walli-Attaei M, Powell-Jackson T, Rangarajan S, Alhabib KF, et al. The household economic burden of non-communicable diseases in 18 countries. BMJ Glob Health. 2020;5(2):e002040. https://doi.org/10.1136/bmjgh-2019-002040 PMID: 32133191
Rajput M, Choudhary A, Mahta S, Pal P, Gupta S, Singh S. Review paper on the evaluation of patient’s health-related quality of life who have non-communicable disorders. GSC Advanced Research and Reviews. 2023;15(2):121-23. https://doi.org/10.30574/gscarr.2023.15.2.0154
Palamenghi L, Carlucci MM, Graffigna G. Measuring the Quality of Life in Diabetic Patients: A Scoping Review. J Diabetes Res. 2020;2020: 5419298. https://doi.org/10.1155/2020/5419298 PMID: 32566680
Xiao M, Zhang F, Xiao N, Bu X, Tang X, Long Q. Health-Related Quality of Life of Hypertension Patients: A Population-Based Cross-Sectional Study in Chongqing, China. Int J Environ Res Public Health. 2019;16(13):2348. https://doi.org/ 10.3390/ijerph16132348 PMID: 31277210
Tamornpark R, Utsaha S, Apidechkul T, Panklang D, Yeemard F, Srichan P. Quality of life and factors associated with a good quality of life among diabetes mellitus patients in northern Thailand. Health Qual Life Outcomes. 2022;20(1):81.https://doi.org/10.1186/s12955-022-01986-y PMID: 35596219
Sum G, Salisbury C, Koh GC, Atun R, Oldenburg B, McPake B, et al. Implications of multimorbidity patterns on health care utilisation and quality of life in middle-income countries: cross-sectional analysis. J Glob Health. 2019;9(2):020413. https://doi.org/10.7189/jogh.09.020413 PMID: 31448114
Chattranukulchai P, Thongtang N, Ophascharoensuk V, Muengtaweepongsa S, Angkurawaranon C, Chalom K, et al. An implementation framework for telemedicine to address noncommunicable diseases in Thailand. Asia Pac J Public Health. 2021;33(8):968-71. https://doi.org/10.1177/10105395211008754 PMID: 33870725
บุษยมาส บุศยารัศมี. การพัฒนารูปแบบการดูแลผู้ป่วยเบาหวานหรือความดันโลหิตสูงในยุควิถีใหม่เขตอำเภอเมือง จังหวัดนครปฐม. วารสารแพทย์เขต 4-5. 2565;42(1):63-78.
นิตยา คล่องขยัน. การพัฒนารูปแบบบริการผู้ป่วยนอกโรงพยาบาลพรเจริญด้วยระบบ Telemedicine. วารสารสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดนครพนม. 2567;2(1):1-19.
Lu JF, Chen CM, Hsu CY. Effect of home telehealth care on blood pressure control: A public healthcare centre model. J Telemed Telecare. 2019;25(1):35-45. https://doi.org/10.1177/1357633X17734258 PMID: 29041841
Hammersley V, Parker R, Paterson M, Hanley J, Pinnock H, Padfield P, et al. Telemonitoring at scale for hypertension in primary care: An implementation study. PLoS Med. 2020;17(6):e1003124. https://doi.org/ 10.1371/journal.pmed.1003124 PMID: 32555625
Orozco-Beltran D, Sánchez-Molla M, Sanchez JJ, Mira JJ; ValCrònic Research Group. Telemedicine in Primary Care for Patients With Chronic Conditions: The ValCrònic Quasi-Experimental Study. J Med Internet Res. 2017;19(12):e400. https://doi.org/ 10.2196/jmir.7677 PMID: 29246881
กรรณิการ์ ยิ่งยืน, นงลักษณ์ เมธากาญจนศักดิ์. นวัตกรรมเพื่อการจัดการตนเองผ่านระบบบริการสุขภาพทางไกลสำหรับผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ที่มีภาวะไขมันในเลือดสูง. ศรีนครินทร์เวชสาร. 2559;31(6):365-71.
Battineni G, Sagaro GG, Chintalapudi N, Amenta F. The Benefits of Telemedicine in Personalized Prevention of Cardiovascular Diseases (CVD): A Systematic Review. J Pers Med. 2021;11(7):658. https://doi.org/ 10.3390/jpm11070658 PMID: 34357125
Eze ND, Mateus C, Cravo Oliveira Hashiguchi T. Telemedicine in the OECD: An umbrella review of clinical and cost-effectiveness, patient experience and implementation. PLoS One. 2020;15(8):e0237585. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0237585 PMID: 32790752
Zhang W, Cheng B, Zhu W, Huang X, Shen C. Effect of Telemedicine on Quality of Care in Patients with Coexisting Hypertension and Diabetes: A Systematic Review and Meta-Analysis. Telemed J E Health. 2021;27(6):603-14. https://doi.org/ 10.1089/tmj.2020.0122 PMID: 32976084
Davis FD. Perceived Usefulness, Perceived Ease of Use, and User Acceptance of Information Technology. MIS Quarterly.1989;13(3):319-40. https://doi.org/10.2307/249008
ศูนย์ข้อมูลสถิติ โรงพยาบาลสงขลา. รายงานการตรวจราชการกระทรวงสาธารณสุข กรณีปกติรอบที่ 1 ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2567 [อินเทอร์เน็ต]. 2567. [เข้าถึงเมื่อ 28 สิงหาคม พ.ศ. 2567]. เข้าถึงได้จาก https://km.skhospital. go.th/wp-content/uploads/2024/05.
Grove SK, Burns N, Gray J. The practice of nursing research: Appraisal, synthesis, and generation of evidence; 2012.
Whoqol Group. Development of the World Health Organization WHOQOL-BREF quality of life assessment. Psychol Med. 1998;28(3):551-58.
สุวัฒน์ มหัตนิรันดร์กุล, วิรวรรณ ตันติพิวัฒนสกุล, วนิดา พุ่มไพศาลชัย, กรองจิต วงศ์สุวรรณ, ราณีกุล พรหมานะจิรัง. เครื่องชี้วัดคุณภาพชีวิตขององค์การอนามัยโลกชุดย่อฉบับภาษาไทย (WHOQOL-BREF-THAI). กรุงเทพฯ: กรมสุขภาพจิต; 2545. เข้าถึงได้จาก: https://www.dmh.go.th /test/whoqol/.
นัฐยา พานิชย์ดี. การพัฒนาระบบบริการแพทย์ทางไกลคลินิกเฉพาะโรค (Telemedicine) โรงพยาบาลกาฬสินธุ์. วารสารวิชาการทางการพยาบาลและวิทยาศาสตร์สุขภาพ. 2023;3(2): 127-42.
วิภาวัณย์ อรรณพพรชัย, ชวภณ กิจหิรัญกุล. การประยุกต์ใช้ระบบการแพทย์ทางไกลเพื่อการพัฒนาคุณภาพการให้บริการทางการแพทย์ฉุกเฉินทางไกลในชนบท. วารสารวิจัยมหาวิทยาลัยเวสเทิร์น มนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์. 2564;7(3): 258-71.
รัฐศาสตร์ สุดหนองบัว. การเปรียบเทียบประสิทธิผลของการตรวจผ่านระบบการแพทย์ทางไกล (Telemedicine) และการตรวจแบบดั้งเดิมในผู้ป่วยเบาหวานเพื่อควบคุมระดับน้ำตาลในเลือด โรงพยาบาลมหาชนะชัย จังหวัดยโสธร. วารสารวิชาการสาธารณสุขชุมชน. 2567;10(2):200-10.
ณัฐพล ชัยหาญ, ศิริลักษณ์ กิจศรีไพศาล, ภัทริน ภิรมย์พานิช. ผลของการส่งเสริมการใช้แอปพลิเคชันช่วยสื่อสารความต้องการต่อความคับข้องใจ และความวิตกกังวลของผู้ป่วยใส่ท่อช่วยหายใจ. พยาบาลสาร มหาวิทยาลัยเชียงใหม่. 2564;49(1):266-78.
Chaihan N, Bunthan W. Needs Communicative Digital Technology Program for Intubated Patients with Critical Illnesses: A Quasi-Experimental Study. Pacific Rim International Journal of Nursing Research. 2023;27(3):601-16. https://doi.org/10.60099/prijnr.2023.262313
Xiao Z, Han X. Evaluation of the Effectiveness of Telehealth Chronic Disease Management System: Systematic Review and Meta-analysis. J Med Internet Res. 2023;25:e44256. https://doi.org/10.2196/44256 PMID: 37103993
Wanczura P, Aebisher D, Wisniowski M, Kos M, Bukowski H, Hołownia-Voloskova M, et al. Telemedical Intervention and Its Effect on Quality of Life in Chronic Heart Failure Patients: The Results from the Telemedicine and e-Health Solution Pilot Program. J Clin Med. 2024;13(9):2604. https://doi.org/10.3390/jcm13092604 PMID: 38731133
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2024 วารสารโรงพยาบาลธรรมศาสตร์เฉลิมพระเกียรติ
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
