การฉีดวัคซีนป้องกันการติดเชื้อฮิวแมนแพพพิลโลมาไวรัสและทางเลือกใหม่ในการตรวจวินิจฉัยทางห้องปฏิบัติการ

ผู้แต่ง

  • อภิวิชญ์ ลานุช โรงพยาบาลพญาไท 2
  • ณัฐนัย อติรุจสิทธางกูร โรงพยาบาลพญาไท 2

คำสำคัญ:

เชื้อไวรัสฮิวแมนแพพพิลโลมา , การตรวจวินิจฉัยเชื้อเอชพีวี , วัคซีนเอชพีวี , มะเร็งปากมดลูก

บทคัดย่อ

     เชื้อไวรัสฮิวแมนแพพพิลโลมา (human papillomavirus) หรือ เชื้อเอชพีวี (HPV) เป็นเชื้อก่อโรคที่ติดต่อผ่านทางการมีเพศสัมพันธ์ (sexually transmitted infection: STI)  ซึ่งสามารถติดเชื้อได้ทั้งในเพศชายและเพศหญิง  การติดเชื้อเอชพีวีนั้นนำไปสู่การเกิดโรคหูดหงอนไก่ มะเร็งทวารหนัก มะเร็งปากมดลูก  ในบทความนี้จะกล่าวถึงการติดเชื้อเอชพีวีที่นำไปสู่การเกิดมะเร็งปากมดลูกในเพศหญิง ซึ่งถือเป็นปัญหาทางด้านสาธารณสุขที่สำคัญของไทย

     ไวรัสเอชพีวีมีหลายสายพันธุ์ โดยสายพันธุ์ที่มีความเสี่ยงสูงมีบทบาทสำคัญในการเปลี่ยนแปลงของเซลล์ที่นำไปสู่การเกิดมะเร็งปากมดลูก  ความชุกของการติดเชื้อไวรัสเอชพีวีตามภูมิภาคในประเทศไทยในระหว่างปี พ.ศ. 2532-2563 พบว่า มีการติดเชื้อไวรัสเอชพีวีทั้งหมดอยู่ที่ร้อยละ 40.47  การฉีดวัคซีนป้องกันการติดเชื้อถือเป็นมาตรการที่มีประสิทธิภาพในการลดอัตราการเกิดมะเร็งปากมดลูก  เนื่องจากการใช้ถุงยางอนามัยขณะมีเพศสัมพันธ์ยังไม่สามารถป้องกันการติดเชื้อเอชพีวีได้อย่างสมบูรณ์  บทความนี้เป็นการทบทวนองค์ความรู้เกี่ยวกับเชื้อไวรัสเอชพีวี ความชุกของการติดเชื้อ ทางเลือกใหม่ในการตรวจวินิจฉัยทางห้องปฏิบัติการ รวมไปถึงแนวทางการป้องกันการติดเชื้อ  ซึ่งความรู้และความเข้าใจเกี่ยวกับเชื้อเอชพีวีอาจนำไปสู่การลดอัตราการติดเชื้อและลดการเกิดมะเร็งปากมดลูกในเพศหญิงได้

เอกสารอ้างอิง

Institute NC. Hospital-based cancer registry 2022 [internet]. 2023 [cite 2024 Nov 25] Available from: https://www.nci.go.th/th/cancer_record/download/Hosbased-2022-1.pdf.

ประเสริฐชัย อ, เหล่ารุจิสวัสดิ์ ม. แนวโน้มอัตราการตายด้วยโรคมะเร็งปากมดลูกในประเทศไทยระหว่างปี พ.ศ.2554-2564.วารสารความปลอดภัยและสุขภาพ. 2566; 16(1):203-17.

Okunade KS. Human papillomavirus and cervical cancer. J Obstet Gynaecol. 2020; 40(5):602-8.

Mariani L, Preti M, Cristoforoni P, Stigliano CM, Perino A. Overview of the benefits and potential issues of the nonavalent HPV vaccine. Int J Gynaecol Obstet. 2017; 136(3):258-65.

Mir BA, Ahmad A, Farooq N, et al. Increased expression of HPV-E7 oncoprotein correlates with a reduced level of pRb proteins via high viral load in cervical cancer. Sci Rep. 2023; 13:15075.

Yu L, Majerciak V, Zheng ZM. HPV 16 and HPV18 Genome Structure, Expression, and Post- Transcriptional Regulation. Int J Mol Sci. 2022; 23(9):494-3.

Nelson CW, Mirabello L. Human papillomavirus genomics: Understanding carcinogenicity. Tumour Virus Res. 2023; 15:200258.

Cubie HA. Diseases associated with human papillomavirus infection. Virology. 2013; 445(1-2):21-34.

Muñoz N, Bosch FX, de Sanjosé S, Herrero R, Castellsagué X, Shah KV, et al. Epidemiologic classification of human papillomavirus types associated with cervical cancer. N Engl J Med. 2003; 348(6):518-27.

เทียนเเสง พันธ์ศรี, กฤติกา บุญมาก, จรัญญา งามขำ. การศึกษาย้อนหลังการติดเชื้อไวรัส ฮิวแมนแพพพิวโลมาในประเทศไทย: การทบทวนอย่างเป็นระบบ. วารสารโรคมะเร็ง. 2565; 42(1):10-29.

Burd EM. Human Papillomavirus Laboratory Testing: the Changing Paradigm. Clin Microbiol Rev. 2016; 29(2):291-319.

Cubie HA, Cuschieri K. Understanding HPV tests and their appropriate applications. Cytopathology. 2013;24(5):289-308.

Dunbar S, Das S. Amplification chemistries in clinical virology. J Clin Virol. 2019; 115:18-31.

Yang H, Luo ZY, Lin F, et al. Comparison of Urine and Genital Samples for Detecting Human Papillomavirus (HPV) in Clinical Patients. Obstet Gynecol Int. 2023; 2023:1-8

World Health Organization. Human papillomavirus (HPV) self-sampling as part of cervical cancer screening and treatment, 2022 update; [internet]. 2023. [cite 2024 Nov 27] Available from: https://iris.who.int/bitstream/handle/10665/366868/WHO-SRH-23.1-eng.pdf.

กุลกานต์ พิศอ่อน. การเปรียบเทียบประสิทธิภาพการเก็บสิ่งส่งตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูกด้วยวิธี HPV DNA ระหว่างเจ้าหน้าที่และเก็บด้วยตนเองในจังหวัดกำแพงเพชร. วารสารวิทยาศาสตร์สุขภาพ วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี สรรพสิทธิประสงค์. 2567; 8(1):e268431.

Chakravarti P, Maheshwari A, Tahlan S, et al. Diagnostic accuracy of menstrual blood for human papillomavirus detection in cervical cancer screening: a systematic review. Ecancermedicalscience. 2022; 16:1427.

Zhang J, Tian X, Chen Y, et al. Feasibility and Accuracy of Menstrual Blood Testing for High-risk Human Papillomavirus Detection With Capture Sequencing. JAMA Netw Open. 2021; 4(12):e2140644.

Medical Device network. Thailand FDA approves Qvin’s Q-Pad technology: 2023; [internet]. 2025 [cite 2025 Feb 08] Available from: https://www.medicaldevi

cenetwork.com/news/thailand-fda-qvin-q-pad/?utm_source=chatgpt.com&cf-view&cf-view&cf-closed

Bio Molecular Laboratories. ชุดเก็บตัวอย่างคิว-แพด เจาะลึกสุขภาพจากเลือดประจำเดือน QPad HPV DNA screening. N Health; [internet]. 2024 [cite 2025 Feb 08] Available from: https://www.nhealth-asia.com/th/blog/nhealth_50_qpad_hpv_dna_screening

Dunne EF, Nielson CM, Stone KM, Markowitz LE, Giuliano AR. Prevalence of HPV infection among men: A systematic review of the literature. J Infect Dis. 2006; 194(8):1044-57.

Markowitz LE, Schiller JT. Human Papillomavirus Vaccines. J Infect Dis. 2021; 224(12 Suppl 2): S367-s78.

Thailand PIDSo. Vaccination in Thai children and teenager: 2024 [internet]. 2024 [cite 2024 Nov 27] Available from: https://www.pidst.or.th/A1406.html.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2025-03-14

รูปแบบการอ้างอิง

1.
ลานุช อ, อติรุจสิทธางกูร ณ. การฉีดวัคซีนป้องกันการติดเชื้อฮิวแมนแพพพิลโลมาไวรัสและทางเลือกใหม่ในการตรวจวินิจฉัยทางห้องปฏิบัติการ. TUHJ [อินเทอร์เน็ต]. 14 มีนาคม 2025 [อ้างถึง 1 มกราคม 2026];10(1):1-11. available at: https://he02.tci-thaijo.org/index.php/TUHJ/article/view/272534

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความฟื้นฟูวิชาการ/บทความปริทัศน์