เบาหวาน KKU แอปพลิเคชัน สำหรับคำนวณปริมาณอินซูลิน และการรายงานผลทางคลินิกของผู้เป็นเบาหวานชนิดที่ 1 ในเด็ก
คำสำคัญ:
แอปพลิเคชันเคลื่อนที่, เบาหวานชนิดที่ 1 ในเด็ก, อินซูลิน, คาร์บ, การใช้งานบทคัดย่อ
บทนำ : เบาหวานชนิดที่ 1 ในเด็กจำเป็นต้องได้รับการรักษาด้วยการฉีดอินซูลินตลอดชีวิต สำหรับปริมาณที่ฉีดจะขึ้นกับระดับน้ำตาลในเลือด และจำนวนคาร์โบไฮเดรตของอาหารมื้อที่จะรับประทาน ซึ่งเป็นการคำนวณที่ยุ่งยากและซับซ้อน
วัตถุประสงค์ : เพื่อพัฒนาแอปพลิเคชันสำหรับคำนวณปริมาณอินซูลินและการรายงานผลทางคลินิกของผู้เป็นเบาหวานชนิดที่ 1 ในเด็ก
วิธีดำเนินการวิจัย เป็นการวิจัยและพัฒนาภายใต้วงจรการพัฒนาระบบ โดยแบ่งผู้ใช้เป็น 2 กลุ่ม ได้แก่ ผู้เป็นเบาหวานหรือผู้ดูแลผู้เป็นเบาหวาน และแพทย์ที่รักษา เริ่มจากการศึกษาสภาพปัจจุบัน ปัญหาและความต้องการ ด้วยการศึกษาเอกสาร การสัมภาษณ์และนำผลการวิเคราะห์เชิงเนื้อหาไปออกแบบและพัฒนาแอปพลิเคชัน จากนั้นนำไปให้ผู้ใช้ทั้ง 2 กลุ่มทดลองใช้ 1 สัปดาห์ ในกลุ่มผู้เป็นเบาหวาน 30 ราย และแพทย์ 4 ราย จากนั้นให้ประเมินการใช้งานแอปพลิเคชันใน 3 ด้าน ได้แก่ ด้านการใช้งานได้ง่าย ด้านประสิทธิผล และด้านประสิทธิภาพด้วยแบบประเมิน
ผลการวิจัย : แอปพลิเคชันเบาหวาน KKU ประกอบด้วย 2 แอปพลิเคชันตามกลุ่มผู้ใช้งาน ไดแก่ กลุ่มผู้เป็นเบาหวาน และกลุ่มแพทย์บนฐานข้อมูลเดียวกัน โดยกลุ่มผู้เป็นเบาหวาน มี 10 เมนูหลักที่สามารถตั้งหรือเปลี่ยนค่าเป้าหมายตามแพทย์กำหนด คำนวณคาร์บ คำนวณปริมาณอินซูลินที่เหมาะสม ประเมินภาวะสุขภาพจิต บันทึกข้อมูลการพบแพทย์และดูรายงาน รวมถึงสามารถทบทวนความรู้ในเรื่องของการดูแลตนเองจากเมนูสื่อความรู้ ทั้งนี้สามารถใช้แอปพลิเคชันได้ทั้งในระบบไอโอเอสและแอนดรอยด์ ทั้งกรณีเชื่อมต่อและไม่เชื่อมต่ออินเทอร์เน็ต สำหรับกลุ่มแพทย์มี 4 เมนูหลักที่สามารถดูรายงานการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือด ผลการคัดกรองภาวะสุขภาพจิตและภาวะแทรกซ้อนของโรคเบาหวาน รวมถึงประวัติการเกิดภาวะน้ำตาลในเลือดสูงร่วมกับเลือดเป็นกรด (DKA) สำหรับการประเมินความพึงพอใจต่อการใช้แอปพลิเคชันของทั้ง 2 กลุ่ม พบว่า ในกลุ่มผู้เป็นเบาหวานเป็นผู้ชาย 9 ราย และผู้หญิง 21 ราย อายุเฉลี่ย 150.66 เดือน (12.6 ปี) ทุกรายประเมินว่าแอปพลิเคชันสามารถคำนวณปริมาณอินซูลินได้ถูกต้องตรงกับการคำนวณด้วยตนเอง และสามารถใช้แทนสมุดจดได้ โดยทั้ง 2 กลุ่มมีความพึงพอใจต่อการใช้งานแอปพลิเคชันใน 3 ด้าน โดยรวมอยู่ในระดับดีไม่แตกต่างกัน (p-value > 0.05)
สรุป : แอปพลิเคชันเบาหวาน KKU สอดคล้องกับความต้องการของผู้ใช้ทั้งกลุ่มผู้เป็นเบาหวาน และแพทย์ผู้รักษา สามารถคำนวณปริมาณคาร์บ ปริมาณอินซูลินได้แม่นยำ และมีรายงานผลทางคลินิกที่ช่วยให้ผู้เป็นเบาหวานดูแลตัวเองได้ในเบื้องต้น และช่วยให้แพทย์วางแผนการรักษาและติดตามภาวะแทรกซ้อนได้ดียิ่งขึ้น
เอกสารอ้างอิง
สมาคมโรคเบาหวานแห่งประเทศไทย ในพระราชูปถัมภ์ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี. สถิติเบาหวาน คนไทยเป็นเบาหวานเพิ่มขึ้น และสถานการณ์โรคเบาหวาน [อินเทอร์เน็ต]. กรุงเทพฯ: สมาคมโรคเบาหวานแห่งประเทศไทย; 2565 [เข้าถึงเมื่อ 19 มิถุนายน 2565]. เข้าถึงได้จาก: https://www.dmthai.org/index.php/knowledge/the-chart/the-chart-1
World Health Organization. Diabetes [[internet]. สวิตเซอร์แลนด์: World Health Organization; 2024 [Cited 2022 June 19]. Available from: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/diabetes
International Diabetes Federation. IDF DIABETES ATLAS [internet]. 10th Chapter 5 Diabetes by region. บรัสเซลส์: International Diabetes Federation; 2021 [Cited 2024 April 4]. Available from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK581937/#ch5.s21
เปรมฤดี ภูมิถาวร. โรคเบาหวานในเด็กและวัยรุ่น [อินเทอร์เน็ต]. กรุงเทพฯ: โรงพยาบาลรามาธิบดี; 2565 [เข้าถึงเมื่อ 19 มิถุนายน 2565]. เข้าถึงได้จาก: https://www.rama.mahidol.ac.th/th/knowledge_awareness_health/30jan2020-1536
สมาคมโรคเบาหวานแห่งประเทศไทย. แนวทางเวชปฏิบัติสำหรับโรคเบาหวาน พ.ศ. 2566. พิมพ์ครั้งที่ 1. กรุงเทพฯ: สมาคมโรคเบาหวานแห่งประเทศไทย; 2566.
Bitar H, Alfahid A, Alrige M, Abogazah W, Alsanbi N. Ana Alsukary: an android mobile application to support diabetic children and parents in Saudi Arabia. Rom J Inf Technol Autom Control. 2022;32(1):73-86.
ธีรภัทร เพชโรทัย, ศุภชัย อินสุขการ. พัฒนาและประเมิน Application คำนวณขนาดอินซูลินก่อนมื้ออาหาร (CarbInHand). วารสารกรมการแพทย์. 2564;46(4):22-29.
สถาบันสุขภาพเด็กแห่งชาติมหาราชินี, NECTEC. วิธีใช้ webservice DMThai Diary [อินเทอร์เน็ต]. กรุงเทพฯ: สถาบันสุขภาพเด็กแห่งชาติมหาราชินี และ NECTEC; 2565 [เข้าถึงเมื่อ 19 มิถุนายน 2565]. เข้าถึงได้จาก: https://www.youtube.com/watch?v=5podDnMc8gs
Benioudakis, E. S., Karlafti, E., Kalaitzaki, A., & Didangelos, T. (2023). Depressive symptoms and insulin pump therapy in people with type 1 diabetes mellitus: a systematic review. Psychiatriki, 34(2), 133-142.
Alassaf A, Gharaibeh L, Zurikat RO, Farkouh A, Ibrahim S, Zayed AA, Odeh R. Prevalence of depression in patients with type 1 diabetes between 10 and 17 years of age in Jordan. J Diabetes Res. 2023: 3542780. doi: 10.1155/2023/3542780.
กรมสุขภาพจิต กระทรวงสาธารณสุข. แบบคัดกรองภาวะซึมเศร้าในเด็ก [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี: กรมสุขภาพจิต กระทรวงสาธารณสุข; 2567 [เข้าถึงเมื่อ 25 กุมภาพันธ์ 2567]. เข้าถึงได้จาก: https://dmh.go.th/test/download/files/cdi.pdf
สมาคมโรคเบาหวานแห่งประเทศไทย, สมาคมนักกำหนดอาหารแห่งประเทศไทย, และสมาคมผู้ให้ความรู้โรคเบาหวาน. รู้จักคาร์บ รู้จักนับ ปรับสมดุล ควบคุมเบาหวาน. กรุงเทพฯ: สมาคมโรคเบาหวานแห่งประเทศไทย; 2566.
Chiew, T. K., & Salim, S. S. Webuse: Website usability evaluation tool. Malays. J. Comput. Sci. 2003; 16(1), 47-57.
Davis, F. D. Technology Acceptance Model: TAM. Ann Arbor: Division of Research, School of Business Administration, The University of Michigan; 1989.
Venkatesh, V., Morris, M. G., Davis, G. B., & Davis, F. D. User acceptance of information technology: Toward a unified view. MIS quarterly 2003; 27(3): 425-478.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 วารสารโรงพยาบาลธรรมศาสตร์เฉลิมพระเกียรติ
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
