ผลของโปรแกรมการส่งเสริมการรับรู้สมรรถนะแห่งตนต่อการรับรู้สมรรถนะแห่งตนและพฤติกรรมการดูแลเพื่อป้องกันปอดอักเสบจากการใส่ท่อช่วยหายใจ ในผู้ป่วยวิกฤตที่ได้รับการใส่ท่อช่วยหายใจ

นวรัตน์ ปัญจธนทรัพย์

ผู้แต่ง

นวรัตน์ ปัญจธนทรัพย์ คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษมบัณฑิต

คำสำคัญ:

การรับรู้สมรรถนะแห่งตน, พฤติกรรมการดูแล, ปอดอักเสบจากการใส่ท่อช่วยหายใจ, ผู้ป่วยวิกฤต

บทคัดย่อ

บทนำ : ภาวะปอดอักเสบจากการใส่ท่อช่วยหายใจส่งผลกระทบทำให้ผู้ป่วยฟื้นตัวจากการเจ็บป่วยได้ช้าลง เพิ่มระยะเวลาในการนอนโรงพยาบาลที่นานขึ้น การส่งเสริมสมรรถนะแห่งตนเพื่อให้พยาบาลวิชาชีพมีพฤติกรรมการดูแลผู้ป่วยที่ถูกต้อง จะสามารถเพิ่มความมั่นใจให้พยาบาลปฏิบัติกิจกรรมการพยาบาลได้อย่างต่อเนื่อง

วัตถุประสงค์ : เพื่อศึกษาผลของโปรแกรมการส่งเสริมการรับรู้สมรรถนะแห่งตน ต่อการรับรู้สมรรถนะแห่งตนและพฤติกรรมการดูแลเพื่อป้องกันปอดอักเสบจากการใส่ท่อช่วยหายใจ ในผู้ป่วยวิกฤตที่ได้รับการใส่ท่อช่วยหายใจ

วิธีดำเนินการวิจัย : การวิจัยนี้เป็นวิจัยกึ่งทดลอง กลุ่มตัวอย่างคือพยาบาลวิชาชีพที่ปฏิบัติงานในหอผู้ป่วยวิกฤต โรงพยาบาลแห่งหนึ่งในจังหวัดสมุทรปราการ จำนวน 70 คน แบ่งเป็นกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุมกลุ่มละ 35 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยประกอบด้วย 1) โปรแกรมการส่งเสริมการรับรู้สมรรถนะแห่งตน 2) แบบบันทึกข้อมูลส่วนบุคคล 3) แบบประเมินการรับรู้สมรรถนะแห่งตน 4) แบบบันทึกการสังเกตพฤติกรรมการปฏิบัติการพยาบาล และ 5) แบบบันทึกจำนวนผู้ป่วยปอดอักเสบจากการใส่ท่อช่วยหายใจ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ จำนวน ร้อยละ และสถิติทดสอบที

ผลการวิจัย : ค่าคะแนนเฉลี่ยของการรับรู้สมรรถนะแห่งตนในการป้องกันปอดอักเสบจากการใช้เครื่องช่วยหายใจภายหลังการทดลอง (mean = 84.36, SD = 1.99) มากกว่าก่อนการทดลอง (mean = 60.26, SD = 6.26) และมากกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<.001) ค่าคะแนนเฉลี่ยของพฤติกรรมในการป้องกันปอดอักเสบจากการใช้เครื่องช่วยหายใจ ภายหลังการทดลอง (mean = 59.98, SD = 5.58) มากกว่าก่อนการทดลอง (mean = 46.25, SD = 4.28) และมากกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<.001) และจำนวนผู้ป่วยปอดอักเสบจากการใส่ท่อช่วยหายใจในกลุ่มทดลองน้อยกว่ากลุ่มควบคุม

สรุป : โปรแกรมการส่งเสริมสมรรถนะแห่งตน สามารถเพิ่มความมั่นใจ และทักษะการปฏิบัติการพยาบาลในการป้องกันปอดอักเสบจากการใส่ท่อช่วยหายใจให้กับพยาบาลได้

เอกสารอ้างอิง

Papazian L, Klompas M, Luyt CE. Ventilator-associated pneumonia in adults: a narrative review. Intensive Care Med. 2020;46(5):888-906. https://doi.org/10.1007/s00134-020-05980-0

Fernando SM, Tran A, Cheng W, Klompas M, Kyeremanteng K, Mehta S, et al. Diagnosis of ventilator-associated pneumonia in critically ill adult patients—a systematic review and meta-analysis. Intensive Care Med. 2020;46:1170-9. https://doi.org/10.1007/s00134-020-06036-z

Cagle SD Jr, Hutcherson BL, Wiley AT. Health Care-Associated Infections: Best Practices for Prevention. Am Fam Physician. 2022;105(3):262-70.

รัตนาภรณ์ ปาลีนิเวศ, ธนิษฐา สุทธิ, รัชนี ผิวผ่อง, จารุวรรณ เยียรพันธุ์. การพัฒนารูปแบบการพยาบาลเพื่อป้องกันปอดอักเสบจากการใช้เครื่องช่วยหายใจในหอผู้ป่วยวิกฤต โรงพยาบาลบุรีรัมย์. วารสารการแพทย์ โรงพยาบาลศรีสะเกษ สุรินทร์ บุรีรัมย์. 2565;37(2), 441-52.

Mastrogianni M, Katsoulas T, Galanis P, Korompeli A, Myrianthefs P. The Impact of Care Bundles on Ventilator-Associated Pneumonia (VAP) Prevention in Adult ICUs: A Systematic Review. Antibiotics (Basel). 2023;12(2):227. https://doi.org/10.3390/antibiotics12020227

Schuierer L, Gebhard M, Ruf HG, Jaschinski U, Berghaus TM, Wittmann M, et al. Impact of acyclovir use on survival of patients with ventilator-associated pneumonia and high load herpes simplex virus replication. Crit Care. 2020;24(1):12. https://doi.org/10.1186

/s13054-019-2701-5

Da Rocha Gaspar MD, Antunes Rinaldi EC, Guetter Mello R, Dos Santos FA, Mendes Nadal J, Andreane Cabral LP, et al. Impact of evidence-based bundles on ventilator-associated pneumonia prevention: A systematic review. J Infect Dev Ctries. 2023;17(2):194-201.https://doi.org/10.3855/jidc.12202

Fu LS, Zhu LM, Yang YP, Lin L, Yao LQ. Impact of oral care modalities on the incidence of ventilator-associated pneumonia in the intensive care unit: A meta-analysis. Medicine (Baltimore). 2023;102(13):e33418. https://doi.org/10.1097/MD.0000000000033418

Ladbrook E, Khaw D, Bouchoucha S, Hutchinson A. A systematic scoping review of the cost-impact of ventilator-associated pneumonia (VAP) intervention bundles in intensive care. Am J Infect Control. 2021;49(7):928-36. https://doi.org/10.1016/j.ajic.2020.11.027

Kharel S, Bist A, Mishra SK. Ventilator-associated pneumonia among ICU patients in WHO Southeast Asian region: A systematic review. PLoS One. 2021;16(3):e0247832. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0247832

Steen J, Vansteelandt S, De Bus L, Depuydt P, Gadeyne B, Benoit DD, et al. Attributable mortality of ventilator-associated pneumonia. replicating findings, revisiting methods. Ann Am Thorac Soc. 2021;18(5):830-37. https://doi.org/10.1513/AnnalsATS.202004-385OC

Gunalan A, Sistla S, Sastry AS, Venkateswaran R. Concordance between the National Healthcare Safety Network (NHSN) Surveillance Criteria and Clinical Pulmonary Infection Score (CPIS) Criteria for Diagnosis of Ventilator-associated Pneumonia (VAP). Indian J Crit Care Med. 2021;25(3):296-8. https://doi.org/10.5005/jp-journals-10071-23753

ดวงมาลย์ คำหม่อม. ผลของการส่งเสริมการปฏิบัติตามแนวปฏิบัติเพื่อป้องกันปอดอักเสบในผู้ป่วยที่ใช้เครื่องช่วยหายใจหอผู้ป่วยหนักอายุรกรรม โรงพยาบาลแพร่. Phrae Medical Journal and Clinical Sciences. 2565;30(1):15-31.

Bandura A. Self-efficacy: Toward a unifying theory of behavioral change. Psychol Rev. 1977;84(2):191-215.

สมาคมโรคติดเชื้อแห่งประเทศไทย. แนวทางการป้องกันและจัดการโรคปอดอักเสบที่เกิดในโรงพยาบาลและจากการใช้เครื่องช่วยหายใจ [อินเทอร์เน็ต]. กรุงเทพฯ: สมาคมโรคติดเชื้อแห่งประเทศไทย; 2565 [สืบค้นเมื่อ 11 พ.ค. 2567]. เข้าถึงได้จาก: https://idthai.org/Contents/Views/?d=!17!9!!40!

เกศราพร เพ่งพิศ, เสาวมาศ คุณล้าน เถื่อนนาดี. ผลของโปรแกรมส่งเสริมสมรรถนะแห่งตนต่อการรับรู้สมรรถนะและพฤติกรรมของพยาบาลในการป้องกันปอดอักเสบจากการใช้เครื่องช่วยหายใจ. วารสารพยาบาลศาสตร์และสุขภาพ. 2560;40(2):1-10.

Kang KS, Choi H. The effects of compliance and self efficacy on nursing education program for pneumonia patient. J Korean Biol Nurs Sci. 2020;22(3):184-91.

วิภาดา ผ่องจิต, ชมนาด วรรณพรศิริ, อินทิพร โฆษิตานุฤทธิ์. ผลของโปรแกรมการส่งเสริมการรับรู้สมรรถนะตนเองต่อการรับรู้สมรรถนะตนเองและ ความสำเร็จในการหย่าเครื่องช่วยหายใจของผู้ป่วยผ่าตัด. วารสารการพยาบาลและสุขภาพ. 2563;14(2):73-85.

นิรมล อู่เจริญ, กัลยาณี นาคฤทธิ์. ผลของการใช้รูปแบบการดูแลผู้ป่วยใช้เครื่องช่วยหายใจเพื่อป้องกันการติดเชื้อปอดอักเสบที่สัมพันธ์กับการใช้เครื่องช่วยหายใจของพยาบาลวิชาชีพโรงพยาบาลระนอง. วารสารวิจัยและนวัตกรรมทางสุขภาพ. 2564;4(1):15-27.

เบญจมาศ ทำเจริญตระกูล, ดลวิวัฒน์ แสนโสม. ผลของการใช้แนวปฏิบัติการพยาบาลเพื่อป้องกันปอดอักเสบที่สัมพันธ์กับเครื่องช่วยหายใจในผู้ป่วยแผนกอายุรกรรม. วารสารวิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนีนครราชสีมา. 2562;25(1):25-42.

ตระการตา แซ่ฉั่ว, มลฤดี คงวัฒนานนท์, ใจรพร บัวทอง, สุพรพรรณ์ กิจบรรยงเลิศ, วงจันทร์ เพชรพิเชฐเชียร. ประสิทธิผลของโปรแกรมการดูแลช่องปากต่อสุขภาพช่องปากและการเกิดปอดอักเสบจากการใช้เครื่อง ช่วยหายใจในผู้ป่วยวิกฤติ: การทดลองแบบสุ่มและมีกลุ่มควบคุม. วารสารสภาการพยาบาล. 2561;33(4):46-63.

อรดา สีหาราช, ดลวิวัฒน์ แสนโสม, คำผล สัตยวงษ์, อนุพล พาณิชโชติ. ผลของโปรแกรมการทำความสะอาดช่องปากต่อสุขภาพช่องปากและอุบัติการณ์การเกิดปอดอักเสบที่สัมพันธ์กับเครื่องช่วยหายใจ. วารสารสภาการพยาบาล. 2565;37(4):36-51.