การสำรวจปริมาณความเข้มข้นของก๊าซเรดอนในอาคาร บริเวณมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ศูนย์รังสิต: การศึกษานำร่อง
คำสำคัญ:
ความเข้มข้น, ก๊าซเรดอนในอาคาร, แผ่นพลาสติกฟิล์ม CR-39บทคัดย่อ
บทนำ : เรดอนเป็นก๊าซธรรมชาติที่เกิดจากการสลายตัวของอนุกรมยูเรเนียม ส่วนใหญ่ก๊าซเรดอนมักจะพบได้ในระดับสูง บริเวณใกล้แหล่งเหมืองแร่ยูเรเนียม บริเวณที่มีลักษณะทางธรณีวิทยาเป็นหินแกรนิต บริเวณน้ำพุร้อนซึ่งเป็นน้ำจากชั้นบาดาลใต้ดินพุ่งขึ้นมาสู่พื้นผิวดิน โดยพื้นที่ดังกล่าวจัดเป็นพื้นที่เปิด ในขณะเดียวกันพื้นที่ที่ลักษณะแบบปิด เช่น อาคาร ที่พักอาศัย มักจะมีการสะสมของก๊าซเรดอนอยู่ในดิน หิน ทราย ที่ใช้ในการก่อสร้าง ซึ่งหากได้รับก๊าซเรดอนในปริมาณมากและได้รับเป็นระยะเวลานาน อาจส่งผลต่อสุขภาพโดยเพิ่มความเสี่ยงต่อการเป็นโรคมะเร็งปอดได้
วัตถุประสงค์: เพื่อตรวจวัดและเปรียบเทียบปริมาณความเข้มข้นของก๊าซเรดอนแต่ละอาคาร ที่อยู่ในบริเวณมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ศูนย์รังสิต จังหวัดปทุมธานี
วิธีดำเนินการวิจัย: ติดตั้งอุปกรณ์ชุดตรวจวัดก๊าซเรดอนชนิดแผ่นพลาสติก CR-39 บริเวณชั้น 1 ของอาคารภายในบริเวณมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ จำนวน 22 อาคาร ติดตั้งเป็นระยะเวลา 40 วัน จากนั้นนำไปกัดรอยทางนิวเคลียร์ นับรอยรังสีแอลฟา และวิเคราะห์หาปริมาณความเข้มข้นของก๊าซเรดอน
ผลการวิจัย: อาคารที่มีปริมาณความเข้มข้นของก๊าซเรดอนมากที่สุดและน้อยที่สุด คือ อาคารเรียนรวมกลุ่มสังคมศาสตร์ 2 (SC2) บริเวณเสาด้านหน้าอาคาร และอาคารราชสุดา บริเวณบันไดหนีไฟ ชั้น 1 ซึ่งมีค่าเท่ากับ 873.35 ± 9.35 Bq/m3 และ 6.35 ± 0.67 Bq/m3 ตามลำดับ โดยโซนหอพัก ได้แก่ หอ A, B, C และ F มีค่าปริมาณความเข้มข้นของก๊าซเรดอนเฉลี่ยอยู่ในช่วง 39.38 ± 49.73 ถึง 82.47 ± 114.28 Bq/m3 สำหรับโซนอาคารเรียน ได้แก่ อาคารปิยชาติ 1 อาคารปิยชาติ 2 อาคารราชสุดา และอาคารเรียนรวมกลุ่มสังคมศาสตร์ 1-3 มีค่าเฉลี่ยอยู่ในช่วง 16.41 ± 12.01 ถึง 351.46 ± 455.00 Bq/m3
สรุป: บริเวณที่มีค่าปริมาณความเข้มข้นของก๊าซเรดอนสูงเกินกว่า 148 Bq/m3 ได้แก่ โซนหอพัก พบว่าเป็นพื้นที่ที่มีการถ่ายเทของอากาศค่อนข้างน้อย การระบายอากาศไม่ดีเท่าที่ควร
ส่วนอาคารเรียนกลุ่มสังคมศาสตร์ 2, 3 พบว่า มีบางบริเวณที่มีปริมาณความเข้มข้นของก๊าซเรดอนสูง ซึ่งเป็นบริเวณพื้นที่ปิด และมีบางบริเวณที่มีค่าสูงมากผิดปกติซึ่งควรทำการวัดค่าซ้ำ
เอกสารอ้างอิง
Bray F, Laversanne M, Sung H, Ferlay J, Siegel RL, Soerjomataram I, et al. Global cancer statistics 2022: GLOBOCAN estimates of incidence and mortality worldwide for 36 cancers in 185 countries. CA: CA Cancer J Clin. 2024;74(3):229-63.
สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ สมร. รายงานสุขภาพคนไทย 2566. กรุงเทพ: บริษัท อมรินทร์พริ้นติ้งแอนด์พับลิชชิ่ง จำกัด (มหาชน); 2566.
Riudavets M, Garcia de Herreros M, Besse B, Mezquita L. Radon and lung cancer: current trends and future perspectives. Cancers (Basel). 2022;14(13):3142.
Senitkova IJ, Kraus M, editors. Seasonal and floor variations of indoor radon concentration. IOP Conf Ser Earth Environ Sci. 2019: IOP Publishing.
Organization WH. WHO handbook on indoor radon: a public health perspective: World Health Organization; 2009.
ถิรวิทย์ คงสอนหมาน, พวงทิพย์ แก้วทับทิม และสุนารี บดีพงศ์. ประเมินปริมาณสารกัมมันตรังสีบริเวณรอยเลื่อนระนอง จังหวัดระนอง. การประชุมวิชาการระดับชาติ มหาวิทยาลัยทักษิณ ครั้งที่ 33 ประจำปี 2565; 22-23 สิงหาคม 2565; โรงแรมทวินโลตัส, นครศรีธรรมราช 2565, 163-70.
Nagda NL. Radon: prevalence, measurements, health risks and control: ASTM International; 1994.
Council NR. Health effects of exposure to radon: BEIR VI. Washington, DC: National Academies Press; 1999.
ปัทมา พิศภักดิ์. การประเมินการได้รับปริมาณก๊าซเรดอนภายในอาคารที่มีผลต่อการเกิดโรคมะเร็งปอดในบริเวณพื้นที่อำเภอเมือง จังหวัดยะลา. วารสารวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มรย. 2022;7(2):43-52.
Sola P, Srinuttrakul W, Kewsuwan P, editors. Estimation of the indoor radon and the annual effective dose from granite samples. J Phys Conf Ser.; 2015: IOP Publishing.
Shabaan DH, EL-Araby EH, Yajzey R, Azazi A, Alzhrani S. Evaluation of the radiation emission of radon gas from various building materials. J Radiat Res Appl Sc. 2025; 18(1): 101194.
สำนักงานพัฒนาระบบข้อมูลข่าวสารสุขภาพ. สถิติสุขภาพคนไทย, อัตราการตายจากโรคมะเร็งปอด ระหว่างปี พ.ศ. 2560-2564 [อินเทอร์เน็ต] [เข้าถึงเมื่อ 13 มิถุนายน 2568] เข้าถึงได้จาก: https://www.hiso.or.th/thaihealthstat/area/index.php?ma=1&pf=01818101&tp=13_3.
สถาบันมะเร็งแห่งชาติ กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข, หน่วยงานฐานข้อมูลผู้ป่วยโรคมะเร็ง กลุ่มงานดิจิทัลการแพทย์, ทะเบียนมะเร็งระดับโรงพยาบาล, พ.ศ. 2560-2565.
Liu C, Zeng Z, Ma H, Cheng J, Li J, Zhang H. The CR-39 etching optimization and measurement for radon in China Jinping Underground Laboratory. J Radioanal Nucl Chem. 2018;318:1369-77.
Cardoso Takahashi L, de Oliveira Santos T, Marques Pinheiro RM, Gomes Passos R, Rocha Z. Radon dosimetry using Solid State Nuclear Track Detectors in different environments: a review. Appl Radiat Isot. 2022;186:110217.
Hassan IM, Al-Sadoon TH, Rehima AM, Ebrahiem SA, Kadhim MJ, editors. Measuring the concentration of radon gas at the College of Dentistry-Al-Iraqia University using (CR-39) detector. J Phys Conf Ser.; 2024; IOP Publishing.
Comission E. Radiation protection 112: radiological protection principles concerning the natural radioactivity of building materials. Belgium: Office for official publications of the European Communities; 1999.
ICRP. The 2007 Recommendations of the International Commission on Radiological Protection. ICRP Publication 103: Elsevier; 2007.
O’Riordan M. Human exposure to radon in homes: recommendations for the practical application of the Board's statement. Docs. NRPB. 1990;1(1):17-32.
NCRP. Exposures from the Uranium Series with Emphasis on Radon and Its Daughters: Recommendations of the National Council on Radiation Protection and Measurements. United States: National Council on Radiation Protection and Measurements; 1984. Report No.: 77.
Division USEPAIE. A Citizen's guide to radon: the guide to protecting yourself and your family from radon: US Environmental Protection Agency, Indoor Environments Division; 2002.
Wrixon A. New recommendations from the International Commission on Radiological Protection-a review. Phys Med Biol. 2008;53(8):R41.
Lecomte J-F, Solomon S, Takala J, Jung T, Strand P, Murith C, et al. ICRP publication 126: radiological protection against radon exposure. Annals of the ICRP. 2014;43(3):5-73.
ณัฐชยา จันทร์วิไชย, อดินันท์ เจ๊ะชู และนูปาตีฮะ ดีติ. การตรวจวัดก๊าซเรดอนในบริเวณอาคารคณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยนราธิวาสราชนครินทร์ ด้วยเทคนิคการกัดรอยนิวเคลียร์. วารสารมหาวิทยาลัยนราธิวาสราชนครินทร์. 2560;9(1):161-7.
กนกกานต์ ฐิติภรณ์พันธ์, อภินันท์ ฐิติภรณ์พันธ์ และพชิรารัฐ โสลา. การตรวจวัดความเข้มข้นแก๊สเรดอนภายในบ้านเรือน ในพื้นที่ อำเภอไชยา และอำเภอท่าชนะ จังหวัดสุราษฎร์ธานี. มหาวิทยาลัยราชภัฏสุราษฎร์ธานี; 2566.
สุวนันท์ แดงวิไล, พวงทิพย์ แก้วทับทิม และอุดร ยังช่วย.ประเมินกัมมันตภาพรังสี (226Ra, 232Th และ 40K) และค่าดัชนีความเป็นอันตรายทางรังสีในตัวอย่างทรายที่ใช้เป็นวัสดุก่อสร้าง ในอำเภอบันนังสตา อำเภอธารโต และอำเภอเบตง จังหวัดยะลา. การประชุมวิชาการระดับชาติครั้งที่ 19 วันที่ 8-9 ธันวาคมพ.ศ. 2565 ม.เกษตรศาสตร์ วิทยาเขตกำแพงแสน 2565, 2054-62.
Ruano-Ravina A, Martin-Gisbert L, Kelsey K, Pérez-Ríos M, Candal-Pedreira C, Rey-Brandariz J, et al. An overview on the relationship between residential radon and lung cancer: what we know and future research. Clin Transl Oncol. 2023;25(12):3357-68.
Sriburee S, Thumvijit T, Kitima J, Hongsriti P, Tapanya M, Kranrod C, et al., editors. Radon concentration in residential areas of Bann Pang Fan, Chiang Mai province, Thailand. J Phys Conf Ser.; 2019: IOP Publishing.
Abed TK, Fayad MA, Al-Amiery AA, Wahhab HAA, Mohammed JK, Majdi HS. Radon gas emission from home appliances: understanding sources, implications, and mitigation strategies. Result Eng. 2024;22:102133.
Bulut HA, Şahin R. Radon, concrete, buildings and human health—a review study. Buildings (Basel). 2024;14(2):510.
Somsunun K, Prapamontol T, Pothirat C, Liwsrisakun C, Pongnikorn D, Fongmoon D, et al. Estimation of lung cancer deaths attributable to indoor radon exposure in upper northern Thailand. Sci Rep. 2022;12(1):5169.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 วารสารโรงพยาบาลธรรมศาสตร์เฉลิมพระเกียรติ
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
