การวิเคราะห์ปัจจัยที่สัมพันธ์กับการบาดเจ็บและเสียชีวิตจากอุบัติเหตุทางถนน ในเขตสุขภาพที่ 4 ระหว่างปี พ.ศ. 2566-2567

บทคัดย่อ

บทนำ : การบาดเจ็บและเสียชีวิตจากอุบัติเหตุทางถนนเป็นปัญหาสำคัญด้านสาธารณสุขที่ส่งผลกระทบต่อระบบบริการสุขภาพ โดยเฉพาะในเขตสุขภาพที่ 4 ซึ่งครอบคลุมพื้นที่ภาคกลางหลายจังหวัดที่มีการจราจรหนาแน่น การศึกษาดังกล่าวนำไปสู่การวางแผนและจัดการเชิงนโยบายอย่างมีประสิทธิภาพ

วัตถุประสงค์ : เพื่อศึกษาปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการบาดเจ็บและเสียชีวิตจากอุบัติเหตุทางถนนในเขตสุขภาพที่ 4 ระหว่างปี พ.ศ 2566-2567

วิธีดำเนินการวิจัย : การวิจัยนี้เป็นการวิจัยแบบ Retrospective descriptive study โดยใช้ข้อมูลทุติยภูมิจากระบบเวชระเบียนของโรงพยาบาลในเขตสุขภาพที่ 4 ปี พ.ศ. 2566-2567 และวิเคราะห์ด้วยสถิติ Binary logistics regression

ผลการศึกษา : กลุ่มผู้เสียชีวิตส่วนใหญ่เป็นเพศชาย อายุต่ำกว่า 20 ปี เป็นผู้ป่วยนอก เกิดมาจากผู้ขับขี่ ประเภทพาหนะรถจักรยานยนต์ การบาดเจ็บและเสียชีวิตเกิดจากไม่สวมหมวกนิรภัย และช่วงเวลาในการเกิดอุบัติเหตุ 16.00-18.00 น. ผลการวิเคราะห์ พบว่า เพศชาย มีโอกาสเสียชีวิตเป็น 1.54 เท่าของเพศหญิง (AOR : 1.54 ,95%CI=1.42-1.81) อายุ มากกว่า 60 ปี มีโอกาสเสียชีวิตเป็น 2.06 เท่าของอายุน้อยกว่า 20 ปี (AOR : 2.06, 95% CI= 1.89 -2.03) ผู้ป่วยใน มีโอกาสเสียชีวิตเป็น 1.13 เท่าของผู้ป่วยนอก (AOR : 1.13 ,95%CI=1.10-1.53) รถจักรยานยนต์ มีโอกาสเสียชีวิตเป็น 1.26 เท่าของรถประเภทอื่น (AOR : 1.26, 95% CI= 1.21-1.32) การเสียชีวิตเกิดจากการไม่สวมหมวกนิรภัย/ไม่คาดเข็มขัดนิรภัย มีโอกาสเสียชีวิตเป็น 1.62 เท่า ของผู้ที่สวมหมวกนิรภัย/คาดเข็มขัดนิรภัย (AOR : 1.62, 95% CI= 1.52-1.73)  การดื่มแอลกอฮอล์ มีโอกาสเสียชีวิตเป็น 2.26 เท่า ของคนไม่ดื่มแอลกอฮอล์ (AOR : 2.26, 95% CI= 2.18 -2.43) และช่วงเวลา 16.01-18.00 น. มีโอกาสเสียชีวิตเป็น 1.09 เท่าของช่วงเวลาอื่น (AOR : 1.09, 95% CI= .41-1.52) ส่วนปัจจัยที่ไม่มีความสัมพันธ์ต่อการบาดเจ็บและเสียชีวิต คือ ปัจจัยลักษณะของการเกิดอุบัติเหตุ การขับขี่ เมื่อทำการวิเคราะห์ด้วย ROC Curve พบว่า มีพื้นที่ใต้กราฟ มากกว่า 0.750 ซึ่งมีความไว (sensitivity) ในการพยากรณ์ที่ดี

สรุป : ปัจจัยที่สัมพันธ์กับการบาดเจ็บและเสียชีวิตจากอุบัติเหตุทางถนน ในเขตสุขภาพที่ 4 ประกอบด้วย เพศ อายุ ประเภทผู้รับบริการ ประเภทพาหนะ อุปกรณ์เพื่อความปลอดภัย การดื่มแอลกอฮอล์ และช่วงเวลา มีค่า ROC Curve มากกว่า 0.750 การวิเคราะห์ดังกล่าว ใช้เป็นแนวทางและมาตรการป้องกันให้กับโรงพยาบาลในเขตสุขภาพที่ 4 ได้อย่างมีประสิทธิภาพ