บทบาทพยาบาลชุมชนกับการสร้างเสริมสุขภาวะที่ดีของผู้สูงอายุในชุมชน ภายใต้แนวคิดทฤษฎีกำหนดตัวเอง

บทคัดย่อ

     ปัจจุบันทั่วโลกกำลังเผชิญกับสถานการณ์สังคมผู้สูงอายุ ซึ่งประเทศไทยก็เป็นหนึ่งในนั้น การคำนึงถึงการเตรียมตัวของประชากรกลุ่มวัยนี้เป็นสิ่งที่ควรตระหนัก และท้าทายเป็นอย่างมากในระบบสาธารณสุข เนื่องด้วยเป็นกลุ่มเปราะบาง มักจะเผชิญกับวิกฤตต่าง ๆ มากมาย อาทิ ปัญหาสุขภาพ เศรษฐกิจและสังคม การสูญเสียคนรัก หรือการตกงาน เป็นต้น ดังนั้นการปรับตัวเพื่อก้าวข้ามอุปสรรคต่าง ๆ ในชีวิตจึงมีความสำคัญอย่างยิ่ง บทความนี้จะนำเสนอให้เห็นถึงแนวทางการประยุกต์ใช้แนวคิดทฤษฎีกำหนดตัวเอง (Self-determination theory: SDT) โดยพยาบาลชุมชนในการสร้างเสริมสุขภาวะที่ดีของผู้สูงอายุ เพื่อให้เข้าถึงรูปแบบการสนับสนุนตามวิถีใหม่ในยุคดิจิทัลที่โลกปัจจุบันมีการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว พยาบาลชุมชนมีบทบาทสำคัญในการสร้างเสริมสุขภาวะที่ดีของผู้สูงอายุในชุมชนภายใต้แนวคิด SDT ผ่านการจัดกิจกรรมทางสุขภาพต่าง ๆ โดยสนับสนุนให้เกิดแรงจูงใจภายใน (Intrinsic motivation) ผู้สูงอายุมองตนเองว่ามีความสามารถ รู้สึกว่า “ทำได้” (Competence) เกิดการตัดสินใจทางสุขภาพได้อย่างอิสระ (Autonomy) และมีปฏิสัมพันธ์ทางสังคมกับผู้อื่น (Relatedness) ผลลัพธ์มุ่งหวังให้ผู้สูงอายุเกิดการปฏิบัติพฤติกรรมสุขภาพอย่างเหมาะสม สามารถดูแลตนเองได้ ลดการพึ่งพาผู้อื่น และมีคุณภาพชีวิตที่ดีแบบยั่งยืน