ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับผลลัพธ์ทางคลินิกภายหลังผ่าตัดในผู้ป่วยบาดเจ็บที่สมองที่เข้ารับ การรักษาในโรงพยาบาลกระบี่

ฉัตรชัย สีสรรพ์

ผู้แต่ง

ฉัตรชัย สีสรรพ์ โรงพยาบาลกระบี่

คำสำคัญ:

ผลลัพธ์ทางคลินิก, ภาวะแทรกซ้อนหลังผ่าตัด, การบาดเจ็บสมอง

บทคัดย่อ

บทนำ: การบาดเจ็บที่สมองเป็นปัญหาสาธารณสุขสำคัญที่ก่อให้เกิดการเสียชีวิต ความพิการ คุณภาพชีวิตลดลง และค่าใช้จ่ายในการรักษาสูง แม้ได้รับการผ่าตัด ผู้ป่วยจำนวนมากยังคงเผชิญภาวะแทรกซ้อนและผลลัพธ์ทางคลินิกที่ดีและไม่ดี การทำความเข้าใจปัจจัยที่มีผลต่อผลลัพธ์เหล่านี้จึงมีความสำคัญต่อการพัฒนาการดูแลรักษาที่มีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น

วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับผลลัพธ์ทางคลินิกภายหลังผ่าตัดในผู้ป่วย Traumatic brain injury ที่เข้ารับการรักษาในโรงพยาบาลกระบี่

วิธีดำเนินการวิจัย: การวิจัยนี้เป็นการวิจัยย้อนหลัง (Retrospective cohort study) โดยเก็บข้อมูลจากเวชระเบียนผู้ป่วย โรงพยาบาลกระบี่ กลุ่มตัวอย่างคือ ข้อมูลเวชระเบียนผู้ป่วยบาดเจ็บที่สมองที่ได้รับการผ่าตัดในโรงพยาบาลกระบี่ ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2563 ถึง 2567 จำนวน 308 ราย เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูล ประกอบด้วย 1) แบบบันทึกปัจจัยส่วนบุคคลและภาวะสุขภาพ และ 2) แบบบันทึกข้อมูลปัจจัยด้านลักษณะการบาดเจ็บและการรักษา วิเคราะห์ข้อมูลส่วนบุคคลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ จำนวน ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน
สถิติทดสอบที และการวิเคราะห์สหสัมพันธ์สเปียร์แมน

ผลการวิจัย: ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์อย่างมีนัยสำคัญกับผลลัพธ์หลังการผ่าตัดในผู้ป่วยบาดเจ็บทางสมอง ได้แก่ ระดับความรู้สึกตัวเมื่อเข้ารับการรักษาครั้งแรก (rₛ = -.666) ระยะเวลาตั้งแต่มาถึงโรงพยาบาลจนถึงการผ่าตัด (rₛ = -0.605) การเคลื่อนที่ของแนวกึ่งกลางสมอง (rₛ = -0.564) ภาวะความดันโลหิตต่ำ (rₛ = -0.597) ขนาดและการตอบสนองของรูม่านตา (rₛ = -0.637) ชนิดของการผ่าตัด (rₛ = -0.546) และภาวะแทรกซ้อนหลังผ่าตัด (rₛ = -0.622) มีความสัมพันธ์เชิงลบในระดับสูงอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ p < .001

สรุป: ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์อย่างมีนัยสำคัญกับผลลัพธ์ทางคลินิกหลังผ่าตัดในผู้ป่วย TBI ได้แก่ ระดับความรู้สึกตัว ระยะเวลาสู่การรักษา ความรุนแรงของอาการทางระบบประสาท การผ่าตัดและภาวะแทรกซ้อน โดยเฉพาะตัวแปรที่สะท้อนความรุนแรงและความรวดเร็วในการดูแลรักษามีบทบาทสำคัญต่อผลลัพธ์ของผู้ป่วย

เอกสารอ้างอิง

Lefevre-Dognin C, Cogné M, Perdrieau V, Granger A, Heslot C, Azouvi P. Definition and epidemiology of mild traumatic brain injury. Neurochirurgie. 2021;67(3):218-21.

กระทรวงสาธารณสุข. อัตราการเสียชีวิตของผู้บาดเจ็บที่มีอาการบาดเจ็บทางสมอง (Traumatic Brain Injury: TBI) ปีงบประมาณ 2567 [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี: กระทรวงสาธารณสุข; 2567 [เข้าถึงเมื่อ 29 ก.ค. 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://healthkpi.moph.go.th/kpi2/kpi/index/?id=2129&kpi_year=2567

Tunthanathip T, Phuenpathom N, Saehaeng S, Oearsakul T, Sakarunchai I, Kaewborisutsakul A. Traumatic cerebrovascular injury: Prevalence and risk factors. Am J Emerg Med. 2020;38(2):182-86.

Nguembu S, Kenfack YJ, Sadler S, Zolo Y, Figuim B, Sebopelo LA, Tétinou F, Kanmounye US. Factors Associated with Adverse Outcomes in Cameroonian Patients with Traumatic Brain Injury: A Cross-Sectional Study. World Neurosurg. 2023;172:e62-e7.

Kochar A, Borland ML, Phillips N, Dalton S, Cheek JA, Furyk J, et al. Association of clinically important traumatic brain injury and Glasgow Coma Scale scores in children with head injury. Emerg Med J. 2020;37(3):127-34.

Lafta G, Sbahi H. Factors associated with the severity of traumatic brain injury. Med Pharm Rep. 2023;96(1):58-64.

Maas AIR, Menon DK, Manley GT, Abrams M, Akerlund C, Andelic N, et al. Traumatic brain injury: progress and challenges in prevention, clinical care, and research. Lancet Neurol. 2022;21(11):1004-60.

Maldonado J, Huang JH, Childs EW, Tharakan B. Racial/Ethnic Differences in Traumatic Brain Injury: Pathophysiology, Outcomes, and Future Directions. J Neurotrauma. 2023;40(5-6):502-13.

Kochar A, Borland ML, Phillips N, Dalton S, Cheek JA, Furyk J, et al. Association of clinically important traumatic brain injury and Glasgow Coma Scale scores in children with head injury. Emerg Med J. 2020;37(3):127-34.

Ahmadi S, Sarveazad A, Babahajian A, Ahmadzadeh K, Yousefifard M. Comparison of Glasgow Coma Scale and Full Outline of UnResponsiveness score for prediction of in-hospital mortality in traumatic brain injury patients: a systematic review and meta-analysis. Eur J Trauma Emerg Surg. 2023;49(4):1693-706.

Bendinelli C, Ku D, King KL, Nebauer S, Balogh ZJ. Trauma patients with prehospital Glasgow Coma Scale less than nine: not a homogenous group. Eur J Trauma Emerg Surg. 2020;46(4):873-78.

Madhok DY, Rodriguez RM, Barber J, Temkin NR, Markowitz AJ, Kreitzer N, et al. Outcomes in Patients With Mild Traumatic Brain Injury Without Acute Intracranial Traumatic Injury. JAMA Netw Open. 2022;5(8):e2223245.

Yue JK, Deng H. Traumatic Brain Injury: Contemporary Challenges and the Path to Progress. J Clin Med. 2023;12(9):3283.

Lulla A, Lumba-Brown A, Totten AM, Maher PJ, Badjatia N, Bell R, et al. Prehospital Guidelines for the Management of Traumatic Brain Injury - 3rd Edition. Prehosp Emerg Care. 2023;27(5):507-38.

Zhu Z, Huang X, Du M, Wu C, Fu J, Tan W, et al. Recent advances in the role of miRNAs in post-traumatic stress disorder and traumatic brain injury. Mol Psychiatry. 2023;28(7):2630-44.

Podell JE, Morris NA. Traumatic Brain Injury and Traumatic Spinal Cord Injury. Continuum (Minneap Minn). 2024;30(3):

-56.

Rafiee S, Baratloo A, Safaie A, Jalali A, Komlakh K. The Outcome Predictors of the Patients with Traumatic Brain Injury; A Cross-Sectional Study. Bull Emerg Trauma. 2022;10(4):165-71.

Laic RAG, Vander Sloten J, Depreitere B. Traumatic brain injury in the elderly population: a 20-year experience in a tertiary neurosurgery center in Belgium. Acta Neurochir (Wien). 2022;164(5):1407-19.

Zeynal M, Akyuz ME. Outcomes of Decompressive Craniectomy in the Management of Traumatic Brain Injury: A Ten-Year Retrospective Analysis. J Craniofac Surg. 2024;35(2):478-80.

Tang Z, Yang R, Zhang J, Huang Q, Zhou X, Wei W, et al. Outcomes of Traumatic Brain-Injured Patients With Glasgow Coma Scale < 5 and Bilateral Dilated Pupils Undergoing Decompressive Craniectomy. Front Neurol. 2021; 12:656369.

Hong JH, Jeon I, Seo Y, Kim SH, Yu D. Radiographic predictors of clinical outcome in traumatic brain injury after decompressive craniectomy. Acta Neurochir (Wien). 2021;163(5):1371-81.

Cochran WG. Sampling techniques. 3rd ed. New York: John Wiley & Sons; 1977.

Nguembu S, Kenfack YJ, Sadler S, Zolo Y, Figuim B, Sebopelo LA, et al. Factors Associated with Adverse Outcomes in Cameroonian Patients with Traumatic Brain Injury: A Cross-Sectional Study. World Neurosurg. 2023;172:e62-e7.

Grove SK, Gray JR. Understanding nursing research: Building an evidence-based practice. 7th ed. Philadelphia (PA): Elsevier Saunders; 2019.

Teasdale G, Jennett B. Assessment of coma and impaired consciousness. A practical scale. Lancet. 1974;2(7872):81-4.

Egas Terán MI, González-Andrade F. Time-to-treatment in traumatic brain injury: unraveling the impact of early surgical intervention on patient outcomes. Neurol Res. 2025:1-10.

Iderdar Y, Arraji M, Wachami NA, Guennouni M, Boumendil K, et al. Predictors of outcomes 3 to 12 months after traumatic brain injury: a systematic review and meta-analysis. Osong Public Health Res Perspect. 2024;15(1):3-17.

Semenova ZB, Meshcheryakov SV, Rogozhin EA, Lukyanov VI. Risk factors of unfavorable outcome after decompressive craniectomy in children with severe traumatic brain injury. Zh Vopr Neirokhir Im N N Burdenko. 2025;89(3):42-7.

Ye Z, Li Z, Zhong S, Xing Q, Li K, Sheng W, Shi X, Bao Y. The recent two decades of traumatic brain injury: a bibliometric analysis and systematic review. Int J Surg. 2024;110(6):3745-59.

Rice AD, Hu C, Spaite DW, Barnhart BJ, Chikani V, Gaither JB, et al. Correlation between prehospital and in-hospital hypotension and outcomes after traumatic brain injury. Am. J. Emerg. Med. 2023;65:95-103.

Lee JW, Wang W, Rezk A, Mohammed A, Macabudbud K, Englesakis M, et al. Hypotension and adverse outcomes in moderate to severe traumatic brain injury: a systematic review and meta-analysis. JAMA Network Open. 2024;7(11):e2444465.

Robinson CP. Moderate and Severe Traumatic Brain Injury. Continuum (Minneap Minn). 2021;27(5):1278-300.

Nasir J, Asad A, Benish S, Sheikh F, Ejaz L. Pattern and Outcome of TBI in Children: An Observational Study at the Children Hospital Lahore. Pak J Neurol Surg. 2023;27(1):49-56.

Chang T, Yan X, Zhao C, Zhang Y, Wang B, Gao L. Risk Factors and Neurologic Outcomes in Patients with Traumatic Brain Injury and Coagulopathy Within 72 h After Surgery. Neuropsychiatr Dis Treat. 2021; 17:2905-13.