ผลของเกมเมมโมรี่บิงโกป้องกันสมองเสื่อมถอยของผู้สูงอายุ ในอำเภอทุ่งเสลี่ยม จังหวัดสุโขทัย

ผู้แต่ง

  • ฐมาพร เชี่ยวชาญ มหาวิทยาลัยราชภัฏบ้านสมเด็จเจ้าพระยา
  • กมลมาลย์ วิรัตน์เศรษฐสิน บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยเวสเทิร์น
  • อภิฤดี พาผล คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏนครราชสีมา

คำสำคัญ:

เกมเมมโมรี่บิงโก , สมรรถภาพสมอง , ผู้สูงอายุ, ภาวะสมองเสื่อม

บทคัดย่อ

บทนำ : ปัจจุบันทั่วโลกมีผู้ป่วยโรคสมองเสื่อมมากกว่า 55 ล้านคน ผู้ป่วยโรคสมองเสื่อมมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง ภาวะสมองเสื่อมส่งผลกระทบทั้งด้านเศรษฐกิจและคุณภาพชีวิต ดังนั้นการป้องกันและชะลอความเสื่อมของสมองจึงเป็นสิ่งจำเป็น ซึ่งการใช้กิจกรรมที่ไม่ใช้ยา เช่น เกมฝึกสมอง เป็นทางเลือกที่ช่วยกระตุ้นการทำงานของสมอง ส่งเสริมสมรรถภาพสมองและลดความเสี่ยงต่อภาวะสมองเสื่อมในผู้สูงอายุ

วัตถุประสงค์ : เพื่อเปรียบเทียบคะแนนสมรรถภาพสมองก่อนและหลังเล่นเกมเมมโมรี่บิงโกของผู้สูงอายุ ภายในกลุ่มทดลองและเปรียบเทียบคะแนนสมรรถภาพสมองระหว่างกลุ่มทดลองกับกลุ่มควบคุม

วิธีดำเนินการวิจัย : เป็นการวิจัยกึ่งทดลองแบบสองกลุ่มวัดผลก่อนและหลัง กลุ่มตัวอย่างคือ ผู้สูงอายุที่อาศัยอยู่ในอำเภอทุ่งเสลี่ยม จังหวัดสุโขทัย จำนวน 68 คน คัดเลือกกลุ่มตัวอย่างแบบสุ่มหลายขั้นตอน แบ่งเป็นกลุ่มทดลอง 34 คน และกลุ่มควบคุม 34 คน เครื่องมือที่ใช้ในงานวิจัยประกอบด้วย 1) เกมเมมโมรี่บิงโก 2) แบบทดสอบสมรรถภาพสมองเบื้องต้น ฉบับภาษาไทย (MMSE-Thai 2002) กลุ่มทดลองเข้าร่วมกิจกรรมเกมเมมโมรี่บิงโกต่อเนื่อง 6 สัปดาห์ สัปดาห์ละ 3 วัน ครั้งละ 30–40 นาที ส่วนกลุ่มควบคุมดำเนินชีวิตตามปกติ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติพรรณนา และสถิติทดสอบ t-test

ผลการวิจัย : กลุ่มทดลองมีค่าเฉลี่ยคะแนนสมรรถภาพสมองเพิ่มขึ้นจากก่อนการทดลองอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p-value < 0.05) โดยก่อนการทดลองกลุ่มทดลองมีค่าเฉลี่ย 20.53 คะแนน (SD = 1.6) และหลังการทดลองมีค่าเฉลี่ย 24.91 คะแนน (SD = 1.9) และเมื่อเปรียบเทียบระหว่างกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุมในสัปดาห์ที่ 6 พบว่า กลุ่มทดลองมีค่าเฉลี่ยคะแนนสมรรถภาพสมองสูงกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (t=9.967, p-value < 0.05)

สรุป : เกมเมมโมรี่บิงโกมีผลในการกระตุ้นและเสริมสร้างสมรรถภาพสมองของผู้สูงอายุ สามารถใช้เป็นกิจกรรมป้องกันและชะลอการเกิดภาวะสมองเสื่อมได้

เอกสารอ้างอิง

World Health Organization. Dementia [Internet]. Geneva: World Health Organization; 2023 [cited 2023 Nov 12]. Available from: https://www. who.int/news-room/fact-sheets/detail/dementia

กัญญา จันทร์พล, สดุดี ภูห้องไสย. การพัฒนารูปแบบการเรียนรู้เพื่อชะลอและป้องกันภาวะสมองเสื่อมของผู้สูงอายุในโรงเรียนผู้สูงอายุ เขตสุขภาพที่ 7. วารสารการส่งเสริมสุขภาพและอนามัยสิ่งแวดล้อม. 2567;47(1):54–67.

ภรัญวิทย์ อนันต์ดิลกฤทธิ์. บทความพิเศษ: ภาวะสมองเสื่อม. วารสารศูนย์อนามัยที่ 9. 2564;15(37):392–8.

อินทิรา ศรีพันธ์, เวชศาสตร์ครอบครัว อว. แผนการดูแลการทำกิจวัตรประจำวันสำหรับผู้ดูแลผู้ป่วยภาวะสมองเสื่อม. วารสารสุขภาพและการศึกษาพยาบาล. 2567;30(1):149–62.

ชลิต เชาว์วิไลย, วินัย พูลศรี, ธีรนันท์ ตันพาณิชย์. แนวทางการป้องกันผู้สูงอายุจากภาวะสมองเสื่อม. วารสารวิชาการสาธารณสุขชุมชน. 2565;8(2):8–15.

จุฑามณี สุทธิสีสังข์. สมองเสื่อมกับยาที่ต้องระวัง [อินเทอร์เน็ต]. กรุงเทพฯ: คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัย มหิดล ; 2560 [เข้าถึงเมื่อ 12 พ.ย. 2566].เข้าถึงได้จาก: https:// shorturl .asia/1iRQh

อธิชา มูลเทียนทอง, นิศาชล บุบผา, อรุณณี ใจเที่ยง. ผลของโปรแกรมกระดานบริหารสมองต่อการรู้คิดในผู้สูงอายุ. วารสารพยาบาลสาร เชียงใหม่. 2566;50(1):271–83.

สามหมอรู้จักคุณ. รายงานข้อมูลตำบลบ้านใหม่ไชยมงคล [อินเทอร์เน็ต]. กรุงเทพฯ: กระทรวงสาธารณสุข; 2567 [เข้าถึงเมื่อ 12 พ.ย. 2566]. เข้าถึงได้จาก: https://3doctor.hss.moph.go.th/main/

Erickson KI, Gildengers AG, Butters MA. Physical activity and brain plasticity in late adulthood. Dialogues Clin Neurosci. 2013;15(1):99–108.

Burns N, Grove SK. The practice of nursing research: Appraisal, synthesis, and generation of evidence. St. Louis: Elsevier Saunder; 2009.

Committee for the Development of the Thai Version of the Mini-Mental State Examination, Institute of Geriatric Medicine, Department of Medical Services, Ministry of Public Health. MMSE-Thai 2002 [Internet]. Nonthaburi: Ministry of Public Health; 2002 [cited 2023 Nov 12]. Available from: http://www.rbpho.moph.go.th/upload-file/doc/files/12023-110644-8561.pdf

Likert R. A technique for the measurement of attitudes. Arch Psychol. 1932;140:1-55.

Lampit A, Hallock H, Valenzuela M. Computerized cognitive training in cognitively healthy older adults: a systematic review and meta-analysis of effect modifiers. PLoS Med. 2014;11(11):e1001756.

Bliss TVP, Collingridge GL. A synaptic model of memory: long-term potentiation in the hippocampus. Nature. 1993;361(6407):31–9.McLaughlin KA, Borkovec TD, Sibrava NJ. The effects of worry and rumination on affect states and cognitive activity. Behav Ther. 2007;38(1):23–38.

Cattan M, White M, Bond J, Learmouth A. Preventing social isolation and loneliness among older people: a systematic review of health promotion interventions. Aging Soc. 2005;25(1):41–67.

Park AL, Smith J, Dunkle RE. Social engagement, loneliness, and quality of life among older adults. Gerontologist. 2019;59(5):e372–80.

เพ็ญศิริ โคตรพัฒน์, อุบลพรรณ ธีระศิลป์, ชฎาภา ประเสริฐทรง. ผลของโปรแกรมการป้องกันสมองเสื่อมถอยของผู้สูงอายุในชุมชนโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลวัดสลุด. วารสารพยาบาลทหารบก. 2566;24(1):470–80.

สุนิตย์ตา เย็นทั่ว, นที ยงยุทธ. การพัฒนาเกมฝึกสมองเพื่อช่วยชะลอการเกิดภาวะสมองเสื่อมในผู้สูงอายุ จังหวัดจันทบุรี [อินเทอร์เน็ต]. จันทบุรี: มหาวิทยาลัยราชภัฏรำไพพรรณี; 2565 [เข้าถึงเมื่อ 12 พ.ย. 2566]. เข้าถึงได้จาก: https:// eresea rch.rbru.ac.th/ show thesis.php?theid =2102&depid=

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-03-30

รูปแบบการอ้างอิง

1.
เชี่ยวชาญ ฐ, วิรัตน์เศรษฐสิน ก, พาผล อ. ผลของเกมเมมโมรี่บิงโกป้องกันสมองเสื่อมถอยของผู้สูงอายุ ในอำเภอทุ่งเสลี่ยม จังหวัดสุโขทัย. TUHJ [อินเทอร์เน็ต]. 30 มีนาคม 2026 [อ้างถึง 22 กันยายน 2026];11(1):110-21. available at: https://he02.tci-thaijo.org/index.php/TUHJ/article/view/277487

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย