ความสัมพันธ์ระหว่างความรู้กับพฤติกรรมเสี่ยงต่อโรคหลอดเลือดสมองของผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูง ณ โรงพยาบาลพะเยา: การศึกษาเชิงวิเคราะห์แบบตัดขวาง
คำสำคัญ:
โรคหลอดเลือดสมอง , พฤติกรรมเสี่ยง , โรคความดันโลหิตสูงบทคัดย่อ
บทนำ : ความสัมพันธ์ระหว่างความรู้เรื่องโรคกับการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมในผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูงยังไม่ชัดเจนนัก โดยเฉพาะอย่างยิ่งข้อมูลการศึกษาในประเทศไทยยังพบน้อย
วัตถุประสงค์ : เพื่อศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างความรู้กับพฤติกรรมเสี่ยงต่อโรคหลอดเลือดสมองของผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูง
วิธีการดำเนินการวิจัย : งานวิจัยนี้เป็นการวิเคราะห์แบบตัดขวาง เก็บข้อมูลจากผู้ป่วยที่เป็นโรคความดันโลหิตสูง ณ โรงพยาบาลพะเยา เก็บข้อมูลในเดือนมิถุนายน พ.ศ. 2568 โดยใช้แบบสอบถามที่แบ่งเป็น 3 ส่วน ได้แก่ 1) ข้อมูลทั่วไป 2) ความรู้เกี่ยวกับโรคหลอดเลือดสมอง และ 3) พฤติกรรมเสี่ยงต่อโรคหลอดเลือดสมอง วิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างความรู้และพฤติกรรมเสี่ยงโดยใช้การถดถอยเชิงเส้นและการถดถอยโลจิสติกที่ควบคุมด้วยเพศ อายุ สถานภาพสมรส อาชีพ ระดับการศึกษา รายได้ โรคร่วม และประวัติความเจ็บป่วยของคนในครอบครัว
ผลการศึกษา : จากผู้ตอบแบบสอบถาม 378 คน พบว่า ร้อยละ 73 มีความรู้เกี่ยวกับโรคหลอดเลือดสมองในระดับสูง และร้อยละ 84.4 มีพฤติกรรมเสี่ยงต่อการเกิดโรคหลอดเลือดสมองในระดับปานกลาง อย่างไรก็ตามไม่พบความสัมพันธ์ทางสถิติระหว่างระดับความรู้และพฤติกรรมเสี่ยงต่อการเกิดโรคหลอดเลือดสมอง ไม่ว่าจะวิเคราะห์ด้วยการถดถอยเชิงเส้น (adjusted unstandardized beta-coefficient ในกลุ่มที่มีความรู้สูงเปรียบเทียบกับกลุ่มที่มีความรู้ต่ำเท่ากับ .01 [95% CI: -0.14, 0.17]) การถดถอยโลจิสติก (adjusted odds ratio) ของการมีพฤติกรรมเสี่ยงปานกลางถึงสูงในกลุ่มความรู้สูงเปรียบเทียบกับกลุ่มความรู้ต่ำ = 2.08 [95% CI: 0.40, 10.76])
สรุป : งานวิจัยนี้ไม่พบความสัมพันธ์ระหว่างระดับความรู้กับพฤติกรรมเสี่ยงต่อการเกิดโรคหลอดเลือดสมอง ทั้งนี้ควรมีงานวิจัยที่ใหญ่ขึ้นโดยมีขนาดกลุ่มตัวอย่างใหญ่เพื่อยืนยันข้อค้นพบดังกล่าว
เอกสารอ้างอิง
สายสุนี เจริญศิลป์. ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อพฤติกรรมการป้องกันโรคหลอดเลือดสมองในผู้ป่วยความดันโลหิตสูง อำเภอเมือง จังหวัดนครสวรรค์. [วิทยานิพนธ์]. พิษณุโลก: มหาวิทยาลัยนเรศวร; 2564.
Control DoD. Hypertension 2025 [cited 2025 10 June]. Available from: https://hdc.moph.go.th
Lai S-M, Studenski S, Duncan PW, Perera S. Persisting Consequences of Stroke Measured by the Stroke Impact Scale. Int J Stroke. 2002; 33:1840-4.
สวรรค์ยา รักษาชล, อิบตีซาน เจ๊ะอุบง และขจรศักดิ์ ไชยนาพงศ์. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมเสี่ยงต่อการเกิดโรคหลอดเลือดสมองของผู้ป่วยความดันโลหิตสูงในอำเภอเมืองสงขลา. วารสารวิทยาศาสตร์สุขภาพและการสาธารณสุขชุมชน. 2567;7(1)105-16.
จตุพงษ์ พันธ์วิไล, นิรมัย มณีรัตน์, สุพัตรา ปวนไฝ, สุชารินี ศรีสวัสดิ์ และวินัฐ ดวงแสนจันทร์. ความสัมพันธ์ระหว่างความรู้ ความเชื่อด้านสุขภาพ และพฤติกรรมการป้องกันการเกิดโรคหลอดเลือดสมองในผู้สูงอายุที่มีภาวะเสี่ยง โรงพยาบาลประสาทเชียงใหม่. วารสารศูนย์อนามัยที่ 9. 2565;16(3)882-95.
Malone H, Nicholl H, Coyne I. Fundamentals of estimating sample size. Nurse Res. 2016;23(5):21-5.
นพดล คำภิโล. ความรู้ ทัศนคติ และพฤติกรรมเสี่ยงต่อการเกิดโรคหลอดเลือดสมองของผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูงในโรงพยาบาลแม่ทะ อำเภอแม่ทะ จังหวัดลำปาง. [วิทยานิพนธ์]. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์; 2559.
กังสดาน จัดโพธิ์ และอรรถวิทย์ สิงห์ศาลาแสง. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับความเสี่ยงการเกิดโรคหลอดเลือดสมองในผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูง อำเภอโนนสูง จังหวัดนครราชสีมา. วารสารควบคุมโรค. 2567;50(3)500-12.
Woldetsadik F,Kassa T,Bilchut W, Kibret A, Guadie Y,Eriku G. Stroke Related Knowledge, Prevention Practices and Associated Factors Among Hypertensive Patients at University of Gondar Comprehensive Specialized Hospital, Northwest Ethiopia, 2021. Front Neurol. 2022;13:1-9.
Tuli W, Teshome E, Jiru T. Knowledge of stroke risk factors and prevention among hypertensive patients on follow-up at Addis Ababa University Tertiary Hospital, Addis Ababa, Ethiopia: a cross-sectional study. BMJ Open. 2024;14:1-8.
Osman W, Ahmed H, Abdullahi M, Kuule A, Hassan Q. Knowledge, Attitude, and Practice of Stroke Among Hypertensive Patients in Selected Hospitals, Mogadishu: A Cross Sectional Study. Health Sci Rep. 2024;7(12):1-9.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารโรงพยาบาลธรรมศาสตร์เฉลิมพระเกียรติ

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.