ผลของโปรแกรมสร้างพลังอำนาจในการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพใน7สัปดาห์ อำเภอเมืองยะลา จังหวัดยะลา

ผู้แต่ง

  • ฮีดายาตี วาเง๊าะ กลุ่มงานสุขศึกษา โรงพยาบาลยะลา

คำสำคัญ:

พฤติกรรมสุขภาพ, โปรแกรมปรับเปลี่ยนพฤติกรรม, ลดน้ำหนัก

บทคัดย่อ

บทนำ : ภาวะน้ำหนักเกินและโรคอ้วนเป็นปัญหาสาธารณสุขที่สำคัญนำมาซึ่งความเสี่ยงกลุ่มโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (NDCs) ต่างๆ การส่งเสริมสุขภาพที่มุ่งเน้นการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพเป็นสิ่งจำเป็นเร่งด่วนเพื่อป้องกันการเกิดโรคเรื้อรังของประชาชนในอนาคตได้

วัตถุประสงค์ : เพื่อศึกษาผลของโปรแกรมการเสริมสร้างพลังอำนาจในการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพใน 7 สัปดาห์ของประชาชนที่มีค่าดัชนีมวลกายเกินมาตรฐาน อำเภอเมือง จังหวัดยะลา

วิธีดำเนินการวิจัย : การวิจัยกึ่งทดลอง (Quasi-experimental research) แบบการศึกษา 2 กลุ่ม คัดเลือกกลุ่มตัวอย่างแบบเจาะจงและทำการสุ่มอย่างง่าย แบ่งเป็นกลุ่มทดลองที่ได้รับโปรแกรมและกลุ่มควบคุมที่ได้รับการบริการปกติ จำนวนกลุ่มละ 35 คน รวมทั้งหมด 70 คน เครื่องมือที่ใช้ประกอบด้วยโปรแกรมการเสริมสร้างพลังอำนาจฯ แบบประเมินความรู้และพฤติกรรมสุขภาพ แบบบันทึก 3อ2ส. และผลการวัดสัดส่วน วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติพรรณนา และทดสอบสมมติฐานด้วยสถิติ Paired Sample t-test และ Independent t-test

ผลการศึกษา: พบว่าหลังทดลองกลุ่มทดลองมีคะแนนเฉลี่ยความรู้และพฤติกรรมสุขภาพสูงกว่าก่อนทดลองอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p-value < .01) และสูงกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p-value < .05) ด้านผลลัพธ์ทางกายภาพ กลุ่มทดลองมีน้ำหนักตัวและรอบเอวเฉลี่ยลดลงกว่าก่อนทดลอง และลดลงมากกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p-value < .01) โดยกลุ่มทดลองลดน้ำหนักเฉลี่ย 1.82 กก. และรอบเอวลดลงเฉลี่ย 5.5 ซม.

สรุป : โปรแกรมการเสริมสร้างพลังอำนาจใน 7 สัปดาห์ สามารถปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพและลดน้ำหนักตัวรวมถึงรอบเอวได้อย่างมีประสิทธิภาพ จึงควรนำไปประยุกต์ใช้ในคลินิกไร้พุง (DPAC) และงานส่งเสริมสุขภาพเพื่อการดูแลประชาชนที่มีภาวะน้ำหนักเกินอย่างยั่งยืน

เอกสารอ้างอิง

World Health Organization. Obesity and overweight [Internet]. Geneva: World Health Organization; 2023 [cited 2024 Sep 2]. Available from: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/obesity-and-overweight

World Health Organization. Noncommunicable diseases [Internet]. Geneva: World Health Organization; 2024 [cited 2024 Feb 12]. Available from: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/noncommunicable-diseases

Dewi DK. Effectiveness of patient-centered care using empowerment concept for obese students in primary care services. J Public Health Res. 2022;11(2):2273 [cited 2024 May 28]. Available from: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36843863/

กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. กรมควบคุมโรคผลักดันคนไทยใส่ใจสุขภาพ ปรับเปลี่ยนมุมมองลดโรคอ้วน [อินเทอร์เน็ต]. 2566. [สืบค้นเมื่อ 15 มกราคม 2567]. เข้าถึงได้จาก: https://ddc.moph.go.th/brc/news.php?news=32470&deptcode=brc

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดยะลา. รายงานสถานการณ์โภชนาการและดัชนีมวลกาย [อินเทอร์เน็ต]. กระทรวงสาธารณสุข; 2567. [สืบค้นเมื่อ 18 มกราคม 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://ylo.moph.go.th/chronic/rep_nutri_bmi3.php

กรมอนามัย. สถานการณ์ปัญหาสุขภาพประชากรและพฤติกรรมที่เกี่ยวข้องกับประชากรวัยทำงาน [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี: กรมอนามัย; 2566 [สืบค้นเมื่อ 18 มกราคม 2567]. เข้าถึงได้จาก:https://dopah.anamai.moph.go.th/th/dopahkpiindicators2567/downloadid=114136&mid=38782&mkey=m_document&lang

=th&did=33844

วรดา ทองสุก, วรวรรณ์ ทิพย์วารีรมย์. ผลของโปรแกรมการเสริมสร้างพลังอำนาจต่อพฤติกรรมสุขภาพ ดัชนีมวลกายและระดับความดันโลหิตในผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูงที่ควบคุมไม่ได้ [วิทยานิพนธ์พยาบาลศาสตรมหาบัณฑิต]. พิษณุโลก: คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร; 2562.

อุไรวรรณ พานทอง, พรนภา ศิริโพธิ์, เปรมฤดี ปองมงคล. ผลของโปรแกรมการเสริมสร้างพลังอำนาจต่อพฤติกรรมการดูแลตนเองและระดับ HbA1C ในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ที่ควบคุมน้ำตาลไม่ได้. วารสารวิจัยทางวิทยาศาสตร์สุขภาพ. 2559;10(2):26-35.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-03-30

รูปแบบการอ้างอิง

1.
วาเง๊าะ ฮ. ผลของโปรแกรมสร้างพลังอำนาจในการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพใน7สัปดาห์ อำเภอเมืองยะลา จังหวัดยะลา. TUHJ [อินเทอร์เน็ต]. 30 มีนาคม 2026 [อ้างถึง 23 กันยายน 2026];11(1):199-208. available at: https://he02.tci-thaijo.org/index.php/TUHJ/article/view/281271

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความพิเศษ