การพัฒนาระบบช่องทางด่วนแบบบูรณาการในการดูแลผู้เป็นเบาหวานที่ได้รับการวินิจฉัย ภาวะเลือดเป็นกรดจากคีโตน

ผู้แต่ง

  • สุรีพร แซ่หนึง โรงพยาบาลธรรมศาสตร์เฉลิมพระเกียรติ
  • ทิพาพร ธาระวานิช คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์

คำสำคัญ:

เลือดเป็นกรดจากคีโตน, เลือดเป็นกรดในผู้เป็นเบาหวาน, Diabetic ketoacidosis :DKA

บทคัดย่อ

บทนำ : ภาวะเลือดเป็นกรดจากคีโตน (Diabetic Ketoacidosis; DKA) จัดเป็นภาวะฉุกเฉินของผู้เป็นเบาหวานที่มีอันตรายหากไม่ได้รับการรักษาที่ถูกต้องและเหมาะสม ศูนย์ความเป็นเลิศโรคเบาหวาน โรงพยาบาลธรรมศาสตร์เฉลิมพระเกียรติ (Thammasat Diabetes Center of Excellence) จึงพัฒนาระบบช่องทางด่วนในการดูแลผู้ป่วยที่ได้รับการวินิจฉัย DKA (DKA fast track) โดยมีเป้าหมายให้ได้รับการวินิจฉัยและการดูแลรักษาอย่างถูกต้องรวดเร็ว เพี่อลดความรุนแรงและอันตรายต่อชีวิต

วัตถุประสงค์: ระยะเวลาตั้งแต่แพทย์วินิจฉัยจนถึงเกณฑ์หายจาก DKA น้อยกว่า 18 ชั่วโมง อย่างน้อยร้อยละ 80 ของผู้ป่วย DKA ทั้งหมด

วิธีดำเนินการ: ออกแบบและพัฒนากระบวนการ การดูแลรักษาภาวะ DKA โดยมุ่งเน้นการให้ความรู้และสร้างความเข้าใจที่ตรงกัน การอาศัยความร่วมมือจากทีมสหสาขาวิชาชีพอย่างบูรณาการและเป็นระบบ โดยพัฒนาการเข้าถึงการบริการ การคัดกรอง ระบบการตรวจวินิจฉัย ระบบการส่งและรายงานผลแลปด่วน DKA ระบบการส่งต่อผู้ป่วย DKA ในการเข้ารับการรักษาในหอผู้ป่วย ระบบการติดตามและระบบการดูแลต่อเนื่องในผู้เป็นเบาหวานที่มีภาวะ DKA

ผลการดำเนินการ: ผู้ป่วย DKA ระดับน้อยถึงปานกลางเข้าเกณฑ์หายจาก DKA ในระยะเวลา 18 ชั่วโมง อยู่ที่ร้อยละ 91.67 เวลาเฉลี่ยจาก 15.43 ชั่วโมง เหลือ 9.18 ชั่วโมง  ส่วนผู้ป่วย DKA แบบรุนแรง อยู่ที่ร้อยละ 63.21 เวลาเฉลี่ยจาก 18.08 ชั่วโมง เหลือ 15.56 ชั่วโมง  อัตราการรายงานผลแลปด่วน DKA ภายใน 30 นาทีเท่ากับร้อยละ 86.8 อัตราการนำส่งผู้ป่วย DKA ขึ้นหอผู้ป่วยภายใน 20 นาที ร้อยละ 100 อัตราผู้ป่วยนอนโรงพยาบาลซ้ำด้วย DKA ในระยะเวลา 28 วัน ร้อยละ 1.92 จากเดิมอยู่ที่ 2.17 ส่วนอัตราการเสียชีวิตของผู้ป่วยจาก DKA เท่ากับ 0

สรุป: บรรลุตามเป้าหมายที่ได้ตั้งไว้ในผู้ป่วย DKA ระดับน้อยถึงปานกลาง การพัฒนาระบบช่องทางด่วน DKA ทำให้สามารถวินิจฉัยและให้การรักษาพยาบาลผู้ป่วยที่มีภาวะ DKA ได้อย่างรวดเร็วและลดอัตราการนอนโรงพยาบาลซ้ำ

เอกสารอ้างอิง

Dhatariya KK, Nunney I, Higgins K, Sampson MJ, Iceton G. A national survey of the management of diabetic ketoacidosis in the UK in 2014. Diabet Med. 2016; 33:252-260.

The Association of British Clinical Diabetologists; Joint British Diabetes Socities. The Management of Diabetic Ketoacidosis in Adults for inpatient care. Revised March 2023 pp.9-34.

Dhatariya KK, Umpierrez GE. Guidelines for management of diabetic ketoacidosis: time to revise? Lancet Diabetes Endocrinol. 2017 May;5(5):321-323.

Guillermo E. Umpierrez, Georgia M. Davis, Nuha A. ElSayed, Gian Paolo Fadini, Rodolfo J. Galindo, Irl B. Hirsch, et al. Hyperglycemic crises in adults with diabetes: a consensus report. Diabetologia. 2024; 47(8):1455-1479.

American Diabetes Association Professional Practice Committee. 5 Facilitating Positive Health Behaviors and Well-being to Improve Health Outcomes: Standards of Care in Diabetes—2025. Diabetes Care. 2025; 48 (1 Suppl 1): S86–S127.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-06-22

รูปแบบการอ้างอิง

1.
แซ่หนึง ส, ธาระวานิช ท. การพัฒนาระบบช่องทางด่วนแบบบูรณาการในการดูแลผู้เป็นเบาหวานที่ได้รับการวินิจฉัย ภาวะเลือดเป็นกรดจากคีโตน. TUHJ [อินเทอร์เน็ต]. 22 มิถุนายน 2026 [อ้างถึง 27 กันยายน 2026];11(2):206-12. available at: https://he02.tci-thaijo.org/index.php/TUHJ/article/view/283135

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความพิเศษ