กรณีศึกษา : การแก้ไขปัญหาฟลูออไรด์สูงในน้ำบริโภคจากโรงเรียนสู่ชุมชน

บทคัดย่อ

การบริโภคน้ำที่มีฟลูออไรด์สูงส่งผลให้เกิดผลกระทบต่อสุขภาพ โดยเฉพาะในเด็กจะทําให้เกิด ฟันตกกระ (Dental Fluorosis) การแก้ปัญหาฟลูออไรด์สูงในน้ำบริโภคเป็นการป้องกันฟันตกกระใน เด็กรุ่นใหม่ ซึ่งต้องการความร่วมมือตั้งแต่ระดับบุคคล ครัวเรือนและชุมชนอย่างต่อเนื่อง กรณีศึกษานี้ เป็นการวิจัยและพัฒนา (Research and Development) ที่ ต.บางเลน อ.บางเลน จ.นครปฐม มี วัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการสร้างศักยภาพของชุมชนในการแก้ไขปัญหาฟลูออไรด์สูงในน้ำบริโภคผ่าน ทางโรงเรียน ทําการสํารวจสภาวะฟันตกกระในนักเรียนโรงเรียนบ้านไผ่คอกวัว อายุ 9 - 12 ปี จํานวน 57 คน พบว่าเด็กมีฟันตกกระจํานวน 35 คน ซึ่งในจํานวนนี้ 25 คน มาจากหมู่ 11 จัดเก็บตัวอย่าง น้ำบริโภคของชุมชนคือประปาหมู่บ้านและประปาโรงเรียนมาวิเคราะห์ พบว่ามีปริมาณฟลูออไรด์ 2.13 และ 3.32 มก./ลิตร การนําเสนอข้อมูลแก่ผู้บริหารสถานศึกษาและคณะครูของโรงเรียน ทําให้คณะ ครูตระหนักว่าฟลูออไรด์ในน้ำบริโภคเป็นปัญหาด้านสิ่งแวดล้อมที่ส่งผลต่อสุขภาพของเด็กนักเรียน ในเดือนกรกฎาคม 2546 อาสาสมัครนักเรียนและอาสาสมัครสาธารณสุขของหมู่บ้านร่วมกันสํารวจ ครัวเรือน 53 จาก 124 หลังคาเรือน พบว่า ประชาชนดื่มน้ำที่มีฟลูออไรด์ต่ำ จํานวน 26 หลังคาเรือน หรือร้อยละ 49.1 โรงเรียนจัดการประชุมผู้ปกครองหาแนวทางแก้ไขได้แก่การจัดทําถังเก็บน้ำฝนโดย ทางโรงเรียนเป็นผู้ออกแบบและหาทุน จัดนิทรรศการในโรงเรียน ประกวดวาดภาพ จัดทําสติ๊กเกอร์ รณรงค์ให้งดเว้นการบริโภคน้ำประปาที่มีฟลูออไรด์สูงในหมู่บ้าน และผู้นําชุมชนที่เป็นกรรมการ โรงเรียนได้จัดประชุมแกนนําหมู่บ้านเพื่อกระจายข่าวสารและรณรงค์การบริโภคน้ำฝน การประเมินผล 12 เดือน พบว่า ร้อยละ 56.2 ของประชาชนดื่มน้ำที่มีฟลูออไรด์ต่ำ และร้อยละ 19.8 ยังคงดื่มน้ำ ประปาเพียงอย่างเดียว กรณีศึกษานี้แสดงให้เห็นว่าโรงเรียนเป็นช่องทางในการเข้าถึงชุมชนได้ดีโดย เฉพาะในเรื่องที่เป็นการแก้ไขปัญหาที่เกี่ยวข้องกับสุขภาพของเด็ก โดยมีข้อดี คือ คณะครูเป็นที่ ยอมรับจากชุมชนและผู้ปกครองพร้อมที่จะให้ความร่วมมือในการทํากิจกรรมร่วมกับโรงเรียน