รายงานผู้ป่วย : ภาวะหนังตาตกที่เกิดจากโรคไซนัสอักเสบ
คำสำคัญ:
ประสาทสมองเส้นที่ 3, อัมพาต, ประสาทกล้ามเนื้อตาอัมพาต, เด็ก, เปลือกตาตก, ไซนัสอักเสบบทคัดย่อ
บทคัดย่อ
วัตถุประสงค์: ภาวะหนังตาตกเกิดจากหลายสาเหตุ ได้แก่ หนังตาตกหลังอุบัติเหตุ (traumatic) จากการถูกดึงถ่วง (mechanical) จากระบบประสาท (neurogenic) จากภาวะกล้ามเนื้อยกเปลือกตาอ่อนแรง (myogenic) อย่างไรก็ตามภาวะหนังตาตกที่เกิดจากประสาทสมองเส้นที่ 3 อัมพาตร่วมกับโพรงไซนัสที่บริเวณหน้าผากอักเสบพบได้น้อยมาก ผู้วิจัยรายงานผู้ป่วยเด็กชายอายุ 15 ปี ที่มีหนังตาข้างซ้ายตกจากประสาทสมองเส้นที่ 3 อัมพาต ร่วมกับโพรงไซนัสที่บริเวณหน้าผากอักเสบ
รายงานผู้ป่วย: เด็กชายไทยอายุ 15 ปี มาด้วยหนังตาข้างซ้ายตก 2 วัน โดยมีการติดเชื้อไวรัสไข้หวัดใหญ่สายพันธุ์เอนำมาก่อน 1 สัปดาห์ การตรวจการเคลื่อนไหวของลูกตาและรูม่านตาปกติ ผลการตรวจด้วยคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าบริเวณสมองและเบ้าตาพบโพรงไซนัสอักเสบและเนื้อเยื่อรอบๆบวมโดยเฉพาะโพรงไซนัสหน้าผากด้านซ้าย โดยไม่พบความผิดปกติที่กล้ามเนื้อลืมตา (levator palpabrae superioris) ผู้ป่วยได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นประสาทสมองเส้นที่ 3 อัมพาต ร่วมกับโพรงไซนัสที่บริเวณหน้าผากอักเสบ ภาวะหนังตาตกหายหลังผู้ป่วยได้รับยาปฏิชีวนะลีโวฟลอกซาซินทางเส้นเลือดเป็นเวลา 5 วัน
บทสรุป: โพรงไซนัสที่บริเวณหน้าผากอักเสบก่อให้เกิดประสาทสมองเส้นที่ 3 อัมพาตได้ ซึ่งอาจมาด้วยภาวะหนังตาตกอย่างเดียว กรณีศึกษานี้ชี้ให้เห็นถึงผลแทรกซ้อนของโพรงไซนัสอักเสบและความสำคัญในการวินิจฉัยผู้ป่วยที่มาด้วยหนังตาตกข้างเดียว ซึ่งการตรวจด้วยคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าบริเวณสมองและเบ้าตาสามารถช่วยในการวินิจฉัยในกรณีศึกษานี้
เอกสารอ้างอิง
Latting MW, Huggins AB, Marx DP, Giacometti JN. Clinical evaluation of blepharoptosis: distinguishing age-related ptosis from masquerade conditions. Semin Plast Surg. 2017;31(1):5-16.
Ng, Y.S., Lyons, Oculomotor nerve palsy in childhood. Canadian journal of Ophthalmology/Journal Canadien d’Ophtalmologie, 2005.40(5): p.645-653.
Lawson W, Reino AJ. Isolated sphenoid sinus disease: an analysis of 132 cases. Laryngoscope. 1997.107(12): p.1590-1595.
Mirza MO, Mathai A, Owens A, et al. Acute unilateral isolated ptosis as a complication of sinusitis in a post-COVID-19 patient. BMJ Case Rep. 2023 May 2;16(5).
Richards BW, Jones FR Jr, Younge BR. Causes and prognosis in 4,278 cases of paralysis of the oculomotor, trochlear, and abducens cranial nerves. Am J Ophthakmol 1992; 113:489-496.
Stefanis L, Przedborski S. Isolated palsy of the superior branch of the oculomotor nerve due to chronic erosive sphenoid sinusitis. J Clin Neuroophthalmol 1993; 13:229–231.
Celebisoy N, Celebisoy M, Tokucoglu F, et al. Superior division paresis of the oculomotor nerve: report of four cases. Eur Neurol 2006; 56:50–53.
Chotmongkol V, Chainunsamit S. Superior branch palsy of the oculomotor nerve caused by acute sphenoid sinusitis. J Med Assoc Thai 1999; 82:410–413.
Ajinkya A. Kelkar, Sarang Pabalkar. Isolated Unilateral Ptosis Presenting as a Complication of Acute Rhinosinusitis: Case Report. Open Journal of Otolaryngology2020;3(2): p.5-8.
Wendy Yen Nee See, Kala Sumugam, Visvaraja Subrayan. Unilateral ptosis as the sole presenting symptom in a case of partial third nerve palsy and bilateral sphenoid sinusitis in a child. EyeSEA 2018; 13(1): 68-72.
Lin CJ, Kao CH, Kang BH, et al. Frontal sinus mucocele presenting as oculomotor nerve palsy. Otorhinolaryngol Head Neck Surg 2002; 126:588–590.
Park DY, Baek BJ. Superior Branch Palsy of the Oculomotor Nerve Caused by Frontal Sinusitis. J Craniofac Surg. 2016 May;27(3):e248-9.
El Mograbi A, Soudry E. Ocular cranial nerve palsies secondary to sphenoid sinusitis. World J Otorhinolaryngol Head Neck Surg 2017; 3:49-53.
Court JH, Janicek D. Acute unilateral isolated ptosis. BMJ Case Rep 2015;2015:bcr2014207720.
Abdrabou AM. Levator palpabrae superioris myositis as an unusual cause of unilateral ptosis-case report. Egypt J Radiol Nucl Med 2021;52.
Keene KR, Kan HE, van der Meeren S, et al. Clinical and imaging clues to the diagnosis and follow-up of ptosis and ophthalmoparesis. J Cachexia Sarcopenia Muscle 2022 Dec;13(6):2820-2834.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 จักษุเวชสาร
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
วารสารจักษุวิทยาไทย (TJO) เป็นวารสารทางวิทยาศาสตร์ที่ผ่านการตรวจสอบโดยผู้ทรงคุณวุฒิ ตีพิมพ์ปีละสองครั้งสำหรับราชวิทยาลัยจักษุแพทย์แห่งประเทศไทย วัตถุประสงค์ของวารสารคือเพื่อให้ความรู้ทางวิทยาศาสตร์ที่ทันสมัยในสาขาจักษุวิทยา ให้การศึกษาต่อเนื่องแก่จักษุแพทย์ ส่งเสริมความร่วมมือและการแลกเปลี่ยนความคิดเห็นระหว่างผู้อ่าน
ลิขสิทธิ์ของบทความที่ตีพิมพ์เป็นของวารสารจักษุวิทยาไทย อย่างไรก็ตาม เนื้อหา ความคิด และความคิดเห็นในบทความนั้นมาจากผู้เขียน คณะบรรณาธิการไม่จำเป็นต้องเห็นด้วยกับความคิดและความคิดเห็นของผู้เขียน
ผู้เขียนหรือผู้อ่านสามารถติดต่อคณะบรรณาธิการได้ทางอีเมลที่ admin@rcopt.org
