รายงานผู้ป่วย : ภาวะหนังตาตกที่เกิดจากโรคไซนัสอักเสบ
คำสำคัญ:
คำสำคัญ: ประสาทสมองเส้นที่ 3 อัมพาต ประสาทกล้ามเนื้อตาอัมพาต เด็ก หนังตาตก ไซนัสอักเสบบทคัดย่อ
บทคัดย่อ
วัตถุประสงค์: ภาวะหนังตาตกเกิดจากหลายสาเหตุ ได้แก่ หนังตาตกหลังอุบัติเหตุ (traumatic) จากการถูกดึงถ่วง (mechanical) จากระบบประสาท (neurogenic) จากภาวะกล้ามเนื้อยกเปลือกตาอ่อนแรง (myogenic) อย่างไรก็ตามภาวะหนังตาตกที่เกิดจากประสาทสมองเส้นที่ 3 อัมพาตร่วมกับโพรงไซนัสที่บริเวณหน้าผากอักเสบพบได้น้อยมาก ผู้วิจัยรายงานผู้ป่วยเด็กชายอายุ 15 ปี ที่มีหนังตาข้างซ้ายตกจากประสาทสมองเส้นที่ 3 อัมพาต ร่วมกับโพรงไซนัสที่บริเวณหน้าผากอักเสบ
รายงานผู้ป่วย: เด็กชายไทยอายุ 15 ปี มาด้วยหนังตาข้างซ้ายตก 2 วัน โดยมีการติดเชื้อไวรัสไข้หวัดใหญ่สายพันธุ์เอนำมาก่อน 1 สัปดาห์ การตรวจการเคลื่อนไหวของลูกตาและรูม่านตาปกติ ผลการตรวจด้วยคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าบริเวณสมองและเบ้าตาพบโพรงไซนัสอักเสบและเนื้อเยื่อรอบๆบวมโดยเฉพาะโพรงไซนัสหน้าผากด้านซ้าย โดยไม่พบความผิดปกติที่กล้ามเนื้อลืมตา (levator palpabrae superioris) ผู้ป่วยได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นประสาทสมองเส้นที่ 3 อัมพาต ร่วมกับโพรงไซนัสที่บริเวณหน้าผากอักเสบ ภาวะหนังตาตกหายหลังผู้ป่วยได้รับยาปฏิชีวนะลีโวฟลอกซาซินทางเส้นเลือดเป็นเวลา 5 วัน
บทสรุป: โพรงไซนัสที่บริเวณหน้าผากอักเสบก่อให้เกิดประสาทสมองเส้นที่ 3 อัมพาตได้ ซึ่งอาจมาด้วยภาวะหนังตาตกอย่างเดียว กรณีศึกษานี้ชี้ให้เห็นถึงผลแทรกซ้อนของโพรงไซนัสอักเสบและความสำคัญในการวินิจฉัยผู้ป่วยที่มาด้วยหนังตาตกข้างเดียว ซึ่งการตรวจด้วยคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าบริเวณสมองและเบ้าตาสามารถช่วยในการวินิจฉัยในกรณีศึกษานี้
เอกสารอ้างอิง
Latting MW, Huggins AB, Marx DP, Giacometti JN. Clinical evaluation of blepharoptosis: distinguishing age-related ptosis from masquerade conditions. Semin Plast Surg. 2017;31(1):5-16.
Ng, Y.S., Lyons, Oculomotor nerve palsy in childhood. Canadian journal of Ophthalmology/Journal Canadien d’Ophtalmologie, 2005.40(5): p.645-653.
Lawson W, Reino AJ. Isolated sphenoid sinus disease: an analysis of 132 cases. Laryngoscope. 1997.107(12): p.1590-1595.
Mirza MO, Mathai A, Owens A, et al. Acute unilateral isolated ptosis as a complication of sinusitis in a post-COVID-19 patient. BMJ Case Rep. 2023 May 2;16(5).
Richards BW, Jones FR Jr, Younge BR. Causes and prognosis in 4,278 cases of paralysis of the oculomotor, trochlear, and abducens cranial nerves. Am J Ophthakmol 1992; 113:489-496.
Stefanis L, Przedborski S. Isolated palsy of the superior branch of the oculomotor nerve due to chronic erosive sphenoid sinusitis. J Clin Neuroophthalmol 1993; 13:229–231.
Celebisoy N, Celebisoy M, Tokucoglu F, et al. Superior division paresis of the oculomotor nerve: report of four cases. Eur Neurol 2006; 56:50–53.
Chotmongkol V, Chainunsamit S. Superior branch palsy of the oculomotor nerve caused by acute sphenoid sinusitis. J Med Assoc Thai 1999; 82:410–413.
Ajinkya A. Kelkar, Sarang Pabalkar. Isolated Unilateral Ptosis Presenting as a Complication of Acute Rhinosinusitis: Case Report. Open Journal of Otolaryngology2020;3(2): p.5-8.
Wendy Yen Nee See, Kala Sumugam, Visvaraja Subrayan. Unilateral ptosis as the sole presenting symptom in a case of partial third nerve palsy and bilateral sphenoid sinusitis in a child. EyeSEA 2018; 13(1): 68-72.
Lin CJ, Kao CH, Kang BH, et al. Frontal sinus mucocele presenting as oculomotor nerve palsy. Otorhinolaryngol Head Neck Surg 2002; 126:588–590.
Park DY, Baek BJ. Superior Branch Palsy of the Oculomotor Nerve Caused by Frontal Sinusitis. J Craniofac Surg. 2016 May;27(3):e248-9.
El Mograbi A, Soudry E. Ocular cranial nerve palsies secondary to sphenoid sinusitis. World J Otorhinolaryngol Head Neck Surg 2017; 3:49-53.
Court JH, Janicek D. Acute unilateral isolated ptosis. BMJ Case Rep 2015;2015:bcr2014207720.
Abdrabou AM. Levator palpabrae superioris myositis as an unusual cause of unilateral ptosis-case report. Egypt J Radiol Nucl Med 2021;52.
Keene KR, Kan HE, van der Meeren S, et al. Clinical and imaging clues to the diagnosis and follow-up of ptosis and ophthalmoparesis. J Cachexia Sarcopenia Muscle 2022 Dec;13(6):2820-2834.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 จักษุเวชสาร
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
The Thai Journal of Ophthalmology (TJO) is a peer-reviewed, scientific journal published biannually for the Royal College of Ophthalmologists of Thailand. The objectives of the journal is to provide up to date scientific knowledge in the field of ophthalmology, provide ophthalmologists with continuing education, promote cooperation, and sharing of opinion among readers.
The copyright of the published article belongs to the Thai Journal of Ophthalmology. However the content, ideas and the opinions in the article are from the author(s). The editorial board does not have to agree with the authors’ ideas and opinions.
The authors or readers may contact the editorial board via email at admin@rcopt.org.
