การดูแลรักษาผู้ป่วยโรคหลอดเลือดแดงคาโรติดที่คอตีบตัน
โรคหลอดเลือดแดงคาโรติดที่คอตีบตัน
คำสำคัญ:
โรคหลอดเลือดแดงแข็ง, โรคหลอดเลือดแดงคาโรติดตีบตัน, การผ่าตัดนำแผ่นไขมันตีบตันออกจากหลอดเลือดแดงคาโรติด, การใส่ขดลวดค้ำยันในหลอดเลือดแดงคาโรติดบทคัดย่อ
โรคหลอดเลือดแดงคาโรติดที่คอตีบตัน เป็นสาเหตุสำคัญ ของการเกิดโรคหลอดเลือดสมองจากการขาดเลือด ซึ่งเป็นสาเหตุการตายอันดับที่ 2 ของโลก โดยคิดเป็นร้อยละ 9.5 ของสาเหตุการตายทั้งหมด มีอัตราการเสียชีวิตสูงถึงร้อยละ 15 และนำไปสู่ภาวะทุพพลภาพร้อยละ 15-20 โดยปัจจัยหลักเกิดจากการแข็งตัวและหนาตัวจากการสะสมของแผ่นไขมันในผนังหลอดเลือดแดง ทำให้ไขมันของผนังหลอดเลือดแดงแตกและเกิดการอุดตันของหลอดเลือดสมอง หรือ เกิดการตีบตันจากผนังหลอดเลือดแดงหนาตัวจนทำให้เลือดที่ผ่านตำแหน่งตีบตันไปเลี้ยงสมองน้อยลง การวินิจฉัยโรคดังกล่าว ประกอบไปด้วย การส่งตรวจอัลตราซาวด์ การตรวจเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ การตรวจคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า และการฉีดสีผ่านหลอดเลือดแดง การรักษาโรคหลอดเลือดแดงคาโรติดที่คอตีบตัน ประกอบไปด้วย การรักษาด้วยยา และควบคุมปัจจัยเสี่ยงในการเกิดการแข็งตัวและตีบตันของหลอดเลือดแดง และการผ่าตัด อันประกอบไปด้วยการผ่าตัดนำแผ่นไขมันตีบตันออก และการผ่าตัดผ่านสายสวนหลอดเลือดเพื่อทำบอลลูนถ่างขยายและใส่ขดลวดค้ำยัน
ปัจจุบันมีงานวิจัย ทั้ง randomized control trial และ meta-analysis รายงานเกี่ยวกับข้อมูลใหม่ในการส่งตรวจวินิจฉัย การรักษาด้วยการผ่าตัดนำแผ่นไขมันตีบตันออก การผ่าตัดผ่านสายสวนหลอดเลือดเพื่อทำบอลลูนถ่างขยายและใส่ขดลวดค้ำยัน และการผ่าตัดผ่านสายสวนหลอดเลือดผ่านคอโดยเทคนิคใหม่ มีข้อมูลใหม่ในการให้ยา และแนวทางการดูแลผู้ป่วย ทั้งช่วงก่อนผ่าตัด ระหว่างผ่าตัด และหลังผ่าตัด นำไปสู่ผลการรักษาที่ดีขึ้น
บทความนี้ รวบรวมและสรุปแนวทางการดูแลรักษา และงานวิจัยตั้งแต่ในอดีตถึงปัจจุบัน เพื่อให้แพทย์ทั่วไป ศัลยแพทย์ รวมถึง อายุรแพทย์และ แพทย์รังสีร่วมรักษา ซึ่งเป็นผู้มีส่วนร่วมในการรักษาผู้ป่วยโรคหลอดเลือดแดงคาโรติดที่คอตีบตัน ในระดับต่าง ๆ ตั้งแต่ การวินิจฉัย ส่งตรวจ จนกระทั่งการดูแลระหว่างผ่าตัด และการผ่าตัด นำไปปรับใช้ในการดูแลรักษาให้เป็นปัจจุบัน ทันสมัย ซึ่งมีความสำคัญต่อผลการรักษาอย่างยิ่ง
