การศึกษาย้อนหลังความสัมพันธ์ของเทศกาลกับการบาดเจ็บและการเสียชีวิตจากอุบัติเหตุทางถนน ในประเทศไทย ในจังหวัดเมืองรอง

บทคัดย่อ

ภูมิหลัง:ประเทศไทยได้รับการจัดอันดับให้เป็นหนึ่งในประเทศที่มีอัตราการเสียชีวิตจากอุบัติเหตุทางถนนสูงที่สุดในโลกอย่างต่อเนื่อง โดยมักพบยอดสูงสุดในช่วงเทศกาลสำคัญ เช่น สงกรานต์ อย่างไรก็ตาม ยังมีงานวิจัยจำนวนจำกัดที่ศึกษาความแตกต่างระหว่างจังหวัดหรือเปรียบเทียบรูปแบบการบาดเจ็บและการเสียชีวิตระหว่างเดือนและปี

วิธีการศึกษา:งานวิจัยย้อนหลังนี้วิเคราะห์ข้อมูลการบาดเจ็บและการเสียชีวิตจากอุบัติเหตุทางถนนใน 9 จังหวัดของไทย (รวมกรุงเทพมหานครและจังหวัดที่ไม่เน้นการท่องเที่ยวอีก 8 แห่ง) ระหว่างเดือนมีนาคมถึงพฤษภาคม พ.ศ. 2565–2567 ใช้ อัตราส่วนการเสียชีวิตต่อการบาดเจ็บ (Fatality-to-Injury Ratio: FIR) เป็นตัวชี้วัดความรุนแรงของเหตุการณ์ พร้อมวิเคราะห์แนวโน้มช่วงเวลาโดยเน้นการเปลี่ยนแปลงรอบช่วงเทศกาลสงกรานต์

ผลการวิจัย:เดือนเมษายนแสดงจำนวนการบาดเจ็บสูงสุดอย่างต่อเนื่อง และหลายจังหวัดยังพบค่า FIR สูงสุดในเดือนเดียวกัน แม้กรุงเทพมหานครจะบันทึกจำนวนการบาดเจ็บสูงสุด แต่จังหวัดเช่น สระแก้ว พะเยา และสุโขทัย กลับมีค่า FIR สูงกว่าอย่างชัดเจน สะท้อน ความรุนแรงที่ไม่สมส่วนในพื้นที่ชนบท ส่วนจังหวัดหนองบัวลำภูแสดงแนวโน้มการบาดเจ็บลดลงอย่างต่อเนื่องและค่า FIR ต่ำคงที่ ซึ่งอาจบ่งชี้ถึงประสิทธิผลของกลยุทธ์ความปลอดภัยเฉพาะพื้นที่

อภิปราย: วิกฤตความปลอดภัยทางถนนของไทย ไม่มีความสม่ำเสมอทั่วทั้งประเทศ โดยรูปแบบความเสี่ยงแปรผันอย่างมีนัยสำคัญตามเวลาและพื้นที่ จึงจำเป็นต้องมี มาตรการแทรกแซงเฉพาะบริบทที่ขับเคลื่อนด้วยข้อมูล ตัวชี้วัดเช่น FIR ควรใช้เสริมพร้อมกับจำนวนเคสรวมในการกำหนดนโยบาย การขยายระยะเวลาการรณรงค์ความปลอดภัยให้เกินช่วงเทศกาล การเสริมสร้างบริการการแพทย์ฉุกเฉิน และการลงทุนในโครงสร้างพื้นฐานชนบท จะช่วยลดการเสียชีวิตที่ป้องกันได้อย่างบูรณาการ