การป้องกันภาวะลิ่มเลือดอุดตันในหลอดเลือดดำหลังได้รับบาดเจ็บ (VTE prophylaxis in trauma)

บทคัดย่อ

ภาวะลิ่มเลือดอุดตันในหลอดเลือดดำ (venous thromboembolism, VTE) เป็นภาวะแทรกซ้อนที่เกิดขึ้นได้บ่อยในผู้ป่วยบาดเจ็บ ในประเทศสหรัฐอเมริการายงานอุบัติการณ์การเกิด VTE อยู่ที่ 900,000 รายต่อปี ประเทศไทยมีรายงานการพบ VTE ในศูนย์อุบัติเหตุระดับ 1 อยู่ที่ 2.8% กลไกการเกิด VTE ในผู้ป่วยบาดเจ็บเกิดจากกลไกที่เรียกว่า Virchow Triad พบว่าการบาดเจ็บของไขสันหลัง และการได้รับการรักษาการบาดเจ็บด้วยการผ่าตัด เป็นปัจจัยสำคัญในการเกิด VTE ปัจจุบันมีการใช้เกณฑ์คัดกรองหลายชนิดเพื่อคัดกรองโอกาสการเกิด VTE ในผู้ป่วยบาดเจ็บ การศึกษาพบว่าการป้องกันการเกิด VTE สามารถลดอัตราการเสียชีวิต และลดภาวะแทรกซ้อนที่เกิดหลังจากการมี VTE อย่างมีนัยสำคัญ การป้องกันการเกิด VTE ในผู้ป่วยบาดเจ็บทำได้ 2 วิธีคือ วิธีทางกล และการใช้ยาต้านการแข็งตัวของเลือด โดยยาที่ใช้บ่อยได้แก่ low molecular weight heparin ขนาดของยา ระยะเวลาในการเริ่มยา และระยะเวลาทั้งหมดที่ต้องใช้ยายังเป็นที่ถกเถียง โดยปัจจัยที่ควรคำนึงถึงในการเลือกชนิดของยา และระยะเวลาที่เหมาะสมได้แก่ ระบบไหลเวียนของผู้ป่วย (hemodynamic status) การบาดเจ็บหลักและการบาดเจ็บร่วมโดยเฉพาะการบาดเจ็บของสมอง ไขสันหลัง กระดูกเชิงกราน กระดูกรยางค์ล่าง และการบาดเจ็บอื่นที่มีผลต่อการเคลื่อนไหว อายุ น้ำหนักตัว การทำงานของไต และลักษณะเฉพาะอื่น เช่น ตั้งครรภ์ หรือมีประวัติแพ้ยา เป็นต้น รายงานฉบับนี้ได้รวบรวมข้อมูลพื้นฐานที่จำเป็นและหลักฐานเชิงประจักษ์ เพื่อช่วยให้ศัลยแพทย์เลือกวิธีการในการป้องกัน VTE ในผู้ป่วยบาดเจ็บได้อย่างเหมาะสม