ปัจจัยที่มีผลต่ออัตราการกรองของไตในผู้ที่มีภาวะโรคไตเรื้อรัง พื้นที่ชุมชนลดเค็ม จังหวัดอุทัยธานี

บทคัดย่อ

  โรคไตเรื้อรัง (CKD) เป็นปัญหาสาธารณสุขสำคัญที่มีความชุกเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องในประเทศไทย การทำความเข้าใจปัจจัยที่ส่งผลต่อการทำงานของไตจึงเป็นสิ่งจำเป็นต่อการป้องกันและชะลอการดำเนินของโรค การวิจัยเชิงวิเคราะห์แบบภาคตัดขวางนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัจจัยที่มีผลต่ออัตราการกรองของไต (eGFR) ในผู้ป่วย CKD ในพื้นที่ชุมชนลดเค็ม จังหวัดอุทัยธานี ระหว่างเดือนมิถุนายน – กรกฎาคม 2568 ในผู้ที่มีภาวะโรคไตเรื้อรัง 385 คน ได้จากการสุ่มแบบหลายขั้นตอน เก็บข้อมูลด้วยแบบสอบถามที่มีความตรงเชิงเนื้อหา CVI > 0.95 และความเชื่อมั่น Cronbach’s Alpha 0.899–0.911 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และวิเคราะห์ความสัมพันธ์ โดยการถดถอยพหุคูณ

            ผลการวิจัยพบว่า กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่เป็นเพศหญิง (55.84%) อายุเฉลี่ย 63.62 ปี (SD=11.06) ส่วนใหญ่มีค่า eGFR ในระยะที่ 3a ระดับการรับรู้ความเชื่อด้านสุขภาพอยู่ในระดับปานกลาง (𝑥̅=2.61, SD=0.73) และระดับการรับรู้ความสามารถของตนเองอยู่ในระดับบปานกลาง (𝑥̅=2.88, SD=0.60) ปัจจัยที่ส่งผลต่อ eGFR อย่างมีนัยสำคัญ ได้แก่ อายุ พฤติกรรมการกินเค็ม และปัจจัยการรับรู้ด้านสุขภาพ 13 ตัวแปร โดยสามารถอธิบายความแปรปรวนของค่า eGFR ได้ร้อยละ 66.0 และ 61.7 ตามลำดับ

            สรุปได้ว่า อายุ พฤติกรรมการกินเค็ม การรับรู้ความเชื่อด้านสุขภาพ และการรับรู้ความสามารถตนเองมีผลต่อการทำงานของไตอย่างมีนัยสำคัญ ผลลัพธ์นี้ใช้เป็นแนวทางจัดกิจกรรมในพื้นที่หรือชุมชนลดเค็มหรือออกแบบโปรแกรมที่เน้นการรับรู้ความสามารถตนเองให้ผู้ที่ภาวะโรคไตเรื้อรังมั่นใจที่ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพให้ดีขึ้น