ความต้องการพัฒนาตนเองในการปฏิบัติตามองค์กรสมรรถนะสูง กระทรวงสาธารณสุข MoPH-4T ของบุคลากรสำนักงานสาธารณสุขอำเภอ พื้นที่จังหวัดกาญจนบุรี
คำสำคัญ:
ความต้องการพัฒนาตนเอง, ความพึงพอใจในการทำงาน, องค์กรสมรรถนะสูง, MoPH-4Tบทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาระดับความต้องการพัฒนาตนเองในการปฏิบัติตามองค์กรสมรรถนะสูง กระทรวงสาธารณสุข MoPH-4T และปัจจัยที่ส่งผลต่อความต้องการดังกล่าวของบุคลากรสำนักงานสาธารณสุขอำเภอ พื้นที่จังหวัดกาญจนบุรี ใช้การวิจัยแบบผสานวิธี (Mixed Methods Research) ในรูปแบบการทำตามลำดับอธิบายผล (Explanatory Sequential Design) ดำเนินการ 2 ระยะ คือระยะที่ 1 เป็นการวิจัยเชิงปริมาณ ประชากรคือบุคลากรจำนวน 116 คน เก็บข้อมูลด้วยแบบสอบถาม วิเคราะห์ด้วยสถิติเชิงพรรณนาและการวิเคราะห์การถดถอยพหุคูณ ระยะที่ 2 เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ สัมภาษณ์เชิงลึกผู้ให้ข้อมูลสำคัญ 26 คน ประกอบด้วย สาธารณสุขอำเภอ ทำการเลือกแบบเจาะจง จำนวน 13 คน และบุคลากรสำนักงานสาธารณสุขอำเภอ ทำการสุ่มอย่างง่าย จำนวน 13 คน วิเคราะห์ข้อมูลเชิงเนื้อหา ผลการศึกษาพบว่า ระดับความต้องการพัฒนาตนเองในการปฏิบัติตามองค์กรสมรรถนะสูง MoPH-4T โดยรวมอยู่ในระดับมาก (μ = 3.88, σ = 0.59) ปัจจัยที่ส่งผลต่อความต้องการพัฒนาตนเองอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 ได้แก่ สถานภาพสมรส (β = 0.233) และปัจจัยความพึงพอใจในการทำงาน
5 ด้าน ประกอบด้วย การรับทราบนโยบายและภารกิจอย่างชัดเจน (β = 0.330) การได้รับความช่วยเหลือจากเพื่อนร่วมงาน (β = 0.254) งานที่ต้องใช้ทักษะและองค์ความรู้ (β = 0.208) การที่วิชาชีพได้รับการยอมรับอย่างกว้างขวาง (β = 0.155) และการใช้ความคิดสร้างสรรค์ในงาน (β = -0.169) โดยตัวแปรทั้ง 5 สามารถทำนายความแปรปรวนได้ร้อยละ 44.80 ผลการวิจัยเชิงคุณภาพยืนยันว่า บุคลากรมีความภาคภูมิใจในงานที่ท้าทายและบรรยากาศการทำงานที่เกื้อกูล แต่ยังประสบภาระงานหนักและขาดโอกาสใช้ความคิดสร้างสรรค์อย่างเต็มที่
ดังนั้น ควรส่งเสริมการสื่อสารนโยบายให้ชัดเจน สร้างวัฒนธรรมการทำงานเป็นทีม และสนับสนุนการพัฒนาสมรรถนะบุคลากร เพื่อขับเคลื่อนองค์กรไปสู่ความเป็นเลิศอย่างยั่งยืน
เอกสารอ้างอิง
สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข. การขับเคลื่อนค่านิม MOPH สู่การปฏิบัติ. นนทบุรี: สำนักนโยบายและยุทธศาสตร์ สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข, 2560.
สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข. แนวทางการพัฒนาองค์กรสมรรถนะสูง กระทรวงสาธารณสุข MoPH-4T. นนทบุรี: สำนักนโยบายและยุทธศาสตร์ สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข, 2566.
สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข. Best Practice องค์กรสมรรถนะสูง กระทรวงสาธารณสุข MoPH-4T. นนทบุรี: สำนักนโยบายและยุทธศาสตร์ สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุขม, 2567.
สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดกาญจนบุรี. แผนยุทธศาสตร์ 5 ปี (2566-2570) สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดกาญจนบุรี [อินเตอร์เน็ต]. กาญจนบุรี: สำนักงานสาธารณสุขกาญจนบุรี; 2566 [เข้าถึงเมื่อ 10 พ.ย. 2567]. เข้าถึงได้จาก: https://somdet19.moph.go.th/web/ planning/planning100.pdf
รัตน์นริศ สุวรรณรัตน์, วีรศักดิ์ เดชอรัญ. รูปแบบการดำเนินงานตามบทบาทสำนักงานสาธารณสุขอำเภอหลังการกระจายอำนาจของกระทรวงสาธารณสุข จังหวัดสงขลา. วารสารวิชาการเพื่อการพัฒนาระบบสุขภาพปฐมภูมิและสาธารณสุข. 2566;1(3):1-13.
ดุษฎี อรรจน์อังกูร. ความต้องการในการพัฒนาตนเองของพยาบาลวิชาชีพ ในโรงพยาบาลมหาวิทยาลัยแห่งหนึ่ง [ปริญญานิพนธ์ปริญญาบริหารธุรกิจมหาบัณฑิต]. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ; 2561.
Stamps L. Nurses and work satisfaction: An index for measurement. 2nd ed. Chicago: Health Administration; 1997.
สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดกาญจนบุรี. ข้อมูลบุคลากรในสังกัดสำนักงานสาธารสุขจังหวัดกาญจนบุรี. กาญจนบุรี: สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดกาญจนบุรี. 2567.
Best JW. Research in Education. 5th ed. Englewood Cliffs, NJ: Prentice Hall; 1986.
Cronbach LJ. Coefficient Alpha and the Internal Structure of Tests. Psychometrika. 1951;16(3):297–334. doi:10.1007/BF02310555
Maslow, A. H. Theory of human motivation. 2nd ed. New York: Harpers and Row; 1980.
อะนุสอน จันทะปะเสิด, กุลชญา ลอยหา, เด่นดวงดี ศรีสุระ. การพัฒนาตนเองเพื่อเพิ่มศักยภาพในการปฏิบัติงานของบุคลากรสาธารณสุขในสำนักงานสาธารณสุขแขวงจำปาสัก สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว. วารสารวิจัยสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี. 2565;11(2):25-41.
เนาวรัตน์ มณีนิล, วงศา เล้าหศิริวงศ์, ไพศาล บางชวด, กิตติพงษ์ สอนล้อม, สถิรกร พงศ์์พานิช,
ทัศนีย์ บัวคำ, สมใจ สุดจิต มานะ เปาทุย, อเนก ทิมทับ, สุพจน์ เจริญพร, คณิต หนูพลอย. สมรรถนะ ความต้องการการพัฒนาความก้าวหน้าในวิชาชีพและปัจจัยที่เกี่ยวข้องของนักสาธารณสุขในประเทศไทย. วารสารวิทยาศาสตร์สุขภาพแห่งประเทศไทย. 2566;4(4):27-35.
อนุชา มหานิล. ปัจจัยที่ส่งผลต่อการพัฒนาตนเองในการปฏิบัติตามค่านิยม MOPH ของข้าราชการในสังกัดสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดนครปฐม. วารสารอนามัยสิ่งแวดล้อมและสุขภาพชุมชน. 2566;8(1):205-219.
พรชลิศา ยะจะนะ. การศึกษาความต้องการในการพัฒนาตนเองของบุคลากรสายวิชาการ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี. วารสารการบริหารนิติบุคคลและนวัตกรรมท้องถิ่น. 2564;7(9):287-302.
ชุติกาญจน์ สกาหลง. ความต้องการและความคาดหวังในการพัฒนาตนเองของข้าราชการครูสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 13 จังหวัดตรัง. [ปริญญานิพนธ์ปริญญารัฐประศาสสนศาสตรมหาบัณฑิต]. ชลบุรี: มหาวิทยาลัยบูรพา; 2563.
Herzberg F, Bernard M, Barbara B.S. The Motivation to Work. U.S.A.: Transaction Publishers; 1990.
ขวัญใจ จิรัฐจินดา. รูปแบบการเสริมสร้างสมรรถนะหลักสำหรับบุคลากรสาธารณสุขของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล [อินเตอร์เน็ต] [ปริญญานิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต]. นครปฐม: มหาวิทยาลัยศิลปากร; 2557 [เข้าถึงเมื่อ 25 พ.ย. 2567]. เข้าถึงได้จาก: https://sure.su.ac.th/ xmlui/handle/123456789/10374
จตุพล พงศษฏ์ธนพิบูล. ความพึงพอใจและแรงจูงใจในการปฏิบัติงานของบุคลากรสาธารณสุขสังกัดองค์การบริหารส่วนจังหวัดลำพูน. วารสารการส่งเสริมสุขภาพและอนามัยสิ่งแวดล้อมล้านนา. 2568;15(1):191-206
จุรีวรรณ จันพลา, โสภณ สระทองมา, พชร ใจอารีย์. ความพึงพอใจในการทำงาน ความเหนื่อยหน่ายในการทำงาน และความตั้งใจในการลาออกจากงาน: กรณีศึกษาพนักงานที่ทำงานที่บ้านในจังหวัดนครปฐม. วารสารวิชาการศรีปทุม ชลบุรี. 2565;19(2):72-83
กรรณิกา เรืองเดช ชาวสวนศรีเจริญ, ไพบูลย์ ชาวสวนศรีเจริญ, เสาวลักษณ์ คงสนิท, และจิตนา เซ่งสิ้ม. การประเมินความต้องการจำเป็นในการพัฒนาสมรรถนะตนเองเพื่อการปฏิบัติงานในหน่วยบริการปฐมภูมิและเครือข่ายหน่วยบริการปฐมภูมิ (คลินิกหมอครอบครัว) ของนักวิชาการสาธารณสุขในเขตสุขภาพที่ 12. วารสารการบริหารนิติบุคคลและนวัตกรรมท้องถิ่น. 2563;6(2): 149-168.