ปัจจัยที่สัมพันธ์ต่อระดับความเครียด และวิธีการจัดการความเครียดของนักศึกษาในมหาวิทยาลัยราชภัฏนครศรีธรรมราช
Factors Associated with Stress Levels and Stress Management Strategies among Students at Nakhon Si Thammarat Rajabhat University
คำสำคัญ:
ความเครียด,นักศึกษามหาวิทยาลัย,วิธีแก้ปัญหาบทคัดย่อ
งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาระดับความเครียด วิธีการจัดการความเครียด และปัจจัยที่สัมพันธ์ต่อระดับความเครียดของนักศึกษามหาวิทยาลัยราชภัฏนครศรีธรรมราช โดยใช้การวิจัยเชิงพรรณนาแบบภาคตัดขวาง (Cross-sectional Descriptive Survey) กลุ่มตัวอย่างจำนวน 388 คน คัดเลือกแบบสุ่มอย่างง่ายจากนักศึกษาระดับปริญญาตรี โดยใช้แบบสอบถามที่ผ่านการตรวจสอบความเที่ยงตรงของเครื่องมือ (0.857) ค่าความเชื่อมั่นของเครื่องมือ (0.820) และวิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติไคสแควร์
ผลการศึกษาพบว่า กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่เป็นเพศหญิง อายุ 21 ปีขึ้นไป ศึกษาอยู่ชั้นปีที่ 3 อยู่ในคณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มีภูมิลำเนาอยู่ในจังหวัดนครศรีธรรมราช นับถือศาสนาพุทธ มีสถานภาพครอบครัวอยู่ด้วยกัน ไม่มีโรคประจำตัว และมีรายได้ต่อเดือน 3,000–9,000 บาท ปัจจัยด้านครอบครัวส่วนใหญ่ให้การสนับสนุนด้านการเงินและกำลังใจ มีการสื่อสารเกี่ยวกับการเรียนอย่างสม่ำเสมอ ส่งผลดีต่อผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน นักศึกษาส่วนใหญ่มีรายได้เพียงพอและพึงพอใจต่อการเรียนในระดับมาก ด้านความเครียด พบอาการพักผ่อนไม่เพียงพอ นอนไม่หลับ และรู้สึกกลัวผิดพลาดในระดับบ่อย โดยภาพรวมร้อยละ 79.2 มีความเครียดสูงกว่าปกติ และร้อยละ 16.2 อยู่ในระดับปกติ นักศึกษาส่วนใหญ่มีพฤติกรรมการใช้วิธีจัดการความเครียดในระดับดี โดยวิธีเชิงบวก เช่น บนบานศาลกล่าวต่อสิ่งศักดิ์สิทธิ์ และปรึกษาอ.ที่ปรึกษา อย่างไรก็ตามบางส่วนยังใช้วิธีที่ส่งผลเสียต่อสุขภาพ
การวิเคราะห์ความสัมพันธ์พบว่า เพศ คณะ ศาสนา สถานภาพครอบครัว และรายได้ มีความสัมพันธ์กับระดับความเครียดอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p-value ≤ 0.05) ขณะที่อายุ ชั้นปี ภูมิลำเนา และโรคประจำตัวไม่พบความสัมพันธ์ ผลการวิจัยสามารถใช้เป็นข้อมูลพื้นฐานในการพัฒนานโยบายและกิจกรรมส่งเสริมสุขภาพจิตในระดับมหาวิทยาลัยได้อย่างเหมาะสม
คำสำคัญ: ความเครียด, การจัดการความเครียด, นักศึกษามหาวิทยาลัย
เอกสารอ้างอิง
Lazarus, R. S. และ Folkman, S. Stress, appraisal, and coping. New York: Springer, 1984.
Liu, X., Zhao, Y. และ Wang, J. “Stress levels and mental health among university students worldwide: A systematic review.” Journal of College Student Mental Health. 5(3): 210–222; 2021.
กรมสุขภาพจิต. ผ่า 4 กลุ่มความเครียดที่กระทบสุขภาพ เครียดแบบเราจัดอยู่กลุ่มไหน. นนทบุรี: กรมสุขภาพจิต, 2563. สืบค้น 8 สิงหาคม 2567, จาก https://dmh.go.th
วิลาวัลย์ โพธิ์ศรี. “ความเครียดและวิธีการเผชิญความเครียดของนักศึกษามหาวิทยาลัยในประเทศไทย.” วารสารสุขภาพจิต. 27(1): 45–58; 2562. สืบค้น 29 สิงหาคม 2568.
ศุภชัย เหมือนโพธิ์ และ กรรณิกา กิจมั่นคง. “สภาวะความเครียดที่ส่งผลต่อคุณภาพชีวิตของผู้เรียนในสถาบันการศึกษา.” ศวท: ศิลปศาสตร์วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี. 1(2); พฤษภาคม–สิงหาคม, 2567. สืบค้น 1 กันยายน 2568.
สืบตระกูล ตันตลานุกุล. รูปแบบการลดความเครียดในนักศึกษาพยาบาล วิทยาลัยพยาบาล สังกัดกระทรวงสาธารณสุข เขตภาคเหนือ. วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยนเรศวร, 2565. สืบค้น 6 กันยายน 2568.
อุษา แซ่ตั้ง. “วิธีการจัดการกับความเครียดและปัจจัยที่เกี่ยวข้องของนักศึกษามหาวิทยาลัย.” วารสารการพยาบาลและสุขภาพ. 38(2): 112–124; 2563. สืบค้น 29 สิงหาคม 2568.
