การพัฒนาโปรแกรมระบบดูแลเฝ้าระวังภาวะซึมเศร้าและการฆ่าตัวตาย ในนักเรียนมัธยมศึกษาตอนปลาย อำเภอเฉลิมพระเกียรติ จังหวัดบุรีรัมย์

บทคัดย่อ

ภาวะซึมเศร้าและการฆ่าตัวตายในวัยรุ่นเป็นปัญหาสาธารณสุขสำคัญทั้งในระดับโลกและประเทศไทย โดยเฉพาะในนักเรียนมัธยมศึกษาตอนปลาย อำเภอเฉลิมพระเกียรติ จังหวัดบุรีรัมย์ ซึ่งมีแนวโน้มอัตราภาวะซึมเศร้าและการพยายามฆ่าตัวตายเพิ่มสูงขึ้น เป็นวิจัยและพัฒนา วัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลการพัฒนาโปรแกรมระบบดูแลเฝ้าระวังภาวะซึมเศร้าและการฆ่าตัวตายในนักเรียนมัธยมศึกษาตอนปลาย กลุ่มตัวอย่างคือ นักเรียนที่ผ่านการคัดกรองว่ามีภาวะซึมเศร้าจำนวน 270 คน ระหว่างวันที่ 1 ตุลาคม 2568 ถึง 30 กันยายน 2569 เครื่องมือประกอบด้วย 1) แบบสอบถามข้อมูลทั่วไป 2) แบบวัดอาการซึมเศร้า CES-D ฉบับภาษาไทย 3) แบบประเมิน 9Q 4) แบบประเมิน 8Q 5) แบบสอบถามความเชื่อและทัศนคติต่อการฆ่าตัวตาย 6) แบบประเมินการสนับสนุนทางสังคม และ7) โปรแกรมบำบัดความคิดและพฤติกรรมแบบ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนาและ Paired t-test กำหนดระดับนัยสำคัญทางสถิติที่ 0.05

ผลการศึกษาพบว่า หลังโปรแกรมคะแนนอาการซึมเศร้า 9Q ลดลงอย่างมีนัยสำคัญ t = 12.50, p < 0.001 และติดตามที่ 3 เดือน (6.8 คะแนน; t = 14.20, p < 0.001) คะแนนด้านความเชื่อเกี่ยวกับการฆ่าตัวตายเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ t = 7.10, p < 0.001 รวมถึงทัศนคติต่อการช่วยเหลือผู้ที่มีความเสี่ยง t = 6.85, p < 0.001การสนับสนุนจากครอบครัว เพื่อน และครูเพิ่มสูงขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทุกด้าน p < 0.001

สรุปได้ว่า โปรแกรมระบบดูแลเฝ้าระวังร่วมกับการบำบัด CBT แบบกลุ่มมีประสิทธิผลในการลดอาการซึมเศร้า ลดความเชื่อที่ไม่เหมาะสมเกี่ยวกับการฆ่าตัวตาย และเพิ่มการสนับสนุนทางสังคมของนักเรียน สามารถประยุกต์ใช้เป็นรูปแบบการดูแลสุขภาพจิตในโรงเรียนได้อย่างยั่งยืน