ปัจจัยคุกคามสุขภาพจากการทำ งานและภาวะสุขภาพตามความเสี่ยงของบุคลากรแผนกซ่อมบำรุง โรงพยาบาลอุตรดิตถ์

วิรงค์รอง  จารุชาต

doi:10.1016/905256-1

ผู้แต่ง

วิรงค์รอง จารุชาต งานอาชีวเวชกรรม โรงพยาบาลอุตรดิตถ์

DOI:

https://doi.org/10.1016/905256-1

คำสำคัญ:

ปัจจัยคุกคามสุขภาพ, ภาวะสุขภาพตามความเสี่ยง, บุคลากรแผนกซ่อมบำรุง

บทคัดย่อ

วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาปัจจัยคุกคามสุขภาพจากการทำ งาน ภาวะสุขภาพตามความเสี่ยงของบุคลากรแผนกซ่อมบำรุง
โรงพยาบาลอุตรดิตถ์

รูปแบบการศึกษา : การศึกษาแบบพรรณนาเชิงสำรวจ

วิธีการศึกษา: บุคลากรแผนกซ่อมบำ รุง โรงพยาบาลอุตรดิตถ์ จำนวน 33 คน เครื่องมือที่ใช้เป็นแบบสอบถามประกอบด้วย
3 ส่วน ได้แก่ ข้อมูลส่วนบุคคลและประวัติการทำ งาน ปัจจัยคุกคามสุขภาพจากการทำ งานและภาวะสุขภาพตามความเสี่ยง
วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา

ผลการศึกษา : บุคลากรมีอายุเฉลี่ย 45.1± 9.7 ปี มีประสบการณ์การทำ งานหรืออายุงานเฉลี่ย 17.1± 9.5 ปี ร้อยละ 90.3 มี
การใช้อุปกรณ์ป้องกันอันตรายส่วนบุคคลในขณะปฏิบัติงาน การสัมผัสปัจจัยคุกคามสุขภาพจากการทำ งานที่พบมากที่สุด คือ
ปัจจัยคุกคามสุขภาพด้านการยศาสตร์จากการก้ม/เงยศีรษะขณะทำ งานเป็นประจำ ร้อยละ 61.3 รองลงมาเป็นปัจจัยด้านจิต
สังคมจากการทำ งานอย่างเร่งรีบเพื่อให้งานเสร็จตามเวลาร้อยละ 32.3 เท่ากันกับปัจจัยด้านกายภาพจากเสียงดัง ส่วนการ
เจ็บป่วย/การบาดเจ็บที่อาจเกี่ยวเนื่องจากการสัมผัสปัจจัยคุกคามสุขภาพ จากการทำ งานที่พบมากที่สุด คืออาการปวดระบบ
โครงร่างกล้ามเนื้อ มีอาการปวดต้นคอ หลัง ไหล่ ร้อยละ 64.5 ปัจจัยคุกคามด้านเคมี พบมีอาการแพ้ฝุ่นหรือสารเคมีร้อยละ
51.6 และปัจจัยด้านจิตสังคมพบมีภาวะเครียด/กังวลจากงานที่เร่งรีบ ร้อยละ 38.7 การบาดเจ็บที่อาจเกี่ยวเนื่องจากสภาพการ
ทำ งานที่ไม่ปลอดภัยพบเพียงร้อยละ 32.3 พบว่าบุคลากรแผนกซ่อมบำ รุงมีดัชนีมวลกายผิดปกติและไขมันในเลือดสูงน้อยกว่า
แต่มีภาวะความดันโลหิตสูงและผลเอกซเรย์ปอดผิดปกติเป็นจำ นวนมากกว่าบุคลากรแผนกอื่นๆ ของโรงพยาบาล

สรุป: ปัจจัยคุกคามสุขภาพจากการทำ งานและส่งผลกระทบต่อสุขภาพต่อบุคลากรแผนกซ่อมบำ รุง ที่เป็น
ปัญหาหลักคือ ปัจจัยด้านการยศาสตร์ รองลงมาเป็นปัจจัยด้านเคมี ส่วนปัจจัยด้านจิตสังคมพบมีภาวะเครียด/กังวลที่เกิด
จากงานเร่งรีบและความยากของงาน การได้รับบาดเจ็บจากทำ งานพบไม่มากและไม่รุนแรงจนต้องหยุดงาน ดังนั้นในการจัด
บริการด้านอาชีวอนามัยและความปลอดภัยจึงควรเน้นเรื่องการสร้างเสริมสุขภาพ โดยเฉพาะการให้สุขศึกษาและสื่อสารข้อมูล
ความเสี่ยงจากการทำ งาน เพื่อสร้างความตระหนักในการทำ งานที่ปลอดภัย

คำสำคัญ: ปัจจัยคุกคามสุขภาพ, ภาวะสุขภาพตามความเสี่ยง, บุคลากรแผนกซ่อมบำรุง

เอกสารอ้างอิง

สำนักโรคจากการประกอบอาชีพและสิ่งแวดล้อม กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. คู่มือการประเมินความเสี่ยงจากการทำงาน ของบุคลากรในโรงพยาบาล (ฉบับปรับปรุงแก้ไข พ.ศ. 2554). พิมพ์ครั้งที่ 3. นนทบุรี: โรงพิมพ์ ชุมนุมสหกรณ์การเกษตร

แห่งประเทศไทย จำกัด; 2554.

สำนักโรคจากการประกอบอาชีพและสิ่งแวดล้อม กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. คู่มือการประเมินความเสี่ยงจากการทำงานของบุคลากรในโรงพยาบาล (ฉบับปรับปรุงแก้ไข พ.ศ. 2551). พิมพ์ครั้งที่ 3. นนทบุรี: โรงพิมพ์ ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย จำกัด; 2552.

กลุ่มสื่อสารสาธารณะและพัฒนาเครือข่าย สำนักโรคจากการประกอบอาชีพและสิ่งแวดล้อม กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. คู่มือการตรวจประเมินการดำเนินงานการประเมินความเสี่ยงจากการทำงาน ของ บุคลากรในโรงพยาบาล ฉบับปรับปรุงแก้ไข พ.ศ. 2560. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพฯ: ศูนย์สื่อและสิ่งพิมพ์แก้วเจ้าจอม มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา;2560.

อดุลย์ บัณฑุกุล, วรรณา จงจิตรไพศาล. งานอาชีวเวชศาสตร์ในโรงพยาบาล. ใน อดุลย์ บัณฑุกุลบรรณาธิการ. ตำราอาชีวเวชศาสตร์.พิมพ์ครั้งที่1. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์ราชทัณฑ์; 2554: 67-98.

Tziaferi, SG., Sourtzi, P. and Kalokairinou, A.et.al. Risk assessment of physical hazards in Greek hospitals combining staff’s perception, experts’ evaluation and objective measurements. Safety and Health at Work(2011); 2: 260-72.

El-Hady, M., Alazab, R., Wahed, A., Ghandour, A. and Elsaidy, W. Risk assessment of physical health hazards in Al-Azhar University hospital in new Damietta, Egypt. J. Hosp. Med (2013); 53: 1019-35.

กองอาชีวอนามัย กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข. คู่มือการวินิจฉัยและการเฝ้าระวังโรคจาการประกอบอาชีพ เล่ม 1. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์สงเคราะห์ทหารผ่านศึก; 2538.

พิชญา พรรคทองสุข. อาชีวอนามัยและความปลอดภัยในงานโรงพยาบาล. พิมพ์ครั้งที่1. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์;2555.

สสิธร เทพตระการพร. การยศาสตร์เบื้องต้น.ใน อดุลย์ บัณฑุกุล,บรรณาธิการ. ตำราอาชีวเวชศาสตร์. พิมพ์ครั้งที่ กรุงเทพฯ:โรงพิมพ์ราชทัณฑ์; 2554: 259-93.

พงศ์เทพ วิวรรธนะเดช. การประเมินความเสี่ยงสุขภาพ Health risk assessment. พิมพ์ครั้งที่ 1. เชียงใหม่: คณะแพทย์ศาสตร์มหาวิทยาลัยเชียงใหม่; 2554

ศิริพร ด่านคชาธาร, มุจลินท์ อินทรเหมือน, นิธิมา หนูหลงและคณะ. การประเมินความเสี่ยงด้านอาชีวอนามัย และความปลอดภัยของแผนกซักฟอกในโรงพยาบาลแห่งหนึ่ง จังหวัดนครศรีธรรมราช.วารสารวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี 2563; 28(1):140-54.

อรัญ ขวัญปาน, ชนะกานต์ พงศาสนองกุล. ความปลอดภัยจากการปฏิบัติงานของช่างซ่อมบำรุง มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา.กรุงเทพมหานคร : มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา สถาบันวิจัยและพัฒนา,2555.

ฉัตร์ยุภา จิโนรส, ชวพรพรรณ จันทร์ประสิทธิ์, วันเพ็ญ ทรงคำ. ปัจจัยคุกคามสุขภาพจากการทำงานและภาวะสุขภาพตามความเสี่ยงของพนักงานทำความสะอาด โรงพยาบาลระดับตติยภูมิ. พยาบาลสาร 2559; 43:57-69.

สุทิน ฤทธิ์เดช. การศึกษาที่ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการปฏิบัติตนในการป้องกัน การเกิดอุบัติเหตุและโรค จากการทำงานของหญิงพนักงานทำความสะอาดสถานพยาบาล. วารสารศูนย์การศึกษาแพทยศาสตร์ คลินิกโรงพยาบาลพระปกเกล้า 2551;25(4): 348-55.

Bonnie Rogers and others. Occupational and environmental health nursing. Workplace Health & Safety(2012).

(4):177-81

ประกายนํ้า มากศรี, ชวพรพรรณ จันทร์ประสิทธิ์, ธานี แก้วธรรมานุกูล.ปัจจัยคุกคามสุขภาพจากการทำงานและภาวะสุขภาพตามความเสี่ยงของแรงงานนอกระบบตัดเย็บผ้า. พยาบาลสาร 2561; 45(4):71-83.

สุรดา ถนอมรัตน์, ชวพรพรรณ จันทร์ประสิทธิ์, ธานี แก้วธรรมานุกูล. ปัจจัยคุกคามสุขภาพจากการทำงานและภาวะสุขภาพตามความเสี่ยงของคนงานเคาะพ่นสีรถยนต์. พยาบาลสาร 2560; 44(4):118-33.

ณัชชารี อนงค์รักษ์, ทัศน์พงษ์ ตันติปัญจพร และคณะ. ปัจจัยคุกคามสุขภาพจากการทางานและภาวะสุขภาพตามความเสี่ยงของคนงานในสถานประกอบการเคาะพ่นสีรถยนต์ อำเภอเมือง จังหวัดพิษณุโลก. วารสารควบคุมโรค 2559; 42(3):255-68.

วิชัย เอกพลากร และคณะ. รายงานการสำรวจสุขภาพประชาชนไทยโดยการตรวจร่างกาย ครั้งที่ 5 พ.ศ. 2557. พิมพ์ครั้งที่ 1.นนทบุรี: สภาบันวิจัยระบบสาธารณสุข; 2559