Risk Factors of Febrile Neutropenia in Patients with Lymphoma Receiving Chemotherapy

ชนนิกานต์ ศิริจันทรวัจ; ระพีเพ็ญ พัฒนาพลกรสกุล

ผู้แต่ง

ชนนิกานต์ ศิริจันทรวัจ
ระพีเพ็ญ พัฒนาพลกรสกุล

คำสำคัญ:

มะเร็งต่อมนํ้าเหลือง ไข้, เม็ดเลือดขาวตํ่า, เคมีบำบัด

บทคัดย่อ

บทนำ
ความเป็นมา: ภาวะไข้ร่วมกับเม็ดเลือดขาวตํ่าภายหลังการได้รับยาเคมีบำ บัด เป็นภาวะแทรกซ้อนที่รุนแรงและส่งผลต่อ
การเสียชีวิตได้
วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาอุบัติการณ์การเกิดภาวะไข้ร่วมกับเม็ดเลือดขาวตํ่า และปัจจัยที่มีผลต่อการเกิดภาวะไข้ร่วมกับ
เม็ดเลือดขาวตํ่าในผู้ป่วยมะเร็งต่อมนํ้าเหลืองที่ได้รับยาเคมีบำบัด
วิธีการศึกษา: การศึกษาเชิงวิเคราะห์แบบย้อนหลัง เก็บรวบรวมข้อมูลจากเวชระเบียนผู้ป่วยมะเร็งต่อมนํ้าเหลืองที่ได้รับยาเคมี
บำบัด โรงพยาบาลเพชรบูรณ์ ตั้งแต่ 1 ตุลาคม 2559-30 กันยายน 2562 ได้แก่ ข้อมูลส่วนบุคคลและข้อมูลทางคลินิก วิเคราะห์
ข้อมูลโดยใช้สถิติพรรณนา ไคสแควร์ ฟิชเชอร์เอ็กซ์แซค์ และการวิเคราะห์ถดถอยโลจิสติค
ผลการศึกษา: ผู้ป่วยมะเร็งต่อมนํ้าเหลืองที่ได้รับยาเคมีบำบัด จำนวน 135 ราย พบภาวะไข้ร่วมกับเม็ดเลือดขาวตํ่า จำนวน
44 ราย (ร้อยละ 32.6) พบตำแหน่งที่ติดเชื้อจำนวน 29 ราย (ร้อยละ 65.9) โดยพบการติดเชื้อในปอดมากที่สุดจำนวน 10 ราย
(ร้อยละ 22.7) เสียชีวิต 7 ราย (ร้อยละ 15.9) ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการเกิดภาวะไข้ร่วมกับเม็ดเลือดขาวตํ่าอย่างมีนัยสำคัญ
ทางสถิติเมื่อวิเคราะห์แบบตัวแปรเดี่ยว (p<0.05) ได้แก่ ระดับ albumin ระดับ hemoglobin และ ระดับ LDH การวิเคราะห์
หลายตัวแปรพบว่าปัจจัยที่มีผลต่อการเกิดภาวะไข้ร่วมกับเม็ดเลือดขาวตํ่าได้แก่ albumin < 3.5g/dl (Adj. OR= 9.17; 95%Cl=
2.78-30.24, p< .001) และ hemoglobin <12 g/dl (Adj. OR= 6.28; 95%Cl= 1.51-26.09, p= .012)
สรุป: ระดับ albumin และ ระดับ hemoglobin เป็นปัจจัยที่มีผลต่อการเกิดภาวะไข้ร่วมกับเม็ดเลือดขาวตํ่า
จึงควรมีการประเมินปัจจัยเสี่ยงและกำหนดแนวทางการป้องกันที่เหมาะสม
คำสำคัญ: มะเร็งต่อมนํ้าเหลือง ไข้ เม็ดเลือดขาวตํ่า เคมีบำบัด

เอกสารอ้างอิง

1. สถาบันมะเร็งแห่งชาติ. Hospital- based Cancer Registry 2014[อินเตอร์เน็ต]. 2553 [เข้าถึงเมื่อ 3 ก.พ.2563]. เข้าถึงได้
จาก http://www.nci.go.th
2. ถนอมศรี ศรีชัยกุล, ลัดดา สรคุณพิพิธกุล. วิวัฒนาการของมะเร็งระบบนํ้าเหลืองชนิด non-Hodgkin lymphoma
[อินเตอร์เน็ต].2553 [เข้าถึงเมื่อ 3 ก.พ.2563].เข้าถึงได้จาก http://www.thailymphoma.org.
3. Coleman M, Castillo JJ, Cheson DB, Dunleavy K, Freedman SA, Friedbery WJ, et al. Understanding non-
Hodgkinlymphoma.Lymphoma Research Foundation [Internet].2017 [ cite 2020 feb 3]; Available from:
http://www.lymphoma.org.
4. จิตติมา ปูชิตเสถียร, พลภัทร โรจน์นครินทร์. ภาวะไข้ร่วมกับเม็ดเลือดนิวโทรฟิลตํ่าพบบ่อยในผู้ป่วยมะเร็งต่อมนํ้าเหลืองชนิด
นอนฮอดจ์กินที่ได้รับยาเคมีบำบัด CHOP แม้จะรับ G-CSF แบบป้องกัน. วารสารโลหิตวิทยาและเวชศาสตร์บริการโลหิต 2560;
27(1): 45-55
5. ฐิรภัทร จิตต์โสภักตร์. ภาวะไข้ร่วมกับเม็ดเลือดขาวตํ่าในผู้ป่วยมะเร็งโลหิตวิทยาในโรงพยาบาลสวรรค์ประชารักษ์. สวรรค์
ประชารักษ์เวชสาร2556; 10(2): 41-55
6. ณรงค์ ชัยวุฒินันท์, อุมาพร อุดมทรัพยากุล. ผลการรักษาผู้ป่วย non-Hodgkin lymphoma ในโรงพยาบาลมหาราช
นครศรีธรรมราช.วารสารการแพทย์ 2562; 33(3): 403-416
7. Morrison AV, Weller AE, Habermann MT, Li S, Fisher IR, Cheson DB, et al. Patterns of growth factor usage
and febrile neutropenia among older patient with diffuse large B-cell non-Hodgkin lymphoma treared with
CHOP or R-CHOP: The intergroup experience. Leuk Lymphoma 2017; 58(8), 1814-1822
8. Usami E, Kimura M, IWAI M, Takenaka S, Terramachi H, Yoshimura. Chemotherapy continuity and incidence
of febrile neutropenia with CHOP therapy in and outpatient setting. Molecular and Clinical Oncology 2016; 4,
591-596
9. ธงชัย ลีลายุทธชัย, นงลักษณ์ คณิตทรัพย์. ภาวะไข้จากเม็ดเลือดขาวตํ่าของผู้ป่วยหลังการรักษาด้วยยาเคมีบำบัดในแผนก
อายุรกรรม โรงพยาบาลธรรมศาสตร์เฉลิมพระเกียรติ. วารสารโลหิตวิทยาและเวชศาสตร์บริการโลหิต 2553;20(3): 197-203
10. ปิยะวดี เทพรัตน์, นงลักษณ์ คณิตทรัพย์. ปัจจัยที่มีผลต่อการเกิดภาวะไข้จากเม็ดเลือดขาวตํ่าของผู้ป่วยมะเร็งหลังการรักษา
ด้วยยาเคมีบำ� บัด.ธรรมศาสตร์เวชสาร 2558;15(2): 200-208
11. Dendle C, Glibertson M, Spelman T, Stuart LR, Korman MT, Thursky K, et al. Infection is an independent
predictor of death in diffuse large B-cell lymphoma. Scientific Reports 2017; 7, 1-10
12. วันเพ็ญ เอี๊ยะเผ่าพันธ์, ธีระ ฤชุตระกูล, กิติพงษ์ หาญเจริญ, สุคนธาศิริ. การเกิดไข้ในภาวะเม็ดเลือดขาวตํ่าเร็วในกลุ่มผู้ป่วย
มะเร็งเม็ดเลือดขาวเฉียบพลันชนิดไมอีลอยด์ที่ได้รับยาเคมีบำบัดเพื่อชักนำให้โรคสงบสมบูรณ์ที่โรงพยาบาลศิริราช. Graduate
Research Conference Khon Koen University 2557: 1675-1685
13. Yokoyama M, Kusano Y, Nishihara A, Inoue N, Nishimura N, Mishima Y, et al. Incidence and risk factors of
febrile neutropenia in Japanese patients with non- Hodgkin B-cell lymphoma receiving R-CHOP: 2 year
experience in a single center. Support Care Cancer 2020; 28, 571-579
14. Yokoyama M, Kusano Y, Takahashi A, Inoue N, Ueda K, Nishimura N, et al. Incidence and risk factors of febrile
neutropenia in patients with non-Hodgkin B-cell lymphoma receiving R-CHOP in a single center in Japan.
Support Care Cancer 2017; 25, 3313-3320
15. Choi WY, Jeong HS, Ahn SM, Lee WH, Kang YS, Choi HJ, et al. Patients of neutropenia and risk factors for
febrile neutropenia of diffuse large B-cell lymphoma patients treated with rituximab-CHOP. J Korean Med
Sci 2014; 29(11), 1493-1500
16. ไนยรัฐ ประสงค์สุข. Common side effect of chemotherapy [อินเตอร์เน็ต]. 2559 [เข้าถึงเมื่อ 3 ก.พ.2563]. เข้าถึงได้
จาก http://www.thethaicancer.com