การเปรียบเทียบประสิทธิผลการกระตุ้นการไหลของนํ้านมระหว่างการบีบเก็บนํ้านมด้วยมือกับการใช้เครื่องปั๊มนมในมารดาหลังคลอดที่แยกจากทารกแรกเกิดหลังการคลอด โรงพยาบาลอุตรดิตถ์

นันทนา วัชรเผ่า; พนิตนาฎ โชคดี; โสภิดา ชูขวัญ; วรรพุธษา สุขจิตร

doi:10.1016/hscr.v37i1.256897

ผู้แต่ง

นันทนา วัชรเผ่า หน่วยงานสูติกรรมหลังคลอด โรงพยาบาลอุตรดิตถ์
พนิตนาฎ โชคดี
โสภิดา ชูขวัญ
วรรพุธษา สุขจิตร

DOI:

https://doi.org/10.1016/hscr.v37i1.256897

คำสำคัญ:

การบีบเก็บน้ำนม, มารดาหลังคลอดแยกจากบุตรแรกเกิด, ทารกป่วย, การใช้เครื่องปั๊มนม

บทคัดย่อ

บทคัดย่อ

ความสำคัญ: ในเด็กป่วย นมแม่ เสมือนเป็นยา รักษาโรค ที่ช่วยให้ทารกป่วยมีสุขภาพดี เป็นอาหารที่ดีที่สุดสำ หรับทารกเปรียบเสมือนเป็นทั้งวัคซีนเป็นตัวช่วยกระตุ้น ให้ทารกมีภูมิต้านทานเชื้อโรค ช่วยลดการติดเชื้อของทารก มารดาที่ต้องเผชิญกับการแยกจาก ทารกที่ป่วยซึ่งไม่สามารถดูดนมมารดาจากเต้าได้โดยตรง จำ เป็นต้องได้รับการช่วยเหลือจากพยาบาล มารดาหลังคลอดต้องได้รับการกระตุ้นการบีบเก็บนํ้านมอย่างถูกวิธี เพื่อกระตุ้นการไหลของนํ้านมและมีนํ้านมเพียงพอกับความต้องการของทารก
วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาปริมาณการไหลของนํ้านมในมารดาหลังคลอดที่แยกจากทารกตั้งแต่แรกเกิดที่ได้รับการกระตุ้นการไหล
ของนํ้านมโดยวิธีบีบเก็บนํ้านมด้วยมือเปรียบเทียบกับมีการใช้เครื่องปั๊มนมร่วมด้วยในช่วง 3 วันแรก
รูปแบบการศึกษา: เป็นการศึกษาเชิง Efficacy รูปแบบ Intervention interrupted time series ในมารดาหลังคลอดจำนวน 50 ราย แบ่งเป็น 2 กลุ่ม โดยการสุ่มอย่างง่าย ได้กลุ่มบีบมือ และกลุ่มใช้เครื่องปั๊มนม กลุ่มละ 25 ราย เก็บข้อมูลระหว่างเดือนพฤศจิกายน 2564 ถึงเดือนมกราคม 2565
วิธีการศึกษา: มารดาทั้งสองกลุ่มได้รับการดูแลตามแนวทางการดูแลมารดาหลังคลอด ให้ความรู้เรื่องการปฏิบัติตัว และข้อมูลเกี่ยวกับประโยชน์ของการกระตุ้นการไหลของนํ้านมโดยเร็วหลังคลอด มีการสอนสาธิต การบีบเก็บนํ้านมด้วยมือตั้งแต่แรกรับทั้งสองกลุ่ม ในวันที่ 2 และ 3 จะสอน สาธิต กลุ่มที่ใช้เครื่องปั๊มนม ประเมินเก็บข้อมูล บันทึกปริมาณนํ้านมตั้งแต่แรกรับ จนครบ3 วันหลังคลอด เปรียบเทียบกลุ่มที่ศึกษาโดยใช้การแจกแจงความถี่ และใช้สถิติ t-test, Fisher’s exact probability test and mean difference regression.
ผลการศึกษา: ปริมาณนํ้านมเฉลี่ยแรกรับ ไม่แตกต่างกัน ปริมาณนํ้านมของวันที่ 1 เฉลี่ย 3 (2-5) และ 1(0-2) มล. ในกลุ่มบีบมือและกลุ่มใช้เครื่องปั๊มตามลำดับ (p=0.001) วันที่ 2 ปริมาณนํ้านม เฉลี่ย 25 (13-33) และ 4 (2-10.5) มล. ในกลุ่มบีบมือและกลุ่มใช้เครื่องปั๊มตามลำดับ (p<0.001) และ วันที่ 3 ปริมาณนํ้านม เฉลี่ย 78 (50.2-154) และ 14(5-25) มล. ในกลุ่มบีบมือและกลุ่มใช้เครื่องปั๊มตามลำดับ (p<0.001)
สรุป: ในช่วง 3 วันแรกหลังคลอด การบีบเก็บนํ้านมด้วยมือจะช่วย เพิ่มปริมาณนํ้านมได้ดีกว่า การใช้เครื่องปั๊มนม พยาบาลผู้ดูแล จะต้องมีความชำนาญในการช่วยเหลือมารดาหลังคลอด โดยช่วยส่งเสริมให้มารดามีการกระตุ้นการไหลของนํ้านม หลังจาก 3 วันขึ้นไปมารดาสามารถใช้วิธีบีบเก็บนํ้านมด้วยมือร่วมกับการใช้เครื่องปั๊มนมได้ จะช่วยให้ทารกป่วยได้รับนํ้านมอย่างเพียงพอ

คำสำคัญ: การให้นมบุตร การกระตุ้นนํ้านม, การบีบเก็บนํ้านมด้วยมือ, การใช้เครื่องปั๊มไฟฟ้า

เอกสารอ้างอิง

Spatz DL. Ten steps for promotion and protecting breastfeeding for vulnerable infants. J Neonatal Nurs.2004; 18(4):385-96

Panyapayatjati C. Breastfeeding sick babies[Internet].[ Cited 2022 Jan 5]. Avariable from: https://www.thaihealth.or.th/Content/3230-breastfeedingsickbabies-.html.Thai.

Queen Sirikit National Institute of Child Health. Sick infant need to breastfeeding for increased immune [Internet]. Thai Health Promotion Foundation; 2014.[Cited 2021 Dec 27]. Available from: http://www.thaihealth.or.th/Content/23422-20.html Thai.

World Heath Organization (WHO). Increasing commitment to breastfeeding through funding and improve policies and programs [internet].2021.[Cited 2021 Dec 20].Avariable from: https://app.who.int/iris/bitstream/handle/10665/326049/WHO-NMH-NHD-19.22-eng.pdf?sequnce=1&isAllowed=y.

Siriwanarangsun P. The role of the Ministry of Health to promote breastfeeding. In: Siritanaratkul S. editor. The 5th breastfeeding academic national forum. Bangkok :Breastfeeding Organization; 2015; p.31-3. Thai.

Sawasdivorn S. Breastfeeding situation in Thailand. In: Sawasdivorn S, Thussanasupap B. editors. Substance from international conference: Breastfeeding sick babies by Prof. Dr. Diane L. Spatz. Bangkok: Breastfeeding Organization; 2013;p.19-22. Thai.

Ratanasongkram P. Predictors of milk expression behavior in mothers of premature infants. Bangkok:Chulalongkorn University; 2008.130p. Thai.

Sivichi A. Successful breastfeeding experiences of mothers with preterm infant. Bangkok: Chulalongkorn University; 2008.140 p. Thai.

สุดาทิพย์ โฆษิตะมงคล, ปายณ์ ปรมกุล, และ ศิริลักษณ์ ถาวรวัฒนะ. การบีบน้ำ นมและคงสภาพน้ำ นม (initiation and maintenance of milk sypply). Avariable from https://library.thaibf.com/bitstream/handle/023548404.11/506/TBCF-research.

ศศิกานต์ กาละ และ รังสินันท์ ขาวนาค. การเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ในมารดาหลังคลอดที่ทารก ป่วย.วารสารพยาบาลสงขลานครินทร์ 2559; 36:196-207.