A study lifestyle behavior of signs and symptoms of acute respiratory infection in children under five years old in Wiang Phang Kham Sub District Mae Sai district

เกตฐศญาร์ สุวรรณเนตร; Phitsanuruk Kanthawee; Pamornsri Inchon; Parichart  Hongsing

doi:10.1016/hscr.v39i2.269679

ผู้แต่ง

เกตฐศญาร์ สุวรรณเนตร สาขาสาธารณสุขศาสตร์, สำนักวิชาวิทยาศาสตร์สุขภาพ, มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง, เชียงราย, ประเทศไทย
Phitsanuruk Kanthawee สาขาสาธารณสุขศาสตร์, สำนักวิชาวิทยาศาสตร์สุขภาพ, มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง, เชียงราย, ประเทศไทย
Pamornsri Inchon สาขาสาธารณสุขศาสตร์, สำนักวิชาวิทยาศาสตร์สุขภาพ, มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง, เชียงราย, ประเทศไทย
Parichart Hongsing สำนักวิชาการแพทย์บูรณาการ, มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง, เชียงราย, ประเทศไทย

DOI:

https://doi.org/10.1016/hscr.v39i2.269679

คำสำคัญ:

Acute Respiratory infection in children, Air pollution, PM 2.5, Respiratory system

บทคัดย่อ

วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาการดำเนินชีวิตที่เกี่ยวข้องกับ อาการและอาการแสดงของการติดเชื้อทางเดินหายใจเฉียบพลันในเด็ก
อายุตํ่ากว่าห้าปีใน ตำบลเวียงพางคำ อำเภอแม่สาย จังหวัดเชียงราย
วิธีการศึกษา: การศึกษาแบบตัดขวาง ดำเนินการใน ตำบลเวียงพางคำ อำเภอแม่สาย จังหวัดเชียงราย การเก็บข้อมูลใช้แบบสอบถาม
สอบถามมารดาหรือผู้ดูแล โดยคัดเลือกเด็กที่มีอายุตั้งแต่ตํ่ากว่าหรือเท่ากับ 5 ปี อยู่ในพื้นที่เก็บข้อมูล และ มีอาการหรืออาการแสดง
จากการติดเชื้อทางเดินหายใจ ได้แก่ อาการไอแบบมีไข้ หรือ ไอแบบไม่มีไข้ อาการเจ็บคอ อาการหายใจเร็ว อาการหายใจถี่ และ
อาการหายใจมีเสียงวี๊ด ตั้งแต่เดือน สิงหาคม 2565 ถึง พฤษภาคม 2566
ผลการศึกษา: ผู้เข้าร่วมการศึกษาทั้งหมด 171 คน เด็กอายุเฉลี่ย 2.50±1.47 ปี และอายุเฉลี่ยของมารดาหรือผู้ดูแลอยู่ที่ 34.40±11.1
ปี โดยระดับการศึกษาของมารดาหรือผู้ดูแลในระดับ อ่านออกเขียนได้ (31.0%) ครอบครัวมีขนาดใหญ่มีสมาชิกมากกว่าสี่คน (78.9%) เด็กได้ส่วนใหญ่ได้รับวัคซีนครบถ้วนตามเกณฑ์ (67.8%) ไม่มีภาวะทุพโภชนาการ จากการวัดเส้นรอบวง (16.2±2.11 ซม.) แหล่งพลังงานที่ใช้ในการประกอบอาหารมากที่สุดคือเชื้อเพลิงชีวมวล (46.2%) ในขณะที่ทำอาหารเด็ก 44.4% ไม่อยู่ในบริเวณครัว ทำให้สัมผัสมลพิษทางอากาศขณะทำอาหารเฉลี่ย 28.1±16.2 นาทีต่อครั้ง ในครอบครัวมีผู้สูบบุหรี่ 40.4% และเด็กส่วนใหญ่ถูกกันให้อยู่ห่างจากบริเวณที่สูบบุหรี่ 53.8% โดยมีระยะเวลาสัมผัสที่น้อยมาก 0.442 นาที ในครอบครัวส่วนใหญ่ 95.9% เผาขยะภายในบริเวณบ้าน และ 90.1% ของเด็กอยู่ภายในบ้านในขณะทำกิจกรรมนี้ ทำให้เด็กได้รับสัมผัสนานเฉลี่ย 0.731 นาที/ครั้ง บ้านส่วนใหญ่มีหน้าต่างในห้องครัว (87.1%) ทุกบ้าน (100.0%) มีการแบ่งสัดส่วนอย่างชัดเจน เด็กใช้เวลาอยู่กลางแจ้งประมาณ 2.75 นาที และอยู่ในบ้านประมาณ 21.2 นาทีต่อวัน เด็กล้างมือเป็นประจำ 77.8% และ 98.8% ไม่สวมหน้ากากเมื่อต้องออกนอกบ้าน บ้านส่วนใหญ่ในการศึกษานี้มีห้องน้ำในบ้านพร้อมระบบกำจัดสิ่งปฏิกูลที่เพียงพอ(74.9%) สำหรับอาการและอาการแสดงของการติดเชื้อทางเดินหายใจเฉียบพลัน เด็กมีอาการไอ (36.3%) หายใจเร็ว (43.9%) หายใจลำบาก (33.9%) หายใจมีเสียงหวีด (26.3%) และเจ็บคอ (36.8%)
สรุป: ผลการศึกษานี้ แสดงให้เห็นถึงการดำเนินชีวิตที่สอดคล้องต่อการสัมผัสมลพิษทางอากาศ หรืออยู่ในพื้นที่ที่เป็นแหล่งการสะสม
มลพิษทางอากาศ เช่น การอยู่ในพื้นที่การใช้เชื้อเพลิงชีวมวลในขณะที่ทำอาหาร หรือในพื้นที่มีการสูบบุหรี่เป็นประจำ การดำเนินชีวิตในสิ่งแวดล้อมเหล่านี้มีความเสี่ยงที่ส่งผลให้เกิดอาการและอาการแสดงการติดเชื้อทางเดินหายใจเฉียบพลันได้เร็ว และหากมีการป้องกันที่ดี รวมถึงการได้รับวัคซีนที่ครบจะส่งผลให้ร่างกายมีความแข็งแรง ดังนั้น ควรเน้นยํ้าถึงบทบาทสำคัญของการดูแลเด็กในการเกิดการติดเชื้อทางเดินหายใจโดยเฉพาะในบริบทของมลพิษทางอากาศ ความเปราะบางของเด็กอายุตํ่ากว่า 5 ปี ซึ่งพบในการศึกษานี้ ทำให้จำเป็นต้องมีการติดตามอย่างใกล้ชิด และดำเนินมาตรการป้องกันโดยผู้ดูแล รวมถึงมารดาด้วย ผลการศึกษาเหล่านี้ไม่เพียงสำคัญต่ออำเภอหนึ่งในประเทศไทยเท่านั้นแต่ยังให้ข้อมูลเชิงลึกที่มีคุณค่าสำหรับการแทรกแซงด้านสาธารณสุขและนโยบายทั่วโลกอีกด้วย ข้อค้นพบนี้ยังเน้นถึงความสำคัญของการทำความเข้าใจปัญหาการสร้างความตระหนักเกี่ยวกับวิธีการป้องกัน และการยอมรับผลกระทบที่อาจเกิดขึ้นต่อบุคคล ซึ่งทั้งหมดนี้มีความจำเป็นต่อการส่งเสริมสุขภาพที่ยั่งยืนในทุกกลุ่มอายุ

เอกสารอ้างอิง

Alamneh, Y. M., & Adane, F. (2020). Magnitude and Predictors of Pneumonia among Under-Five Children in Ethiopia: A Systematic Review and Meta-Analysis. Journal of environmental and public health, 2020, 1606783.https://doi.org/10.1155/2020/1606783

Beletew, B., Bimerew, M., Mengesha, A., Wudu, M., & Azmeraw, M. (2020). Prevalence of pneumonia and its associated factors among under-five children in East Africa: A systematic review and meta-analysis. BMC Pediatrics, 20(1). https://doi.org/10.1186/s12887-020-02083-z

Fathmawati, F., Rauf, S., & Indraswari, B. W. (2021). Factors related to the incidence of acute respiratory infections in toddlers in Sleman, Yogyakarta, Indonesia: Evidence from the Sleman Health and Demographic Surveillance System. PLoS ONE, 16(9 September).https://doi.org/10.1371/journal.pone.0257881

Gothankar, J., Doke, P., Dhumale, G., Pore, P., Lalwani, S., Quraishi, S., … Malshe, N. (2018). Reported incidence and risk factors of childhood pneumonia in India: a community-based cross-sectional study. BMC Public Health, 18(1),1111.https://doi.org/10.1186/s12889-018-5996-2

Ministry of Public Health (2019) Medical and Public HealthOperations Manual for fine dust up to 2.5 microns (PM2.5) Year 2020, Ministry of Public Health, Nonthaburi.

Odo, D. B., Yang, I. A., Dey, S., Hammer, M. S., van Donkelaar, A., Martin, R. V., Knibbs, L. D. (2022). Ambient air pollution and acute respiratory infection in children aged under five years living in 35 developing countries. Environment International, 159. https://doi.org/10.1016/j.envint.2021.107019

Organization, W. H. (2018a). Air pollution and child health: prescribing clean air: summary (No. WHO/CED/PHE/18.01) https://apps.who.int/iris/bitstream/handle/10665/275545/WHO-CED-PHE-18.01-eng.pdf

Platform, G. S. I. (2022). 3.9.1 Mortality Rate Attributed to Ambient Air Pollution. https://sdg.tracking-progress.org/indicator/3-9-1-mortality-rate-attributed-to-ambient-air-pollution/

Simoes, E. A., Cherian, T., Chow, J., Shahid-Salles, S. A., Laxminarayan, R., & John, T. J. (Eds.). (2006). Acute respiratory infections in children. Disease Control Priorities in Developing Countries.

Tazinya, A. A., Halle-Ekane, G. E., Mbuagbaw, L. T., Abanda, M., Atashili, J., & Obama, M. T. (2018). Risk factors for acute respiratory infections in children under five years attending the Bamenda Regional Hospital in Cameroon. BMC Pulmonary Medicine, 18(1). https://doi.org/10.1186/s12890-018-0579-7

Teeratakulpisarn, J., Uppala, R., Thepsuthammarat, K., & Sutra, S. (2012). The burden of acute lower respiratory infection in children in Thailand in 2010: Have we achieved the national target in under-five morbidity and mortality? J Med Assoc Thai, 95(7), 87-96.

Windi, R., Efendi, F., Qona’ah, A., Adnani, Q. E. S., Ramadhan, K., & Almutairi, W. M. (2021). Determinants of Acute Respiratory Infection Among Children Under-Five Years in Indonesia. Journal of Pediatric Nursing, 60, e54–e59. https://doi.org/10.1016/j.pedn.2021.03.010

Yaya, S., & Bishwajit, G. (2019). The burden of acute respiratory infections among under-five children about household wealth and socioeconomic status in Bangladesh. Tropical Medicine and Infectious Disease, 4(1). https://doi.org/10.3390/tropicalmed4010036