ปัจจัยเสี่ยงที่สัมพันธ์ต่อการเกิดภาวะชักจากไข้ซํ้าหลายครั้ง ในผู้ป่วยเด็กอายุ 6 เดือน ถึง 5 ปี ที่เกิดการชักจากไข้ครั้งแรก

กานต์พิชชา ม่วงสวัสดิ์; นนทวัฒน์ เม่งวงแหวน; วันมาฆะ อินมาสม

doi:10.1016/hscr.v39i2.271206

ผู้แต่ง

กานต์พิชชา ม่วงสวัสดิ์ ศูนย์แพทยศาสตรศึกษาชั้นคลินิก โรงพยาบาลอุตรดิตถ์
นนทวัฒน์ เม่งวงแหวน ศูนย์แพทยศาสตรศึกษาชั้นคลินิก โรงพยาบาลอุตรดิตถ์
วันมาฆะ อินมาสม ศูนย์แพทยศาสตรศึกษาชั้นคลินิก โรงพยาบาลอุตรดิตถ์

DOI:

https://doi.org/10.1016/hscr.v39i2.271206

คำสำคัญ:

ภาวะชักจากไข้, ไข้ชัก, ภาวะชักจากไข้ซ้ำ, ปัจจัยเสี่ยง, โรคลมบ้าหมู, โรคลมชัก, ชัก

บทคัดย่อ

วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาหาปัจจัยเสี่ยงที่สัมพันธ์เกิดการชักจากไข้ซํ้าหลายครั้ง ในเด็กที่มีอายุตั้งแต่ 6 เดือนถึง 5 ปี ที่ได้รับการวินิจฉัยการชักจากไข้ครั้งแรก
วิธีการศึกษา: การศึกษาจากเหตุไปหาผลแบบย้อนหลัง (retrospective cohort study) โดยติดตามการเกิดภาวะชักจากไข้ซํ้าหลังจากการเกิดภาวะชักจากไข้ครั้งแรกจนถึงอายุ 5 ปี ศึกษาผู้ป่วยในกลุ่มผู้ป่วยเด็กอายุ 6 เดือนถึง 5 ปีที่ได้รับการวินิจฉัยว่ามีภาวะ
ชักจากไข้ครั้งแรก ในโรงพยาบาลอุตรดิตถ์ และเข้ารับการรักษาเมื่อวันที่ 8 สิงหาคม พ.ศ.2554 ถึง 8 สิงหาคม พ.ศ 2564 จำนวน 561 คน รวบรวมข้อมูลทั่วไป ข้อมูลทางคลินิก วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนาและสถิติเชิงวิเคราะห์ continuous ratio for ordinal logistic regression ทั้ง univariable analysis และ multivariable analysis
ผลการศึกษา: ผลการศึกษาวิจัยผู้ป่วยมีภาวะชักจากไข้ครั้งแรกจำ นวน 405 คน มีภาวะชักจากไข้มากกว่าหรือเท่ากับ 3 ครั้ง จำนวน 13 คน (ร้อยละ 3.2) มีภาวะชักจากไข้ซํ้า 2 ครั้ง จำนวน 11 คน (ร้อยละ 7.6) มีภาวะชักจากไข้ซํ้า 1 ครั้งจำนวน 59 คน (ร้อยละ 14.6) จากการศึกษาพบว่าปัจจัยที่มีผลต่อการชักจากไข้ซํ้าหลายครั้ง คือ อายุที่น้อยกว่าหรือเท่ากับ 12 เดือนเป็นปัจจัยเสี่ยงในการเกิดภาวะชักจากไข้ซํ้าหลายครั้ง (ORadj =2.46, 95%CI=1.631-3.728) ประวัติโรคลมชักในครอบครัว (ORadj =2.43,
95%CI=1.024-5.780) mean corpuscular volume (MCV) <70 fl (ORadj =1.55, 95%CI=1.043-2.302)
สรปุ: จากการนำปัจจัยทั้งหมดมาวิเคราะห์ร่วมกันพบว่าปัจจัยที่เพิ่มโอกาสการในการเกิดภาวะชักจากไข้ซ้ำมากที่สุด คือ ผู้ป่วยที่มี
ภาวะชักจากไข้ครั้งแรกตอนอายุน้อยกว่าหรือเท่ากับ 12 เดือน รองลงมาคือ มีประวัติคนในครอบครัวเป็นโรคลมชัก และ MCV ตํ่ากว่า 70 fL ตามลำดับ จึงแนะนำให้มีวางแผนการรักษา ป้องกันและเฝ้าระวังการเกิดภาวะชักจากไข้ในอนาคตอย่างใกล้ชิดในผู้ป่วยที่มีความเสี่ยง รวมถึงให้คำปรึกษากับผู้ปกครองของผู้ป่วยได้ดียิ่งขึ้นเกี่ยวกับโอกาสการเกิดภาวะชักจากไข้ซํ้า และให้ความรู้เกี่ยวกับวิธีการดูแลที่ถูกต้องเมื่อผู้ป่วยมีไข้หรือเกิดอาการชัก

เอกสารอ้างอิง

แนวทางเวชปฏิบัติโรคลมชักสำหรับแพทย์ พ.ศ. 2564. [อินเทอร์เน็ต]. Available at: http://thaiepilepsysociety.com/wp-content/uploads/2022/12/CPG-%E0%B8%A5%E0%B8%A1%E0%B8%8A%E0%B8%B1%E0%B8%81-64.pdf

Steering Committee on Quality Improvement and Management S on FS. Febrile Seizures: Clinical Practice Guideline for the Long-term Management of the Child With Simple Febrile Seizures. Pediatrics [อินเทอร์เน็ต].1 มิถุนายน 2008 [อ้างถึง 16 สิงหาคม 2024];121(6):1281–6. Available at: https://doi.org/10.1542/peds.2008-0939

Sawires R, Buttery J, Fahey M. A Review of Febrile Seizures: Recent Advances in Understanding of Febrile Seizure Pathophysiology and Commonly Implicated Viral Triggers. Front Pediatr [อินเทอร์เน็ต]. 13 มกราคม 2022 [อ้างถึง 13 สิงหาคม 2024];9:801321. Available at: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC8793886/

Sulviani R, Kamarullah W, Dermawan S, Susanto H. Anemia and Poor Iron Indices Are Associated With Susceptibility to Febrile Seizures in Children: A Systematic Review and Meta-analysis. J Child Neurol. มีนาคม 2023;38(3–4):186–97.

S S, Anjum SK, Patel S, S H, G B. Parental knowledge, attitude and practices regarding febrile convulsion. International Journal of Contemporary Pediatrics [อินเทอร์เน็ต]. 22 กุมภาพันธ์ 2018 [อ้างถึง 15 สิงหาคม 2024];5(2):515 Available at: https://www.ijpediatrics.com/index.php/ijcp/article/view/1327

Shen F, Lu L, Wu Y, Suo G, Zheng Y, Zhong X, และคณะ. Risk factors and predictors of recurrence of febrile seizures in children in Nantong, China: a retrospective cohort study. BMC Pediatr [อินเทอร์เน็ต]. 1 กรกฎาคม 2024 [อ้างถึง 13 สิงหาคม 2024];24:420. Available at: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC11218363/

Civan AB, Ekici A, Havali C, Kiliç N, Bostanci M.Evaluation of the risk factors for recurrence and the development of epilepsy in patients with febrile seizure. Arq Neuropsiquiatr. สิงหาคม 2022;80(8):779–85.

Shao L, Yu Y. Development of a prediction nomogram model of recurrent febrile seizures in pediatric children. Eur J Pediatr

[อินเทอร์เน็ต]. 1 พฤศจิกายน 2023 [อ้างถึง 13 สิงหาคม 2024];182(11):4875–88. Available at:https://doi.org/10.1007/s00431-023-05133-7

Bakkannavar S, Faheem Y, Jaiswal A, Shergill K, Boppana K, Almansouri NE, และคณะ. Associative Patterns Between Iron Deficiency Anemia and Febrile Seizures in the Five to 60 Months Age Group: A Comprehensive Systematic Review. Cureus [อินเทอร์เน็ต]. [อ้างถึง 21 สิงหาคม 2024];16(3):e56470. Available at: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC11024880/

Liu Z, Li X, Zhang M, Huang X, Bai J, Pan Z, และคณะ. The role of Mean Platelet Volume/platelet count Ratio and Neutrophil to Lymphocyte Ratio on the risk of Febrile Seizure. Sci Rep [อินเทอร์เน็ต]. 11 ตุลาคม 2018 [อ้างถึง 17 สิงหาคม 2024];8:15123. Available at: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6181908/

Kim JS, Woo H, Kim WS, Sung WY. Clinical Profile and Predictors of Recurrent Simple Febrile Seizure. Pediatr Neurol. กรกฎาคม 2024;156:4–9.

Ojha AR, Shakya KN, Aryal UR. Recurrence Risk of Febrile Seizures in Children. Journal of Nepal Paediatric Society [อินเทอร์เน็ต]. 2012 [อ้างถึง 21 สิงหาคม 2024];32(1):33–6. Available at: https://www.nepjol.info/index.php/JNPS/article/view/5947

Kubota J, Higurashi N, Hirano D, Isono H, Numata H, Suzuki T, และคณะ. Predictors of recurrent febrile seizures during the same febrile illness in children with febrile seizures. Journal of the Neurological Sciences [อินเทอร์เน็ต]. 15 เมษายน 2020 [อ้างถึง 21 สิงหาคม 2024];411. Available at: https://www.jns-journal.com/article/S0022-510X(20)30018-6/abstract