ผลของโปรแกรมการสนับสนุนทางสังคมผ่านสื่ออิเล็กทรอนิกส์ต่อการเลี้ยงบุตรด้วยนมมารดาอย่างเดียว 3 เดือน ในมารดาที่มีบุตรคนแรก
คำสำคัญ:
โปรแกรมการสนับสนุนทางสังคม, สื่ออิเล็กทรอนิกส์, การเลี้ยงบุตรด้วยนมมารดา มารดาที่มีบุตรคนแรกบทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยกึ่งทดลอง มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของโปรแกรมการสนับสนุนทางสังคมผ่านสื่ออิเล็กทรอนิกส์ต่อการเลี้ยงบุตรด้วยนมมารดาอย่างเดียว 3 เดือน ในมารดาที่มีบุตรคนแรก กลุ่มตัวอย่าง คือ มารดาที่มีบุตรเป็นครั้งแรกที่มาคลอดบุตรและรับการดูแลหลังคลอดในโรงพยาบาลโพธิ์ประทับช้าง และโรงพยาบาลโพทะเล จังหวัดพิจิตรจำนวน 42 คน แบ่งออกเป็นกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุม กลุ่มละ 21 คน เครื่องมือการวิจัยประกอบด้วย โปรแกรมการสนับสนุนทางสังคมผ่านสื่ออิเล็กทรอนิกส์ต่อการเลี้ยงบุตรด้วยนมมารดาในมารดาที่มีบุตรคนแรกและแบบบันทึกการติดตามทางโทรศัพท์โดยใช้แอปพลิเคชันไลน์ แบบสอบถามข้อมูลส่วนบุคคล และแบบสอบถามการเลี้ยงบุตรด้วยนมมารดา ใช้วิธีการวัดซ้ำ 2 ครั้ง มีค่าความเชื่อมั่นเท่ากับ 1 ดำเนินการทดลองและเก็บรวบรวมข้อมูลในช่วงเดือนธันวาคม 2566 ถึง เดือนตุลาคม 2567 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติพรรณนาสถิติทดสอบของฟิชเชอร์เอ็กแซค
ผลการศึกษาพบว่า การเลี้ยงบุตรด้วยนมมารดาอย่างเดียว 3 เดือนแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญระหว่างกลุ่มควบคุมและกลุ่มทดลองที่ระดับ .05
ผลการวิจัยครั้งนี้มีข้อเสนอแนะว่า พยาบาลผดุงครรภ์สามารถนำโปรแกรมการสนับสนุนทางสังคมผ่านสื่ออิเล็กทรอนิกส์ไปใช้เพื่อส่งเสริมการเลี้ยงบุตรด้วยนมมารดาในมารดาที่มาคลอดที่มีบุตรคนแรก
Downloads
เอกสารอ้างอิง
World Health Organization. Tracking progress for breastfeeding policies and programmes. https://www.who.int/nutrition/. Accessed March 17, 2023.
American College of Obstetricians and Gynecologists’ Committee on Health Care for Underserved Women, American College of Obstetricians and Gynecologists’ Breastfeeding Expert Work Group. Barriers to breastfeeding: Supporting initiation and continuation of breastfeeding: ACOG committee opinion, number 821. Obstet Gynecol. 2021;137(2):e54-e62. doi:10.1097/AOG.0000000000004249
กรมอนามัย สำนักส่งเสริมสุขภาพ. ตัวชี้วัดเฝ้าระวัง สำนักส่งเสริมสุขภาพ 2566. https://hp.anamai.moph.go.th/th/report-kpi-2566. Accessed December 1, 2023.
สำนักงานสถิติแห่งชาติ. รายงานผลฉบับสมบูรณ์: การสำรวจสถานการณ์เด็กและสตรีในประเทศไทย พ.ศ. 2565. สำนักงานสถิติแห่งชาติ; 2566. https://www.nso.go.th/nsoweb/storage/survey_detail/2023/20230726093138_38640.pdf. Accessed May 30, 2023
กระทรวงสาธารณสุข. ประเด็นยุทธศาสตร์. https://planning.anamai.moph.go.th/th/template-surveillance/dowload?id=103091&mid=38071&mkey=m_document&lang=th&did=31567. Accessed June 25, 2025.
ระบบคลังข้อมูลด้านการแพทย์และสุขภาพ สำนักงานสาธารณสาธารณสุขจังหวัดพิจิตร. ร้อยละของเด็กแรกเกิด - ต่ำกว่า 6 เดือน กินนมแม่อย่างเดียว. https://hdc.moph.go.th/pct/public/standard-report-detail/4164a7c49fcb2b8c3ccca67dcdf28bd0. Accessed November 1, 2024.
Cohen SS, Alexander DD, Krebs NF, et al. Factors associated with breastfeed Inginitiation and continuation: A meta-analysis. The Journal of Pediatrics. 2018;203:190-196.e21. doi:10.1016/j.jpeds.2018.08.008.
ทัศนีย์ รวีภควัต. ปัจจัยที่มีผลต่อความสำเร็จในการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่อย่างเดียว 6 เดือน ของมารดาที่มารับบริการในคลินิกนมแม่ศูนย์อนามัยที่ 13 กรุงเทพฯ. วารสารกรมการแพทย์. 2560; 42(5); 42-48.
El-Houfey A A, Saad K, Abbas A M, Mahmoud S R, Wadani M. Factors That Influence Exclusive Breastfeeding: A literature Review. International journal of Nursing Didactics. 2017; 7(11): 24-31.doi:10.15520/ijnd.2017.vol7.iss11.264.24-31.
Rafizadeh R, Heidari Z, Karimy M, Zamani-Alavijeh F, Araban M. Factors affecting breast-feeding practice among a sample of Iranian women: a structural equation modeling approach. Ital J Pediatr. 2019;45(1):147. doi:10.1186/s13052-019-0724-9.
สุดาภรณ์ พยัคฆเรือง, พรรณรัตน์ แสงเพิ่ม, และชญาดา สามารถ. ปัญหาการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ระยะแรกหลังคลอด: ประสบการณ์ของมารดา. วารสารพยาบาลศาสตร์. 2559; 34(3): 30-40.
ลำพงษ์ ศรีวงค์ชัย, จันทร์เพ็ญ ชินคำ, อัจฉรา วริลุน, สุรีพร ศรีโพธิ์อุ่น. การพัฒนาโปรแกรมการส่งเสริมการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ ในมารดาหลังคลอดบุตรคนแรกและครอบครัว. วารสารโรงพยาบาลมหาสารคาม. 2564; 18(3): 99-112.
วีณา จีระแพทย์ และเกรียงศักดิ์ จีระแพทย์. กลวิธีสู่ความสำเร็จในการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่. กรุงเทพฯ: ธรรมดาเพลส จำกัด: 2563.
James S. House. Work Stress and Social Support. Addison-Wesley Educational; 1981.
สุฑารัตน์ ชูรส, ปรีดาวรรณ กะสินัง, พูลศรี กมุท, พิเชษฐ เชื้อขํา. ประสิทธิผลของการส่งเสริมการเลี้ยงลูกด้วยนมมารดาโดยการสนับสนุนของสังคม : การทบทวนอย่างเป็นระบบ. แพทยสารทหารอากาศ. 2565; 68(1): 21-33.
พัชนียา เชียงตา, ฉวี เบาทรวง, และกรรณิการ์ กันธะรักษา. ผลของการสนับสนุนทางสังคมต่อความสำเร็จในการเลี้ยงบุตรด้วยนมมารดาอย่างเดียวของมารดาครรภ์แรก. พยาบาลสาร. 2557; 41(3): 1-12.
สมญาภรณ์ พุทธรักษา. ผลของโปรแกรมการสนับสนุนทางสังคมผ่านสื่ออิเล็กทรอนิกส์ต่อการเลี้ยงบุตรด้วยนมมารดาในระยะ 6 สัปดาห์หลังคลอดในมารดาที่มีบุตรคนแรก. วารสารอนามัยสิ่งแวดล้อมและสุขภาพชุมชน. 2567; 9(5): 585-594.
สำนักงานสถิติแห่งชาติ. สรุปผลที่สำคัญ การสำรวจการมีการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสารในครัวเรือน พ.ศ. 2567. https://www.nso.go.th/nsoweb/storage/survey_detail/2025/20250526084212_43801.pdf Accessed January 29, 2025
Bridges N, Howell G, Schmied V. Exploring breastfeeding support on social media. Int Breastfeed J. 2018;13(1). doi:10.1186/s13006-018-0166-9.
ปรียาภรณ์ บูรณากาญจน์, และศศิธร ยุวโกศล. ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการรู้เท่าทันสื่อสุขภาพด้านพฤติกรรมการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ของมารดาตั้งครรภ์. วารสารวิชาการนวัตกรรมสื่อสารสังคม. 2563; 8(2): 136-149.
สมิธ พิทูรพงศ์. การใช้แอปพลิเคชันไลน์ในกระบวนการทำงาน: กรณีศึกษา บริษัท สหผลิตภัณฑ์ พาณิชย์. การค้นคว้าอิสระ หลักสูตรนิเทศศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยกรุงเทพ; 2560.
Faul F, Erdfelder E, Buchner A, Lang AG. Statistical power analyses using G*Power 3.1: tests for correlation and regression analyses. Behav Res Methods. 2009;41(4):1149-1160. doi:10.3758/BRM.41.4.1149.
อุษา วงศ์พินิจ, นิตยา สินสุกใส, ฉวีวรรณ อยู่สำราญ. ปัจจัยส่วนบุคคล การสนับสนุนทางสังคม และประสิทธิภาพการดูดนมของทารกก่อนจำหน่าย ในการทำนายการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่อย่างเดียว 1 เดือน ในมารดาที่มีบุตรคนแรก. วารสารพยาบาลทหารบก. 2559; 17(1): 88-95.
Ranch MM, Jämtén S, Thorstensson S, Ekström-Bergström AC. First-time mothers have a desire to be offered professional breastfeeding support by pediatric nurses: An evaluation of the mother-perceived-professional support scale. Nursing Research and Practice. 2019; 8731705. doi:10.1155/2019/8731705.
Harting KM, Singer D, Heiter J. Optimizing breastfeeding for hospitalized newborns: A narrative review of midwifery-led interventions. Eur J Midwifery. 2025;9. doi:10.18332/ejm/200341
ปาริชาติ ธาดาจันทน์, และสุรศักดิ์ เสาแก้ว. ประสิทธิผลของการใช้สื่อวีดิทัศน์ส่งเสริมการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ร่วมกับโปรแกรมการส่งเสริมการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ของมารดาหลังคลอดโรงพยาบาลพะเยา. เชียงรายเวชสาร. 2565; 14(2), 17-31.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 ราชวิทยาลัยจุฬาภรณ์
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของราชวิทยาลัยจุฬาภรณ์
ข้อความที่ปรากฏในบทความแต่ละเรื่องในวารสารวิชาการเล่มนี้เป็นความคิดเห็นส่วนตัวของผู้เขียนแต่ละท่านไม่เกี่ยวข้องกับราชวิทยาลัยจุฬาภรณ์ และคณาจารย์ท่านอื่น ในราชวิทยาลัยฯ แต่อย่างใด ความรับผิดชอบองค์ประกอบทั้งหมดของบทความแต่ละเรื่องเป็นของผู้เขียนแต่ละท่าน หากมีความผิดพลาดใด ๆ ผู้เขียนแต่ละท่านจะรับผิดชอบบทความของตนเองแต่ผู้เดียว
