การพัฒนาการดำเนินงานตามมาตรฐานโรงพยาบาลส่งเสริมและสนับสนุนการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ผสมผสานในโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล หลังการถ่ายโอนไปสังกัดองค์การบริหารส่วนจังหวัดขอนแก่น

พงศกร อินทร์เอี่ยม; วีระวรรณ  เหล่าวิทวัส; โญทะกา  สิริเลิศธีรกุล

ผู้แต่ง

พงศกร อินทร์เอี่ยม สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดขอนแก่น
วีระวรรณ เหล่าวิทวัส สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดขอนแก่น
โญทะกา สิริเลิศธีรกุล โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านหนองบัวดีหมี จังหวัดขอนแก่น

คำสำคัญ:

การวิจัยเชิงปฏิบัติการ, McKinsey 7-S, การแพทย์แผนไทย, โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล, มาตรฐานการบริการ

บทคัดย่อ

การวิจัยเชิงปฏิบัติการ เพื่อพัฒนารูปแบบการดำเนินงานตามมาตรฐานโรงพยาบาลส่งเสริมและสนับสนุนการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ผสมผสาน (รพ.สส.พท.) ในโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล (รพ.สต.) หลังการถ่ายโอนไปสังกัดองค์การบริหารส่วนจังหวัดขอนแก่น ตามแนวคิด McKinsey 7-S แบ่งเป็น 3 ระยะ ได้แก่ 1) การวิเคราะห์สถานการณ์ 2) การพัฒนารูปแบบ และ 3) การประเมินผล ผู้ให้ข้อมูล ได้แก่ ผู้มีส่วนเกี่ยวข้องกับการดำเนินงานตามมาตรฐานรพ.สส.พท. จำนวน 12 คน และ รพ.สส.พท.ใน รพ.สต. จำนวน 8 แห่ง เครื่องมือวิจัย ได้แก่ แนวคำถามการสนทนากลุ่มแบบสอบถามปัจจัยการบริหารภายในองค์กร 7-S และแบบประเมินการดำเนินงานตามมาตรฐาน รพ.สส.พท. ใน รพ.สต. วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา สถิติเชิงอนุมาน Wilcoxon signed rank test และการวิเคราะห์เนื้อหา ผลการศึกษาพบว่า รูปแบบการดำเนินงานตามมาตรฐานรพ.สส.พท.ประกอบด้วย 7-S ได้แก่ กลยุทธ์ โครงสร้างบริหาร ระบบการปฏิบัติงาน รูปแบบการบริหาร บุคลากร ความสามารถ ค่านิยมร่วมของคนในองค์กร ประสิทธิผลรูปแบบการดำเนินงานตามมาตรฐานรพ.สส.พท. ใน รพ.สต.ฯ พบว่า ก่อนใช้รูปแบบ 12.5% ผลการประเมินระดับดีเยี่ยม 75% ระดับดีมาก และ 12.50% ระดับดี หลังการใช้รูปแบบ 87.50% ผลการประเมินระดับดีเยี่ยม และ12.50% ระดับดีมาก ค่ามัธยฐานคะแนนเฉลี่ยปัจจัยด้านการบริหารภายในองค์กรทุกองค์ประกอบเปรียบเทียบก่อนและหลังใช้รูปแบบการดำเนินงานตามมาตรฐาน รพ.สส.พท. ใน รพ.สต.ฯ แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p-value < 0.05) ผลการวิจัยชี้ให้เห็นว่าการมีส่วนร่วมของบุคลากรในการวิเคราะห์ปัจจัยการบริหารภายในองค์กรและการวางแผนเชิงกลยุทธ์เป็นกลไกสำคัญในการยกระดับผลการดำเนินงานตามมาตรฐาน จึงควรจัดอบรมเชิงปฏิบัติการให้ทุกคนในรพ.สต. ร่วมกันพัฒนาผลการดำเนินงานตามมาตรฐานรพ.สส.พท. ใน รพ.สต.ให้ดีกว่าเดิม

เอกสารอ้างอิง

กรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก กระทรวงสาธารณสุข. มาตรฐานโรงพยาบาลส่งเสริมและสนับสนุนการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ผสมผสาน(รพ.สส.พท.) ฉบับปรับปรุงครั้งที่ 4 ปีงบประมาณ 2567. นนทบุรี: กรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก; 2567.

Suwanda S, Nugroho BY. Literature reviews: McKinsey 7S model to support organizational performance. Tech Soc Sci J. 2022;38:1–9.

Kumar S, Geetika. The McKinsey 7S Model Helps in Strategy Implementation: A Theoretical Foundation. Tec J Manag Stud. 2019;14(1):1–6.

ธัญรดี ทวีกาญจน์. การประเมินการบริหารจัดการองค์กรตามแนวคิด 7S McKinsey ของสมาคมผู้บริโภคสงขลา หน่วยงานประจำจังหวัดสงขลา สภาองค์กรของผู้บริโภค. วารสารสมาคมรัฐประศาสนศาสตร์แห่งประเทศไทย. 2567;6(1):81–93.

ชำเลือง ศรีวิไล, ภมร ขันธะหัตถ์, ธนิศร ยืนยง. ปัจจัยภายในองค์การและสมรรถนะหลักของบุคลากรที่ส่งผลต่อประสิทธิผลของเทศบาล ในจังหวัดลพบุรี. วารสารรัชต์ภาค. 2565;16(48):512–28.

ปวิชยา สีมาวงษ์, บุรินทร์ ต.ศรีวงษ์. การบริหารจัดการแบบ McKinsey’s 7S กับ ความเป็นองค์กรที่มีสมรรถนะสูงในบริบทองค์กรสุขภาพ [อินเทอร์เน็ต]. 2565 [เข้าถึงเมื่อ 4 มกราคม 2025]. เข้าถึงได้จาก: https://tinyurl.com/bdzfa8tz

Kemmis S, McTaggart R. The action research planner. Geelong: Deakin University Press; 1988.

ภิภพ แก่งศิริ. แนวทางการพัฒนางานแพทย์แผนไทยในหน่วยบริการปฐมภูมิจังหวัดกำแพงเพชร. วารสารวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีนอร์ทเทิร์น. 2565;3(3):1–17.

Joint Committee on Standards for Educational Evaluation. The program evaluation standards: how to assess evaluations of educational programs. Newbury Park (CA): Sage Publications; 1994.

กษิรา นิติธนนันต์, อรุณ รักธรรม, เพ็ญศรี ฉิรินัง, อุดมวิทย์ ไชยสกุลเกียรติ. องค์กรที่มีประสิทธิภาพตามแนวคิดปัจจัย 7 ประการของ McKinsey. วารสารการเมือง การบริหาร และกฎหมาย. 2564;13(3):159–67.

ทวีศักดิ์ สายอ๋อง, สุปรีชา แก้วสวัสดิ์, วิยดา กวานเหียน. การบริหารจัดการองค์กรตามกรอบแนวคิด McKinsey’s 7S ของห้องปฏิบัติการทางการแพทย์ โรงพยาบาลชุมชน สังกัดกระทรวงสาธารณสุข เขตสุขภาพที่ 11. วารสารเทคนิคการแพทย์. 2563;48(1):7296–313.

ธนภรณ์ พรรณราย. ปัจจัยที่ส่งผลต่อประสิทธิภาพในการปฏิบัติงานของบุคลากรองค์การบริหารส่วนจังหวัดสงขลา [อินเทอร์เน็ต]. [สารนิพนธ์ปริญญารัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต]. [สงขลา]: สาขาวิชารัฐประศาสนศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์; 2565. [เข้าถึงเมื่อ 4 มกราคม 2025]. เข้าถึงได้จาก:http://kb.psu.ac.th/psukb/handle/2016/17458

สุชาติ อนันตะ. การบริหารจัดการภายในองค์กรกับการพัฒนาคุณภาพโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลในจังหวัดยะลา. วารสารวิทยาศาสตร์สุขภาพ มหาวิทยาลัยทักษิณ. 2563;2(2):35-46.

กรรณิการ์ สิทธิชัย, สันติธร ภูริภักดี. การจัดการองค์กรตามแนวคิด 7s ของ McKinsey ที่เอื้อต่อการเป็นองค์กรนวัตกรรมกรณีศึกษาองค์กรที่ได้รางวัลองค์กรนวัตกรรมยอดเยี่ยม. วารสารมหาวิทยาลัยศิลปากร. 2561;11(3):1419–35.

ศศิลักษณ์ ปิยะสุวรรณ์. การปฏิบัติงานของเจ้าหน้าที่สาธารณสุขตามมาตรฐานโรงพยาบาลส่งเสริมและสนับสนุนการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ผสมผสาน (รพ.สส.พท.) ในโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล จังหวัดน่าน. วารสารสภาการสาธารณสุขชุมชน. 2563;2(2):94–108.