Development of Primary Healthcare Service System by Provincial Administrative Organizations: A Case Study of Nong Bua Lam Phu Province
Keywords:
Provincial Administrative Organizations, Primary Healthcare System, Service DecentralizationAbstract
This study aims to examine the primary healthcare service delivery situation of Provincial Administrative Organizations (PAOs). It analyzes the components of the primary healthcare system, including its structure, processes, and operational outcomes. It also proposes guidelines for improving the primary healthcare system of the PAOs. This system is a new model that designates the PAO as the main administrative unit and subdistrict health promotion hospitals as operational units. Qualitative research methods were used in Nong Bua Lam Phu province from April to October 2025. Data collection included document analysis, in-depth interviews, focus groups, participant observation, and participation in various activities. The informants included 9 executives from Provincial Administrative Organizations, public health department staff, 39 personnel from 6 subdistrict health promotion hospitals, and 35 representatives from various agencies, community groups, and organizations. The study identified issues in administration, service delivery, and network collaboration. In response, it drafted guidelines focused on three areas: seven administrative measures, four service support and supervision strategies, and approaches for strengthening network collaboration. Policy Recommendations for Provincial Administrative Organizations: In terms of management, emphasis should be placed on systematic operations, establishing effective monitoring mechanisms, developing data management systems, and leveraging collaborative networks through health committees and local health development plans. This will enable the creation of effective action plans for primary healthcare services that meet the public's needs.
References
กระทรวงมหาดไทย. ประกาศคณะกรรมการการกระจายอำนาจ ให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น เรื่อง การบังคับใช้แผนกระจายอำนาจให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2551 และแผนปฏิบัติการกำหนดขั้นตอนการกระจายอำนาจให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (ฉบับที่ 2). ราชกิจจานุเบกษา. เล่มที่ 125 ตอน พิเศษ 40 ง. หน้า 16. (ลงวันที่ 26 กุมภาพันธ์ 2551).
พระราชบัญญัติองค์การบริหารส่วนจังหวัด พ.ศ. 2540. สำนักงานคณะกรรมการกฤษฏีกา. (ลงวันที่ 21 ตุลาคม 2540).
สมาคมองค์การบริหารส่วนจังหวัดแห่งประเทศไทย (สจท.). รพ.สต. สู่อบจ.อีกหนึ่งก้าวย่าง กระจายอำนาจสู่ อปท. สมาคมองค์การบริหารส่วนจังหวัดแห่งประเทศไทย (สจท.); มปป. [เข้าถึงเมื่อ 13 กุมภาพันธ์ 2567]. เข้าถึงได้จาก https://sites.google.com/site /primary care cluster.
ชนิดา เอกอัครรุ่งโรจน์, กฤษฎา เจริญรุ่งเรืองชัย, ชญาพัชราชาต้น, เฌอริสิณญ์ ประทุมสุวรรณ์, ธนายุต เศรณีโสภณ, ณชวิศ กิตติบวรดิฐ และคณะ. การประเมินประสบการณ์ของบุคลากร ต่อการถ่ายโอนโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตําบล สู่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น. มูลนิธิเพื่อการประเมินเทคโนโลยีและนโยบายด้านสุขภาพ สำนักงานบริหารการวิจัยและนวัตกรรมสาธารณสุข (สบวส.) และสถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข (สวรส.); 2566.
วัฒนา แก้วแย้ม, วัชรา แสงธิมา, พระครูใบฎีกาวสันต์ หนองทราย, ศรชัย ท้าวมิตร. การกระจายอำนาจด้วยการถ่ายโอน โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล (รพ.สต.) สู่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (อปท.). วารสารวิชาการรัตนบุศย์. 2566;5(1):694-707.
กฤษฎา เจริญรุ่งเรืองชัย, ชนิดา เอกอัครรุ่งโรจน์, ชญาพัชราชาต้น, เฌอริสิณญ์ ประทุมสุวรรณ์, ธนายุต เศรณีโสภณ, ณชวิศ กิตติบวรดิฐ และคณะ. การประเมินประสบการณ์ของบุคลากร ต่อการถ่ายโอนโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตําบล สู่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น. มูลนิธิเพื่อการประเมินเทคโนโลยีและนโยบายด้านสุขภาพ สํานักงานบริหารการวิจัยและนวัตกรรมสาธารณสุข (สบวส.) และสถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข (สวรส.); 2566.
กรณิศ ส่อนชัย, เพิ่ม หลวงแก้ว, ภีชญา จงอุดมการณ์. การกระจายอำนาจทางการปกครองสู่ท้องถิ่นกับปัญหาการจัดโครงสร้างงานของรัฐ กรณีศึกษาการกระจายอำนาจด้านสุขภาพ. วารสารปัญญาปณิธาน. 2566;8(2):213-223.
ดาราวรรณ รองเมือง, อินทิรา สุขรุ่งเรือง, จีราพร ทองดี, ลลิตา เดชาวุธ, กฤษณี สุวรรณรัตน์ อติญาณ์ ศรเกษตริน และคณะ. การให้บริการตามมาตรฐานการให้บริการปฐมภูมิและการรับรองมาตรฐานการ ให้บริการของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลสังกัดองค์การบริหารส่วนจังหวัด. นนทบุรี: สถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข (สวรส.); 2565.
ธัชเฉลิม สุทธิพงษ์ประชา,โกเมนทร์ ทิวทอง, อนุวัตร แก้วเชียงหวาง, ทองดี มุ่งดี,บัณฑิต ตั้งเจริญดี และภัชร์จิรัสม์ ธัชเมฑรัตน์. โครงการพัฒนาตัวแบบระบบสุขภาพปฐมภูมิของ องค์การบริหารส่วนจังหวัด และแนวทางการขับเคลื่อน การบูรณาการความร่วมมือระหว่างหน่วยงาน และการมีส่วนร่วมของประชาชน: กรณีศึกษาองค์การบริหารส่วนจังหวัดสุพรรณบุรี และองค์การบริหารส่วนจังหวัดปราจีนบุรี. นนทบุรี: สถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข (สวรส.); 2565.
Donabedian A. Evaluating the quality of medical care. The Milbank Quarterly. 2005; 83(4):691–729.
ศรัณย์ สัธนานันต์. การบริหารจัดการระบบสุขภาพท้องถิ่น. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์; 2564.
World Health Organization (WHO). (2016). Framework for integrated people-centred health services. WHO Press; 2016.
Angela M. Participatory health planning in local government. International Journal of Health Planning. 2022;37(3):412-428.
Santinla K. Community engagement in primary health care systems. Global Health Management Review. 2023;18(2):89-104.
สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา. พระราชบัญญัติระบบสุขภาพปฐมภูมิ พ.ศ. 2562. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์คุรุสภาลาดพร้าว; 2562.
Arnstein SR. A ladder of citizen participation. Journal of the American Institute of Planners, 1969;35(4):216-224.
สุรีย์ภรณ์ เลิศวัชรสกุล. การสร้างเครือข่ายสุขภาพในชุมชน. วารสารการพัฒนาสุขภาพชุมชน 2557;2(1):45-58.
กระทรวงพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์. แนวทางการดำเนินงานระบบสุขภาพชุมชน. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย; 2565.
Provan KG, Kenis P. Modes of network governance: Structure, management, and effectiveness. Journal of Public Administration Research and Theory. 2008;18(2):229-252.
สถาพร แสงสุโพธิ์, นพวรรณ บุญธรรม, วันชาติ นภาศรี, ชวิน คำบุญเรือง, พงศพล มหาวัจน์, รุ่งอรุณ หน่อคำ และคณะ "บทบาทหน้าที่เชิงกลยุทธ์ขององค์การบริหารส่วนจังหวัดกับภารกิจให้บริการดูแลสุขภาพชุมชน กรณีจังหวัดในพื้นที่ภาคเหนือ. นนทบุรี: สถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข (สวรส.); 2567.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2025 Khonkaen Public Health Provincial Office

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดขอนแก่น กระทรวงสาธารณสุข
ข้อความที่ปรากฏในบทความแต่ละเรื่องในวารสารวิชาการเล่มนี้เป็นความคิดเห็นส่วนตัวของผู้เขียนแต่ละท่านไม่เกี่ยวข้องกับสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดขอนแก่น และบุคลากรท่านอื่นๆในสำนักงานฯ แต่อย่างใด ความรับผิดชอบองค์ประกอบทั้งหมดของบทความแต่ละเรื่องเป็นของผู้เขียนแต่ละท่าน หากมีความผิดพลาดใดๆ ผู้เขียนแต่ละท่านจะรับผิดชอบบทความของตนเองแต่ผู้เดียว