Development of nursing care model for metformin-induced lactic acidosis’ patients receiving continuous renal replacement therapy in the medical intensive care unit
Keywords:
MALA patients, nursing care model, nursing competency, continuous renal replacement therapyAbstract
This research and development study aimed to 1) examine the nursing care situation of patients with Metformin-associated lactic acidosis (MALA) receiving Continuous Renal Replacement Therapy (CRRT) in a medical intensive care unit, 2) develop a nursing care model, and 3) evaluate its effectiveness. The study was conducted in three phases: situation analysis, model development, and effectiveness evaluation. Participants included registered nurses, multidisciplinary team members, medical records, and patients with MALA receiving CRRT. Research instruments included medical record reviews, opinion questionnaires, nursing practice adherence assessments, satisfaction questionnaires, and nursing outcome records. Qualitative data were analyzed using content analysis, while quantitative data were analyzed using descriptive statistics, paired t-test, Fisher’s exact test, and Mann–Whitney U test. The results showed that 1) major problems included delayed patient preparation, variation in nursing practices, and insufficient specialized nursing competency; 2) the developed model consisted of four phases with 4 nursing practice main-guideline, 17 sub-guidelines, six domains of nursing competency development, and the MALA CARE Bundle; and 3) after implementation, nurses achieved 98.71% adherence to the guidelines, reported the highest level of satisfaction is 4.56 score , and demonstrated statistically significant improvement in all competency domains (p < .001). Patient preparation time before CRRT decreased by 15.2% (p = .001), while severe complications during CRRT and circuit clotting significantly decreased (p = .011). In conclusion, this nursing care model was practical and effective in improving nursing care quality, enhancing nursing competency, and reducing major complications in patients with MALA receiving CRRT.
References
Thammavaranucupt K, Phonyangnok B, Parapiboon W, Wongluechai L, Pichitporn W, Sumrittivanicha J, et al. Metformin-associated lactic acidosis and 30-day mortality. PLoS One. 2022;17.
See KC. Metformin-associated lactic acidosis: A mini review of pathophysiology, diagnosis and management in critically ill patients. World J Diabetes. 2024;15(6):1178-86.
Seidowsky A, Megarbane B, Legrand M, Lasocki S, Faisy C, Cariou A,. Continuous renal replacement therapy in severe metabolic acidosis: A retrospective observational study. Ann Intensive Care. 2019;9(1):110.
แสงไทย ไตรยวงค์, จรินทร์ โคตรพรม, สุพรรณี พิหูสุตร, ราชัน จันทร์อ่อน, ฤดีมาศ สีสมบา. ภาวะเลือดเป็นกรดจากแลกติกเกินที่สัมพันธ์กับการใช้ยา metformin: บทบาทพยาบาลในการดูแลผู้ป่วยเบาหวานระยะวิกฤต. วารสารวิจัยและพัฒนาอนุภาคลุ่มน้ำโขง. 2565;1(3):8-23.
กลุ่มงานการพยาบาลผู้ป่วยหนัก โรงพยาบาลขอนแก่น. รายงานสถิติผู้ป่วย MALA ที่รักษาด้วยการทำ CRRT. ขอนแก่น: โรงพยาบาลขอนแก่น; 2567.
Calello DP, Liu KD, Wiegand TJ. Extracorporeal Treatment for Metformin Poisoning: Systematic Review and Recommendations from the Extracorporeal Treatments in Poisoning Workgroup. Crit Care Med. 2015;43(8):1716-1730.
นาตยา คำสว่าง, นันชุลี สุวรรณโชติ, สาหร่าย บุญแสน, ปวีณา เปรมไทยสงค์. รูปแบบการพยาบาลผู้ป่วยติดเชื้อในกระแสเลือดที่มีภาวะไตวายเฉียบพลันและได้รับการบำบัดทดแทนไตแบบต่อเนื่องในภาวะวิกฤต. วารสารพยาบาลศาสตร์. 2566;41(3):215-28.
บังอร เขื่อนคำ. การพัฒนาแนวปฏิบัติทางการพยาบาลสำหรับผู้ป่วยไตวายเฉียบพลันที่ได้รับการบำบัดรักษาด้วยเครื่องไตเทียมแบบต่อเนื่อง. วารสารวิจัยและพัฒนาการพยาบาล. 2563;42(1):123-34.
Bertalanffy LV. General system theory:Foundations,development,applications. New York: George Braziller; 1968.
Soukup SM. The Center for Advanced Nursing Practice evidence-based practice model: Promoting the scholarship of practice. Nurs Clin North Am. 2000;35(2):301-14.
Donabedian A. Evaluating the quality of medical care. Milbank Q. 2005;83(4):691-729.
รัตนะ บัวสนธ์. การวิจัยและพัฒนานวัตกรรมทางการศึกษา. พิมพ์ครั้งที่ 7. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย; 2565.
Cochran WG. Sampling techniques. 3rd ed. New York: John Wiley & Sons; 1977.
Krejcie RV, Morgan DW. Determining sample size for research activities. Educ Psychol Meas. 1970;30(3): 607-10.
พินรัฐ จอมเพชร, ศิราณี คำอู, ผนึกแก้ว คลังคา, จิราพร น้อมกุศล, อุทุมพร ศรีสถาพร, รัตนา ทองแจ่ม, และคณะ. การพัฒนารูปแบบการพยาบาลผู้ป่วยที่ได้รับการผ่าตัดหัวใจแบบเปิด. วารสารพยาบาลศาสตร์และสุขภาพ. 2566;46(3):144-55.
The Joanna Briggs Institute. Joanna Briggs Institute reviewers' manual: 2014 edition. Adelaide: JBI; 2014.
Zou Y, Tang T, Wang C, Gao J, Wang C. Summary of the best evidence for early rehabilitation in ICU patients receiving continuous renal replacement therapy. Front Med (Lausanne). 2026;13:1730618.
Chen WY, Cai LH, Zhang ZH, Tao LL, Wen YC, Li ZB,. The timing of continuous renal replacement therapy initiation in sepsis-associated acute kidney injury in the intensive care unit: the CRTSAKI Study (Continuous RRT Timing in Sepsis-associated AKI in ICU): study protocol for a multicenter, randomized controlled trial. BMJ Open. 2021;
Yeh HC, Ting IW, Tsai CW, Wu JY, Kuo CC. Serum lactate level and mortality in metformin-associated lactic acidosis requiring renal replacement therapy: a systematic review of case reports and case series. BMC Nephrol. 2017;18:229. doi:10.1186/s12882-017-0640-4.
Kananuruks S, Akkarakanoksin E, Panaput T, Faisatjatham S, Phisalwut S, Nongnuch A. Kidney replacement therapy and mortality in metformin-associated lactic acidosis with acute kidney injury (2015–2021): a multi-year cohort study. Renal Failure. 2025;47(1):2586333.
น้ำฝน ขัดจวง, อรสา ไพรรุณ, นวรัตน์ สุทธิพงศ์, ภัทรชยา สวัสดิ์วงษ์, ยูงทอง นาทมนตรี, มลฤดี สิงหล. รูปแบบการพัฒนาเสริมสร้างสมรรถนะพยาบาลวิชาชีพในการดูแลผู้ป่วยไตบาดเจ็บเฉียบพลันที่รักษาด้วยการบำบัดทดแทนไตอย่างต่อเนื่องในหอผู้ป่วยหนักสถาบันโรคทรวงอก. วารสารกองการพยาบาล. 2567;51(2):89-102.
Thammavaranucupt K, Phonyangnok B, Parapiboon W, Wongluechai L, Pichitporn W, Sumrittivanicha J, et al. Metformin-associated lactic acidosis and factors associated with 30-day mortality. PLoS One. 2022;17(8):e0273678.
Wang Z, Zhang L, Xu F, Han D, Lyu J. The association between continuous renal replacement therapy as treatment for sepsis-associated acute kidney injury and trend of lactate trajectory as risk factor of 28-day mortality in intensive care units. Front Med (Lausanne). 2022;9:963817.
ชารียา ชุมจง. Nursing care for metformin-associated lactic acidosis for patients with acute kidney injury: 2 case study. วารสารโรงพยาบาลมหาสารคาม. 2566;20(3):71-82.
อ้อย เกิดมงคล. การพยาบาลผู้ป่วยติดเชื้อรุนแรงในกระแสโลหิตและภาวะช็อกจากการติดเชื้อที่มีภาวะคุกคามต่อชีวิต โดยนำแนวคิดและแบบแผนสุขภาพตามทฤษฎีทางการพยาบาลของกอร์ดอนและทฤษฎีทางการพยาบาลของโอเร็มมาประยุกต์ใช้ในการดูแลผู้ป่วยของโรงพยาบาลศรีสังวาลย์. วารสารสาธารณสุขล้านนา. 2558;11(2):44-51.
อรวรรณ ขันสำรี, ขนิษฐา ยิ้มแสงหยัด, ณัฐชัย ศรีสวัสดิ์. การพยาบาลในขณะบำบัดทดแทนไตแบบต่อเนื่อง ใน:ณัฐชัย ศรีสวัสดิ์, สดุดี พีรพรรัตนา, ขจร ตีรณธนากุล, เกื้อเกียรติ ประดิษฐ์พรศิลป์, เกรียง ตั้งสง่า, สมชาย เอี่ยมอ่อง. ตำราการบำบัดทดแทนไตแบบต่อเนื่อง. กรุงเทพฯ: บริษัท เท็กซ์ แอนท์ เจอร์นัล พับลิเคชั่น จำกัด. 2560.181-198.
ศรีสุดา ศรีเพ็ง, ณัฐชัย ศรีสวัสดิ์. สัญญาณเตือนและการแก้ไขปัญหาที่พบบ่อยในการบำบัดทดแทนไตแบบต่อเนือง ใน:ณัฐชัย ศรีสวัสดิ์, สดุดี พีรพรรัตนา, ขจร ตีรณธนากุล, เกื้อเกียรติ ประดิษฐ์พรศิลป์, เกรียง ตั้งสง่า, สมชาย เอี่ยมอ่อง. ตำราการบำบัดทดแทนไตแบบต่อเนื่อง. กรุงเทพฯ: บริษัท เท็กซ์ แอนท์ เจอร์นัล พับลิเคชั่น จำกัด. 2560.163-172.
Aji IA, Sugiarto A, Irawany V. The role of CRRT in the management of sepsis-associated acute kidney injury: case report. Anaesth Pain Intensive Care. 2023;27(2):285-288.
ไตรภพ ปิดตานัง, สุรางคณา พรหมมาศ, จันทร์ทิรา เจียรณัย. การบำบัดทดแทนไตอย่างต่อเนื่องในหอผู้ป่วยวิกฤต: บทบาทพยาบาล. วารสารวิจัยทางวิทยาศาสตร์สุขภาพ. 2565;16(2):136-148.
AGREE Collaboration. Appraisal of Guidelines for Research & Evaluation II (AGREE II) instrument [Internet]. 2009 [cited 2017 Jun 7]. Available from: http://www.agreetrust.org
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 Khonkaen Public Health Provincial Office
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดขอนแก่น กระทรวงสาธารณสุข
ข้อความที่ปรากฏในบทความแต่ละเรื่องในวารสารวิชาการเล่มนี้เป็นความคิดเห็นส่วนตัวของผู้เขียนแต่ละท่านไม่เกี่ยวข้องกับสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดขอนแก่น และบุคลากรท่านอื่นๆในสำนักงานฯ แต่อย่างใด ความรับผิดชอบองค์ประกอบทั้งหมดของบทความแต่ละเรื่องเป็นของผู้เขียนแต่ละท่าน หากมีความผิดพลาดใดๆ ผู้เขียนแต่ละท่านจะรับผิดชอบบทความของตนเองแต่ผู้เดียว
