การพัฒนาระบบการดูแลสุขภาพผู้สูงอายุติดเตียงในชุมชน

บทคัดย่อ

การวิจัยและพัฒนานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาสถานการณ์การดูแลผู้สูงอายุติดเตียงในชุมชน และพัฒนาระบบและประเมินผลระบบการดูแลผู้สูงอายุติดเตียงในชุมชน กลุ่มตัวอย่าง ประกอบด้วย ผู้ที่เกี่ยวข้องในการดูแลผู้สูงอายุติดเตียงและผู้ดูแลผู้สูงอายุ จำนวน 40 ราย การวิจัยมี 3 ระยะ ได้แก่ 1) ศึกษาสถานการณ์การดูแลผู้สูงอายุติดเตียงในชุมชน 2) พัฒนาระบบการดูแลผู้สูงอายุติดเตียงในชุมชน และ 3) ประเมินระบบการดูแลผู้สูงอายุติดเตียง เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ประกอบด้วย แนวทางการสนทนากลุ่ม แบบประเมินการสนับสนุน  ทางสังคม แบบประเมินคุณภาพชีวิต และแบบประเมินความพึงพอใจต่อระบบการดูแลผู้สูงอายุติดเตียง วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนาและสถิติ Wilcoxon Signed Rank Test   

ผลการวิจัย พบว่า ระบบดูแลผู้สูงอายุติดเตียงในชุมชนมีหน่วยงานที่รับผิดชอบทั้งทีมสุขภาพและองค์การบริหารส่วนตำบล โดยสนับสนุนวัสดุอุปกรณ์ในการดูแลและจัดให้มีผู้ช่วยเหลือดูแลผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิงในชุมชน แต่ยังไม่ครอบคลุมและเชื่อมโยงกันในทุกหน่วยงาน รูปแบบของระบบดูแลผู้สูงอายุติดเตียงที่พัฒนาขึ้น ประกอบด้วย 6 ด้าน ได้แก่ 1) การประเมินระดับการพึ่งพิงและความต้องการสนับสนุน 2) การสนับสนุนให้เกิดระบบสวัสดิการสังคมให้แก่ผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิงเข้าถึงบริการด้านสุขภาพ 3) การเยี่ยมบ้านผู้สูงอายุติดเตียง 4) การปรับสภาพแวดล้อมที่บ้าน 5) การเข้าถึงบริการฉุกเฉิน และ 6) การพัฒนาศักยภาพด้านความรู้และทักษะของผู้ดูแลผู้สูงอายุติดเตียง และพบว่าการสนับสนุนทางสังคมของผู้ดูแลของผู้ดูแลผู้สูงอายุติดเตียง ก่อนและหลังการพัฒนาระบบการดูแลผู้สูงอายุติดเตียงในชุมชนมีความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p-value = 0.04) แต่ระดับคุณภาพชีวิตของผู้ดูแลไม่มีความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p-value = 0.44) ผลการวิจัยเสนอแนะให้นำระบบดูแลผู้สูงอายุติดเตียงในชุมชนไปประยุกต์ใช้ในการศึกษาประสิทธิภาพของระบบดังกล่าว เพื่อส่งเสริมคุณภาพชีวิตของผู้ดูแลผู้สูงอายุติดเตียง