ปัจจัยทำนายพฤติกรรมการป้องกันอุบัติเหตุทางถนนของนักศึกษาและบุคลากร มหาวิทยาลัยราชภัฏสงขลา

บทคัดย่อ

การวิจัยเชิงพรรณนาแบบภาคตัดขวางนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัจจัยและระดับของพฤติกรรมการป้องกันอุบัติเหตุทางถนน ตลอดจนวิเคราะห์โมเดลความสัมพันธ์เชิงสาเหตุของพฤติกรรมดังกล่าวในกลุ่มนักศึกษาและบุคลากรมหาวิทยาลัยราชภัฏสงขลา กลุ่มตัวอย่างประกอบด้วยนักศึกษา 574 คน และบุคลากร 183 คน ที่ขับขี่รถจักรยานยนต์ในพื้นที่ตำบลเขารูปช้าง อำเภอเมือง จังหวัดสงขลา เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูล ได้แก่ แบบสอบถามความคิดเห็นด้านเจตคติต่อพฤติกรรมการป้องกันอุบัติเหตุทางถนน แบบสอบถามความคิดเห็นด้านการรับรู้ความสามารถต่อการควบคุมพฤติกรรมการป้องกัน แบบสอบถามความคิดเห็นด้านการคล้อยตาม กลุ่มอ้างอิงต่อการป้องกันอุบัติเหตุทางถนน แบบสอบถามความคิดเห็นด้านความตั้งใจในพฤติกรรมการป้องกันอุบัติเหตุทางถนน วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติพรรณนาและการวิเคราะห์การถดถอยพหุคูณแบบขั้นตอน

ผลการศึกษาพบว่า นักศึกษาและบุคลากรมีระดับเจตคติ การรับรู้ความสามารถในการควบคุมพฤติกรรมการคล้อยตามกลุ่มอ้างอิง และพฤติกรรมการป้องกันอุบัติเหตุทางถนนอยู่ในระดับมาก (Mean (S.D.) = 4.10 (0.57), 4.43 (0.47), 4.47 (0.47), 4.52 (0.45) ตามลำดับ) ความตั้งใจในการป้องกันอุบัติเหตุอยู่ในระดับปานกลาง (Mean (S.D.) = 3.23 (0.55)) การวิเคราะห์การถดถอยพหุคูณพบว่า การรับรู้ความสามารถในการควบคุมพฤติกรรม และการคล้อยตามกลุ่มอ้างอิงเป็นปัจจัยทำนายพฤติกรรมการป้องกันอุบัติเหตุทางถนนที่สำคัญในกลุ่มนักศึกษา และบุคลากร โดยสามารถร่วมกันทำนายพฤติกรรมได้ร้อยละ 23.3 และ 19.2 ตามลำดับ (R² = 0.23และ R² = 0.19, p-value < 0.01) สำหรับความตั้งใจในพฤติกรรมการป้องกันอุบัติเหตุทางถนนมีความสัมพันธ์อย่างมีนัยสำคัญเฉพาะในกลุ่มบุคลากรเท่านั้น ส่วนเจตคติไม่มีนัยสำคัญทางสถิติกับพฤติกรรมในทั้งสองกลุ่ม ผลการวิจัยนี้สามารถนำไปใช้เป็นแนวทางในการออกแบบมาตรการป้องกันอุบัติเหตุในสถาบันอุดมศึกษา โดยเฉพาะในกลุ่มผู้ขับขี่รถจักรยานยนต์ และเสนอแนะให้มีการสร้างวัฒนธรรมการขับขี่ที่ปลอดภัยโดยอาศัยกลไกของกลุ่มเพื่อนและการมีส่วนร่วมจากทุกภาคส่วน