การแปลและการตรวจสอบคุณภาพแบบประเมินการดูแลตนเองในผู้ที่เป็นโรคกระดูกพรุน

ณัฐธิดา ปังอุทา; ศิรินภา  จิตติมณี; สุนิดา  ปรีชาวงษ์

ผู้แต่ง

ณัฐธิดา ปังอุทา คณะพยาบาลศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
ศิรินภา จิตติมณี คณะพยาบาลศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
สุนิดา ปรีชาวงษ์ คณะพยาบาลศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

คำสำคัญ:

การแปลเครื่องมือ, โรคกระดูกพรุน, การดูแลตนเอง

บทคัดย่อ

การดูแลตนเองในผู้ที่เป็นโรคกระดูกพรุนช่วยส่งเสริมผลการรักษา แบบประเมินการดูแลตนเองที่มีคุณภาพช่วยให้บุคลากรสุขภาพประเมินและส่งเสริมการดูแลตนเองในผู้ที่เป็นโรคกระดูกพรุนได้เหมาะสม การศึกษามีวัตถุประสงค์เพื่อแปลแบบประเมิน Self-Care of Osteoporosis Scale จำนวน 15 ข้อ เป็นฉบับภาษาไทย และตรวจสอบคุณภาพของฉบับแปลด้านความตรงเชิงเนื้อหาและความเที่ยง การศึกษาครั้งนี้มีรูปแบบเป็นการศึกษาเชิงพรรณนา ดําเนินการ 2 ระยะ ได้แก่ ระยะที่ 1 แปลแบบประเมินจากภาษาอังกฤษเป็นภาษาไทย ใช้การแปลไปข้างหน้าจากสถาบันการแปลภาษามหาวิทยาลัยรัฐแห่งหนึ่งและแปลย้อนกลับ ตรวจสอบความตรงเชิงเนื้อหาโดยผู้ทรงคุณวุฒิ 5 คน และระยะที่ 2 ตรวจสอบคุณภาพฉบับแปลในกลุ่มตัวอย่างผู้ที่เป็นโรคกระดูกพรุน จำนวน 30 คน ที่มารับบริการแผนกผู้ป่วยนอกออร์โธปิดิกส์ ที่โรงพยาบาลตติยภูมิแห่งหนึ่งในกรุงเทพมหานคร ในเดือนกรกฎาคม 2568 โดยกลุ่มตัวอย่างตอบแบบสอบถามด้วยตนเองหลังรับบริการ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยค่าสัมประสิทธิ์แอลฟาของครอนบาค

ผลการวิจัย พบว่า แบบประเมินการดูแลตนเองในผู้ที่เป็นโรคกระดูกพรุนฉบับแปลย้อนกลับมีเนื้อหาเทียบเท่าต้นฉบับ และฉบับภาษาไทยมีดัชนีความตรงเชิงเนื้อหา 0.86 แสดงว่าเนื้อหาตรงตามคํานิยามและความเที่ยงมีค่าสัมประสิทธิ์แอลฟาของครอนบาคเท่ากับ 0.93 ข้อคําถามสอดคล้องกันอยู่ในระดับดีมากโดยสรุปผลการศึกษาชี้ให้เห็นว่าแบบประเมินการดูแลตนเองในผู้ที่เป็นโรคกระดูกพรุนฉบับภาษาไทยมีความเที่ยงตรงและคุณภาพในระดับสูง เหมาะสำหรับใช้ประเมินการดูแลตนเองในผู้ที่เป็นโรคกระดูกพรุนในบริบทคลินิก

เอกสารอ้างอิง

Kanis JA, Norton N, Harvey NC, Jacobson T, Johansson H, Lorentzon M, et al. SCOPE 2021: a new scorecard for osteoporosis in Europe. Arch Osteoporosis 2021; 16(1):82.

SpringerLink. Prevalence of osteoporosis in adults aged 50 and over in Germany. [online]. (2025). [cited 2025 Sep 28]. Available from: https://doi.org/10.1007/s1165702401380 9

Taiwan Health Promotion Administration. One in seven people in Taiwan affected by osteoporosis. [online]. (2025). [cited 2025 Sep 30]. Available from: https:// healthorn.com/article/1-7-people-osteoporosis-taiwan-health/

อารี ตนาวลี. ราชวิทยาลัยแพทย์ออร์โธปิดิกส์แห่งประเทศไทย: ลดความเสี่ยง การเกิดกระดูกหักซ้ำในผู้สูงอายุ เนื่องในวันกระดูกพรุนโลก. กรุงเทพฯ: บริษัทวงการแพทย์ พลัส มีเดีย จำกัด; 2561

Asavamongkolkul A, Adulkasem N, Chotiyarnwong P, Vanitcharoenkul E, Chandhanayingyong C, Laohaprasitiporn P, Soparat K, Unnanuntana A. Prevalence of osteoporosis, sarcopenia, and high falls risk in healthy community-dwelling Thai older adults: A nationwide cross-sectional study. JBMR Plus 2024;8(2):ziad020.

มูลนิธิโรคกระดูกพรุนแห่งประเทศไทย. คำแนะนำเวชปฏิบัติการดูแลรักษาโรคกระดูกพรุน. กรุงเทพฯ: บริษัท คอนเซ็พท์ เมดิคัส จำกัด; 2564.

Zheng W, Zhao D, Sun L, Zhou B, Liu J, Li M, et al. Health-related quality of life in men

with osteoporosis: a systematic review and meta-analysis. Endocrine 2021;74(2):270–80.

Ziebart C, MacDermid J, Furtado R, Pontes T, Szekeres M, Suh N, et al. An interpretive descriptive approach of patients with osteoporosis and integrating osteoporosis management advice into their lifestyle. Int J Qual Stud Health Well-being 2022;17(1): 270-97.

LeBoff MS, Greenspan SL, Insogna KL, Lewiecki EM, Saag KG, Singer AJ, et al. The clinician’s guide to prevention and treatment of osteoporosis. Osteoporosis Int 2022;33(10):2049–102.

Orem DE, Taylor SG, Renpenning KM. Nursing: Concepts of practice. 6th ed. St. Louis: Mosby; 2001.

Cittadini N, D’Angelo D, Basilici ZE, Celi M, Pennini A, Rocco G, et al. Development and testing of a new instrument to measure self-care in patients with osteoporosis: the self-care of osteoporosis scale. Int J Bone Fragility 2021;1(1):28–33.

Proboningsih J, Novitasari A, Joeliantina A, Almahmudah M, Wuryaningsih SH. Individual health beliefs about osteoporosis on adult self-care behavior in Mojo Surabaya. In: Proceedings of the International Conference of Kerta Cendekia Nursing Academy 2019;1(1):1.

Ibrahim YM, El-Khader SM. Improving the adherence to osteoporosis treatment by using structured patient education. Int J Curr Res 2014;6(1):4764–9.

เกียรติยศ จิตทรงบุญ. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับอัตราการเสียชีวิตในช่วง 1 ปี ของผู้ป่วยกระดูกสะโพกหักจากโรคกระดูกพรุนโรงพยาบาลเพชรบูรณ์. วารสารโรงพยาบาลมหาสารคาม 2561;15(2):13–22.

Yekefallah L, Dehghankar L, Aliakbari M, Mafi M. Lifestyle and preventive behaviors of osteoporosis among women of reproductive age in Qazvin-Iran: a cross-sectional study. Soc Health Behav 2019;2(2):70.

Malekmirzaei E, Farshbaf Khalili A, Pakpour V. The self-care behaviors and health literacy can play important preventive roles in older female osteoporosis. BMC Womens Health 2023;23(1):429.

World Health Organization. Process of translation and adaptation of instruments. Geneva: WHO; 2016

Brislin RW. Back-translation for cross-cultural research. J Cross-Cult Psyjilhchol 1970; 1(3):185–216.

Wild D, Grove A, Martin M, Eremenco S, McElroy S, Verjee-Lorenz A, et al. Principles of good practice for the translation and cultural adaptation process for patient-reported outcomes (PRO) measures: report of the ISPOR task force for translation and cultural adaptation. Value Health 2005;8(2):94–104.

รัตน์ศิริ ทาโต. การวิจัยทางพยาบาลศาสตร์: แนวคิดสู่การประยุกต์ใช้. พิมพ์ครั้งที่ 6 (ฉบับปรับปรุง). กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย; 2565.

สถาบันเวชศาสตร์ผู้สูงอายุ. แบบประเมินสภาพสมองเบื้องต้น ฉบับภาษาไทย 2545 (MMSE-Thai 2002). นนทบุรี: สถาบันเวชศาสตร์ผู้สูงอายุ กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข; 2551.

Eremenco S, Pease S, Mann S, Berry P, Badia X, Benitez L. Patient Reported Outcome (PRO) Consortium translation process: consensus development of updated best practices. J Patient Rep Outcomes 2018;2(1):12.

Polit DF, Beck CT. Nursing Research: Generating and Assessing Evidence for Nursing Practice. 11th ed. Philadelphia: Wolters Kluwer; 2021.