ผลของโปรแกรมการออกกำลังกายแบบก้าวตามตารางที่พัฒนาบนพื้นฐานทฤษฎีการรับรู้สมรรถนะของตนต่อการรับรู้สมรรถนะของตนในการออกกำลังกาย พฤติกรรมการออกกำลังกายและระดับน้ำตาลในเลือด ในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ที่ควบคุมระดับน้ำตาลไม่ได้ในชุมชน

supatra Chaowai; Kruawan   Discharoen; Piyaluck  Khantiyawichai; Nungnuch  Rupanya

Authors

supatra Chaowai Instructor, Faculty of Nursing, North Eastern University
Kruawan Discharoen Instructor Faculty of Liberal Arts and Science, Roi Et Rajabhat University
Piyaluck Khantiyawichai Instructor, Faculty of Nursing, Western University Buriram campus
Nungnuch Rupanya Pa Manao Sub-District Health Promoting Hospital

Keywords:

Self efficacy, Square stepping exercise, Diabetes Mellitus with type 2 Diabetes Patients, Uncontrolled Diabetes Mellitus

Abstract

This quasi-experimental research with a two-group pretest-posttest design aimed to examine the effects of a self-efficacy enhancement program on scheduled walking exercise in two-group, pre-test/post-test quasi-experimental research study was conducted with the objective of studying the effect of a self-efficacy enhancement program on square step exercise behavior in type 2 diabetes patients with uncontrolled blood glucose levels in the community. A purposive sampling method was used, resulting in an experimental group of 22 participants and a comparison group of 24 participants. Data were collected between December 2024 and March 2025. The program consisted of group learning experiences utilizing role models and symbolic modeling, motivation building and verbal encouragement, knowledge exchange, and outcome feedback. The program lasted 12 weeks. The data collection tools included a self-efficacy in exercise questionnaire and an exercise behavior questionnaire. Content validity was verified, with a CVI of 1 for both questionnaires. Their reliability, tested using Cronbach's alpha coefficient, was 0.75 and 0.90, respectively. Data were analyzed using descriptive statistics and Wilcoxon Signed Rank test และ Mann-Whitney U test

The results revealed that after participating in the program, the experimental group had significantly higher scores for self-efficacy in exercise and exercise behavior compared to their scores before the experiment and compared to the comparison group and the mean blood glucose level of the experimental group was significantly lower than that before participating in the program and lower than that of the comparison group at the .05 level of statistical significance. Recommendations include expanding the results to the community by integrating them with existing health activities and adapting them to suit the local context.

References

International Diabetes Federation. Diabetes atlas. [Online]. (2021). [cited 2023 July 10]. Available from: https:// diabetesatlas. org/idfawp/resource-files/2021/07/IDF Atlas_10th_Edition _2021.pdf.

กระทรวงสาธารณสุข. อัตราป่วยด้วยโรคเบาหวาน. [ออนไลน์]. (2566). [เข้าถึงเมื่อวันที่ 25 มิถุนายน 2566]. เข้าถึงได้จาก https://hdcservice.moph.go.th

Poretsky L.(editor), Principles of diabetes mellitus (3rd ed). Switzerland: Springe Cham; 2017.

ElSayed NA, Aleppo G, Aroda VR, Bannuru RR, Brown FM, Bruemmer D. et al. Prevention or delay of Type 2 diabetesand associated comorbidities: Standards of care in Diabetes 2023. Diabetes Care 2023; 46 (1): s41-s48.

สมาคมโรคเบาหวานแห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์สมเด็จพระเทพราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี. แนวทางเวชปฏิบัติสำหรับโรคเบาหวาน 2566. กรุงเทพฯ:บริษัท ศรีเมืองการพิมพ์ จำกัด; 2566.

ธีรพล ผังดี ณัฐกฤตา ศิริโสภณ ประเสริฐศักดิ์ กายนาคา และคณะ. ประสิทธิผลของโปรแกรมการส่งเสริมพฤติกรรมการออกกำลังกายในผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2. วารสารพยาบาลทหารบก 2560; 18(ฉบับพิเศษ) : 291-98.

จินัฐตา พงประเสริฐ สุทธีพร มูลศาสตร์ และกฤษณาพร ทิพย์กาญจนเรขา. ประสิทธิผลของโปรแกรมการออกกำลังกายด้วยการเดินสำหรับผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 ที่มีดัชนีมวลกายเกิน อำเภอเมืองยโสธร จังหวัดยโสธร. ราชาวดีสาร วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี สุรินทร์ 2568; 15(2) : 216-33.

สุพัตรา เชาว์ไวย วิราพร สืบสุนทร กิติพงษ์ เรือนเพ็ชร และคณะ. ผลของโปรแกรมการส่งเสริมการรับรู้สมรรถนะของตนต่อพฤติกรรมการออกกำลังกายแบบก้าวตามตารางของกลุ่มเสี่ยงโรคเบาหวาน. วารสารมหาวิทยาลัยคริสเตียน 2567; 30(1) : 123-36.

เจริญ กระบวนรัตน์. ตาราง 9 ช่องกับการพัฒนาสมอง. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัย เกษตรศาสตร์; 2558.

Miorelli G. Nelson M. The effects of square-stepping exercise on risk of falling and balance in senior adults. Exercise Science Senior Research Projects. [Online]. (2016). [cited 2023 July 10] Available from:https://digitalcommons .cedarville.edu/kinesiology_and_allied_health senior __projec ts/3

Riley CR. The effect of square-stepping exercise intervention on heart rate variability in older individuals with type 2 diabetes and subjective cognitive complaints. [Online]. (2016). [cited 2023 July 10]. Available from https://ir.lib.uwo. ca/etd/4117.

Sarinukul C, Janyacharoen T, Donpunha W, Nakmareong S, Ruksapukdee W, Sawanyawisuth K.The effects of stepping exercise on blood pressure, physical performance, and quality of life in female older adults with stage 1 hypertension: a randomized controlled trial. Canadian Geriatrics journal 2023;26:144-9.

Glanz K, Rimer BK, Viswanath K. (Editors). Health behavior and health education: theory, research, and practice. 4th editions. CA: Jossey-Bass; 2008.

Cohen J. Statistical power analysis for the behavioral sciences. (2nd ed.). United States Of America; 1988.

Phonyiam R, Terathongkum S, Lininger J. Effects of arm swing exercise program on blood sugar level, nutritional status and perceived self-efficacy for exercise in persons with uncontrolled type 2 diabetes mellitus. The Bangkok Medical Journal 2018; 14 (2) : 34-9.

เพชรน้อย สิงห์ช่างชัย ศิริพร ขัมภลิขิต และทัศนีย์ นะแส. วิจัยทางการพยาบาล: หลักการและกระบวนการ (พิมพ์ครั้งที่ 3). สมุทรสาคร: ไอซ์เน็ต; 2566.

วิราพร สืบสุนทร สุพัตรา เชาว์ไวย กิติพงษ์ เรือนเพ็ชร และคณะ. ผลของโปรแกรมส่งเสริมสมรรถนะของตน ในการออกกำลังกาย แบบก้าวตามตารางในผู้สูงอายุกลุ่มเสี่ยงโรคความดันโลหิตสูงต่อพฤติกรรมการออกกำาลังกายและระดับความดันโลหิต. วารสารโรงพยาบาลชลบุรี 2568; 50(1) : 5 - 18.

Syeda USA, Battillo D, Visaria A, Malin SK. The importance of exercise for glycemic control in type 2 diabetes. American Journal of Medicine Open 2023; 9 : 100031.

น้ำเพชร เฉียบแหลม. การศึกษาเปรียบเทียบความสัมพันธ์ระหว่างระดับน้ำตาลขณะอดอาหาร และหลังอาหาร ต่อระดับน้ำตาลเฉลี่ยสะสม ในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2. วารสารระบบบริการปฐมภูมิและเวชศาสตร์ครอบครัว 2564; 4: 50-60.

Ghazanfari Z, Haghdoost AA, Alizadeh SM, Atapour J, Zolala F. A Comparison of HbA1c and Fasting Blood Sugar Tests in General Population. Int J Prev Med 2010; 1: 187-94.