ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับคุณภาพการนอนหลับของผู้สูงอายุที่มารับบริการในคลินิกสูงอายุ โรงพยาบาลมหาราชนครราชสีมา
คำสำคัญ:
คุณภาพการนอนหลับ, ปัจจัยรบกวนการนอนหลับ, สุขภาพจิตผู้สูงอายุบทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาคุณภาพการนอนหลับและปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับคุณภาพการนอนหลับของผู้สูงอายุที่มารับบริการในคลินิกสูงอายุ โรงพยาบาลมหาราชนครราชสีมา เป็นการศึกษาเชิงพรรณนาภาคตัดขวาง รวบรวมข้อมูลด้วยแบบสอบถามและแบบวัดคุณภาพการนอนหลับ (The Pittsburgh Sleep Quality Index: PSQI) ในผู้สูงอายุจำนวน 223 คน วิเคราะห์ข้อมูลทั่วไปและปัจจัยที่เกี่ยวข้องด้วยสถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน หาความสัมพันธ์ของปัจจัยกับคุณภาพการนอนหลับด้วยโมเดลเชิงเส้นโดยนัยทั่วไป (generalized Linear Model) ทำการศึกษาระหว่างวันที่ 1 กุมภาพันธ์-31 มีนาคม 2566
ผลการศึกษา พบว่า ผู้สูงอายุที่เข้าร่วมการศึกษามีอายุเฉลี่ย 72 (SD.=8.0) ปี ส่วนใหญ่เป็นเพศหญิงร้อยละ 65 ผู้สูงอายุมีโรคประจำตัวร้อยละ 98.2 คะแนนคุณภาพการนอนหลับเฉลี่ย 12 (SD.=2.33) คะแนน ซึ่งบ่งชี้ถึงการมีคุณภาพการนอนหลับที่ไม่ดี และพบว่าปัจจัยที่สัมพันธ์กับคะแนนคุณภาพการนอนหลับอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ได้แก่ การลุกขึ้นมาขับถ่ายปัสสาวะกลางดึกของผู้สูงอายุ โดยพบว่าผู้สูงอายุที่ต้องตื่นขึ้นมาปัสสาวะกลางดึกมีคะแนนคุณภาพการนอนหลับ 12.3 คะแนน (SD.=1.95) คะแนน ซึ่งมากกว่าผู้สูงอายุกลุ่มที่ไม่มีปัญหาดังกล่าว 0.97 คะแนน (95% CI:0.36, 1.59, p=0.002)
เอกสารอ้างอิง
กรมกิจการผู้สูงอายุ กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์. สถิติผู้สูงอายุ. [ออนไลน์]. (2562). [สืบค้น เมื่อวันที่ 18 สิงหาคม 2566]. เข้าถึงได้จาก https://www.dop.go.th/th/know/side/1/1/275
ลดาวัลย์ พันธุ์พานิชย์. ปัญหาการนอนหลับในผู้สูงอายุและแนวทางการจัดการทางการพยาบาล. วารสารพยาบาลศาสตร์และสุขภาพ 2563; 43(1) : 139 – 50.
จุไรรัตน์ ดือขุนทด สิริลักษณ์ โสมานุสรณ์ และวารี กังใจ. ผลของโปรแกรมส่งเสริมการผ่อนคลายโดยการฟังดนตรีธรรมะร่วมกับสุวคนธบำบัดต่อคุณภาพการนอนหลับของผู้สูงอายุ. วารสารวิทยาลัยพยาบาลกรุงเทพมหานคร 2559; 32(1) : 15 – 28.
ชไมพร กาญจนกิจสกุล. กระบวนการมีส่วนร่วมของครอบครัวในการเกื้อหนุนด้านการใช้ยาในผู้สูงอายุที่ป่วยด้วยโรคเรื้อรัง. นนทบุรี : สถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข; 2557.
วิทมา ธรรมเจริญ นิทัศนีย์ เจริญงาม ญาดาภา โชติดิลก และคณะ. คุณภาพการนอนหลับและภาวะซึมเศร้าของผู้สูงอายุอำเภอท่าใหม่จันทบุรี. วารสารวิจัยรำไพพรรณี 2563; 15(3) : 52 – 62 .
Cox RC, Olatunji BO. A systematic review of sleep Disturbance in anxiety and related disorders. J Anxiety Disorder 2016; 37 : 104 – 29.
กิ่งกมล เพชรศรี. ประสบการณ์อาการนอนไม่หลับวิธีจัดการอาการและคุณภาพการนอนหลับในผู้ป่วยไตเรื้อรังระยะสุดท้ายที่ได้รับการล้างไตช่องท้องแบบต่อเนื่อง. [วิทยานิพนธ์ปริญญาพยาบาลศาสตรมหาบัณฑิต]. สงขลา : มหาวิทยาลัย สงขลานครินทร์; 2560.
Miller CA. Sleep and rest. In: Nursing for wellness in older adults. 7th ed. Philadelphia: Wolters Kluwer Health/Lippincott Williams & Wilkins; 2015.
Buysse DJ, Reynolds CF 3rd, Monk TH, Berman SR, Kupfer DJ. The Pittsburgh Sleep Quality Index: a new instrument for psychiatric practice and research. Psychiatry Res 1989; 28(2) : 193 – 213.
Aunjitsakul, W., Pitanupong, J., Werachattawan, N. Sleep Quality among elderly people in songkhla province, thailand: a two-stage cluster sampling study. J Med Assoc Thai 2018;101 (1) : 137 – 44.
นุสบา ใจซื่อ และอภิญญา ธรรมแสง. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับคุณภาพการนอนหลับของผู้สูงอายุในตำบลหนองแซง อำเภอบ้านแฮด จังหวัดขอนแก่น. วารสารวิทยาศาสตร์สุขภาพ 2564; 4(1): 81 – 95.
อารยา โกมล เพลินพิศ ฐานิวัฒนานนท์ และวิภา แซ่เซี้ย. การพัฒนาแนวปฏิบัติการพยาบาลในการส่งเสริมการนอนหลับของผู้ป่วยสูงอายุในหอผู้ป่วยวิกฤต. วารสารพยาบาล 2557; 63(3): 11 – 8.
สุรีรัตน์ ณ วิเชียร. การนอนหลับของผู้สูงอายุในชุมชน. วารสารสภาการพยาบาล 2564; 36(2): 18 - 31.
โชติมันต์ ชินวรารักษ์ สุขเจริญ ตั้งวงษ์ไชย และนัฏศรา ดำรงค์พิวัฒน์. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับอาการนอนไม่หลับของผู้สูงอายุในหน่วยบริการปฐมภูมิ. วารสารสมาคมเวชศาสตร์ป้องกันแห่งประเทศไทย 2561; 11(1) : 188 – 200.
สนธยา มณีรัตน์ สัมพันธ์ มณีรัตน์ พรรณภา เรืองกิจ และคณะ. คุณภาพการนอนหลับปัจจัยรบกวนวิธีการส่งเสริมคุณภาพการนอนหลับและความสัมพันธ์ระหว่างคุณภาพการนอนหลับและปัจจัยรบกวนของผู้สูงอายุในชุมชนแห่งหนึ่งของกรุงเทพมหานคร. วารสารจิตวิทยามหาวิทยาลัยเกษมบัณฑิต 2564; 11 (2) กรกฎาคม-ธันวาคม : 10 – 24.
ธิติมา ณรงค์ศักดิ์ ฐิติมา สงวนวิชัยกุล และวรพงศ์ ตรีสิทธิวนิช. การนอนหลับและสุขอนามัยการนอนหลับ. วารสารสถาบันจิตเวชศาสตร์สมเด็จเจ้าพระยา 2563; 14(2): 69 – 82.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดนครราชสีมา
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดนครราชสีมา กระทรวงสาธารณสุข
ข้อความที่ปรากฏในบทความแต่ละเรื่องในวารสารวิชาการเล่มนี้เป็นความคิดเห็นส่วนตัวของผู้เขียนแต่ละท่านไม่เกี่ยวข้องกับสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดนครราชสีมา และบุคลากรท่านอื่นๆในสำนักงานฯ แต่อย่างใด ความรับผิดชอบองค์ประกอบทั้งหมดของบทความแต่ละเรื่องเป็นของผู้เขียนแต่ละท่าน หากมีความผิดพลาดใดๆ ผู้เขียนแต่ละท่านจะรับผิดชอบบทความของตนเองแต่ผู้เดียว
