ปัจจัยทำนายระบบประสาทส่วนปลายอักเสบจากยาเคมีบำบัดในผู้ป่วยมะเร็งที่ได้รับยาเคมีบำบัดกลุ่มเทกเซนและแพลทตินัม
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาอำนาจการทำนายของปัจจัย อายุ การเปลี่ยนแปลงของระดับดัชนีมวลกาย จำนวนครั้งของการได้รับยาเคมีบำบัดกลุ่มเทกเซนหรือแพลทตินัม ปริมาณยาเคมีบำบัดสะสม อารมณ์ทางลบ และกิจกรรมทางกายต่ออาการระบบประสาทส่วนปลายอักเสบจากยาเคมีบำบัด (CIPN) ในผู้ป่วยมะเร็งที่ได้รับยาเคมีบำบัดกลุ่มเทกเซนและแพลทตินัม
รูปแบบการวิจัย: การวิจัยแบบตัดขวาง หาความสัมพันธ์เชิงทำนาย
วิธีดำเนินการวิจัย: กลุ่มตัวอย่างเป็นผู้ป่วยมะเร็งที่มารับยาเคมีบำบัดกลุ่มเทกเซนและแพลทตินัมเป็นครั้งสุดท้ายแผนกผู้ป่วยนอกและแผนกผู้ป่วยใน โรงพยาบาลระดับตติยภูมิแห่งหนึ่ง ในกรุงเทพมหานคร จำนวน 155 ราย เก็บข้อมูลโดยใช้แบบสอบถามข้อมูลส่วนบุคคลและประวัติการเจ็บป่วย แบบสอบถามอารมณ์ทางลบ แบบสอบถามกิจกรรมทางกาย และแบบสอบถามอาการ CIPN วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนาและการวิเคราะห์ถดถอยเชิงเส้นพหุคูณแบบขั้นตอน
ผลการวิจัย: ตัวแปรที่สามารถอธิบายความแปรปรวนของอาการ CIPN ในผู้ป่วยมะเร็งที่ได้รับยาเคมีบำบัดกลุ่มเทกเซนและแพลทตินัมได้อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ คือ อารมณ์ทางลบ (β = .38, p < .001) และจำนวนครั้งของการได้รับยาเคมีบำบัดกลุ่มเทกเซนหรือแพลทตินัม (β = .21, p = .004) โดยสามารถร่วมกันทำนายการมีอาการ CIPN ในผู้ป่วยมะเร็งที่ได้รับยาเคมีบำบัดกลุ่มเทกเซนและแพลทตินัม ได้ร้อยละ 18 (Adjust R2 = .18)
สรุปและข้อเสนอแนะ: พยาบาลและบุคลากรในทีมสุขภาพ ควรประเมินปัจจัยที่มีอิทธิพลต่ออาการ CIPN ในผู้ป่วยมะเร็งที่ได้รับยาเคมีบำบัดกลุ่มเทกเซนและแพลทตินัมอย่างใกล้ชิด รวมทั้งประเมินจำนวนครั้งของการได้รับยาเคมีบำบัดในกลุ่มเทกเซนหรือแพลทตินัมและอารมณ์ทางลบ และวางแผนการดูแลรวมถึงการพัฒนาโปรแกรมในการป้องกันและลดอารมณ์ทางลบ เพื่อสามารถจัดการกับอาการ CIPN ได้ทันท่วงที และส่งเสริมให้ผู้ป่วยมะเร็งมีคุณภาพชีวิตที่ดีต่อไป
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ลิขสิทธิ์: วารสารพยาบาลศาสตร์เป็นเจ้าของลิขสิทธิ์ในการเผยแพร่ผลงานที่ตีพิมพ์ ห้ามผู้ใดนำบทความที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารพยาบาลศาสตร์ไปเผยแพร่ในลักษณะต่างๆ ดังต่อไปนี้ การส่งบทความไปตีพิมพ์เผยแพร่ที่อื่น การนำบทความเผยแพร่ออนไลน์ การถ่ายเอกสารบทความเพื่อกิจกรรมที่ไม่ใช่การเรียนการสอน ยกเว้นเสียแต่ได้รับอนุญาตจากวารสารพยาบาลศาสตร์
Disclaimer: เนื้อหาบทความหรือข้อคิดเห็นใดๆ ในวารสารพยาบาลศาสตร์ ถือเป็นความรับผิดชอบของผู้เขียน กองบรรณาธิการไม่จำเป็นต้องเห็นด้วยและไม่มีส่วนรับผิดชอบแต่อย่างใด
เอกสารอ้างอิง
Mattar M, Umutoni F, Hassan MA, Wamburu MW, Turner R, Patton JS, et al. Chemotherapy-induced peripheral neuropathy: a recent update on pathophysiology and treatment. Life (Basel). 2024;14(8):991. doi: 10.3390/life14080991.
Srivastava SP, Sinha AP, Sharma KK, Malik PS. Severity, risk factors and quality of life of patients associated with chemotherapy-induced peripheral neuropathy. Clin Nurs Res. 2022;31(6):1080-90. doi: 10.1177/10547738221085613.
Burgess J, Ferdousi M, Gosal D, Boon C, Matsumoto K, Marshall A, et al. Chemotherapy induced peripheral neuropathy: epidemiology, pathomechanisms and treatment. Oncol Ther. 2021;9(2):385-450. doi: 10.1007/s40487-021-00168-y.
Molassiotis A, Cheng HL, Leung KT, Li YC, Wong KH, Au JSK, et al. Risk factors for chemotherapy- induced peripheral neuropathy in patients receiving taxane- and platinum-based chemotherapy. Brain Behav. 2019;9(6):e01312. doi: 10.1002/brb3.1312.
Trendowski MR, Lusk CM, Ruterbusch JJ, Seaton R, Simon MS, Greenwald MK, et al. Chemotherapy-induced peripheral neuropathy in African American cancer survivors: risk factors and quality of life outcomes. Cancer Med. 2021;10(22):8151-61. doi: 10.1002/cam4.4328.
Thanakun P, Jitpanya C, Pudtong N. Relationships among body mass index, medicine, anxiety, depression, physical activity, and chemotherapy-induced peripheral neuropathy in patients with breast cancer. Journal of Health Science Boromarajonani College of Nursing Sunpasitthiprasong. 2021;5(1):53-67. (in Thai).
Kim M, Jung MS. Effects of chemotherapy-induced peripheral neuropathy in women with breast cancer: a structural equation approach with the Theory of Unpleasant Symptoms. Cancer Nurs. 2021;44(2):145-53. doi: 10.1097/ncc.0000000000000764.
Mizrahi, Park SB, Li T, Timmins HC, Trinh T, Au K, et al. Hemoglobin, body mass index, and age as risk factors for paclitaxel- and oxaliplatin-induced peripheral neuropathy. JAMA Netw Open. 2021;4(2):e2036695. doi: 10.1001/jamanetworkopen.2020.36695.
Lemanska A, Harkin A, Iveson T, Kelly C, Saunders M, Faithfull S. The association of clinical and patient factors with chemotherapy-induced peripheral neuropathy (CIPN) in colorectal cancer: secondary analysis of the SCOT trial. ESMO Open. 2023;8(6):102063. doi: 10.1016/j.esmoop.2023.102063.
Jiwpanya S, Saneha C, Puwarawuttipanit W, Danchaivijitr P. Factors predicting chemotherapy induced peripheral neuropathy in breast cancer patients receiving neurotoxic chemotherapy. Chulalongkorn Medical Journal. 2021;65(2):155-63. doi: 10.58837/CHULA.CMJ.65.2.7.
Timmins HC, Li T, Goldstein D, Trinh T, Mizrahi D, Harrison M, et al. The impact of obesity on neuropathy outcomes for paclitaxel- and oxaliplatin-treated cancer survivors. J Cancer Surviv. 2022;16(2):223-32. doi: 10.1007/s11764-021-01012-y.
Kleckner IR, Jusko TA, Culakova E, Chung K, Kleckner AS, Asare M, et al. Longitudinal study of inflammatory, behavioral, clinical, and psychosocial risk factors for chemotherapy-induced peripheral neuropathy. Breast Cancer Res Treat. 2021;189(2):521-32. doi: 10.21203/rs.3.rs-544812/v1.
Verhoeff-Jahja R, Ter Kuile MM, Weijl NI, Oosterkamp R, Cloos M, Portielje JEA, et al. Symptoms of anxiety but not depression before start of taxane-based chemotherapy are associated with peripheral neuropathy: a multicenter study in women with breast cancer. Supportive Care Cancer. 2022;30(8):6947-53. doi: 10.1007/s00520-022-07093-4.
Sabamnet S, Saneha J, Poungkaew A, Soparattanapaisan N. Predicting factors for chemotherapy-induced peripheral neuropathy in colorectal cancer patients undergoing chemotherapy. Journal of The Police Nurses. 2022;14(2):268-77. (in Thai).
Lenz ER, Pugh LC, Milligan RA, Gift A, Suppe F. The middle-range theory of unpleasant symptoms: an update. ANS Adv Nurs Sci. 1997;19(3):14-27. doi: 10.1097/00012272-199703000-00003.
Roussea A, Geraud A, Geiss R, Farcet A, Spano J-P, Hamy A-S, et al. Safety of solid oncology drugs in older patients: a narrative review. ESMO Open. 2024;9(11):103965. doi: 10.1016/j.esmoop.2024.103965.
Ueno K, Kaneko H, Suzuki Y, Okada A, Fujiu K, Jo T, et al. Change in body mass index and cardiovascular outcomes in patients with cancer. Mayo Clin Proc. 2024;99(6):891-901. doi: 10.1016/j.mayocp.2024.02.003.
Wen H, Deng G, Shi X, Liu Z, Lin A, Cheng Q, et al. Body mass index, weight change, and cancer prognosis: a meta-analysis and systematic review of 73 cohort studies. ESMO Open. 2024;9(3):102241. doi: 10.1016/j.esmoop.2024.102241.
Borson S, Scanlan JM, Chen P, Ganguli M. The mini-cog as a screen for dementia: validation in a population-based sample. J Am Geriatr Soc. 2003;51(10):1451-4. doi: 10.1046/j.1532-5415.2003.51465.x.
Trongsakul S, Lambert R, Clark A, Wongpakaran N, Cross J. Development of the Thai version of Mini-Cog, a brief cognitive screening test. Geriatr Gerontol Int. 2015;15(5):594-600. doi: 10.1111/ggi.12318.
Lovibond PF, Lovibond SH. The structure of negative emotional states: comparison of the Depression Anxiety Stress Scales (DASS) with the beck depression and anxiety inventories. Behav Res Ther. 1995;33(3):335-43. doi: 10.1016/0005-7967(94)00075-u.
Psychology Foundation of Australia. Depression Anxiety Stress Scales (DASS) [Internet]. Sydney: The Psychology Foundation of Australia; 2023 [cited 2023 Jul 20]. Available from: http://www2.psy.unsw.edu.au/groups/dass.
World Health Organization. Global recommendations on physical activity for health. Geneva: World Health Organization; 2010 [cited 2023 Mar 6]. Available from: https://iris.who.int/bitstream/handle/10665/44399/9789241599979_eng.pdf?sequence=1.
Postma TJ, Aaronson NK, Heimans JJ, Muller MJ, Hildebrand JG, Delattre JY, et al. The development of an EORTC quality of life questionnaire to assess chemotherapy-induced peripheral neuropathy: the QLQ-CIPN20. Eur J Cancer. 2005;41(8):1135-9. doi: 10.1016/j.ejca.2005.02.012.
Prasertsri N, Kaewmanee C, Khantichitr P, Triyapan V, Lavoie SEM, Wamalun C, et al. Chemotherapy-induced peripheral neuropathy (CIPN): a cross-sectional study in cancer patients. Journal of Nursing and Health Research. 2017;18(3):52-62. (in Thai).
