ปัจจัยทำนายการเกิดภาวะมวลกล้ามเนื้อน้อยในผู้สูงอายุไทย คลินิกผู้สูงอายุในโรงพยาบาลตติยภูมิขั้นสูง
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาความสามารถในการทำนายของ ภาวะโภชนาการ ภาวะซึมเศร้า ภาวะการรู้คิดบกพร่อง และการใช้ยาร่วมกันหลายขนาน ต่อการเกิดภาวะมวลกล้ามเนื้อน้อย ในผู้สูงอายุไทย
รูปแบบการวิจัย: ความสัมพันธ์เชิงทำนาย
วิธีดำเนินการวิจัย: กลุ่มตัวอย่าง คือ ผู้สูงอายุ ที่มีอายุมากกว่าหรือเท่ากับ 60 ปีขึ้นไป ทั้งเพศชายและหญิงที่เข้ารับบริการตรวจรักษาในคลินิกผู้สูงอายุ โรงพยาบาลตติยภูมิขั้นสูงแห่งหนึ่ง จังหวัดกรุงเทพมหานคร จำนวน 220 ราย เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยประกอบด้วย แบบบันทึกข้อมูลส่วนบุคคลและข้อมูลทางคลินิก แบบคัดกรองภาวะโภชนาการฉบับย่อ แบบทดสอบสมรรถภาพสมองของไทย แบบวัดภาวะซึมเศร้าในผู้สูงอายุไทย และใช้เกณฑ์การวินิจฉัยภาวะมวลกล้ามเนื้อน้อย ในการวัดมวลกล้ามเนื้อ รวมทั้งวัดความแข็งแรงของกล้ามเนื้อและวัดสมรรถภาพทางกาย วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงบรรยายและสถิติถดถอยโลจิสติกทวิ
ผลการวิจัย: กลุ่มตัวอย่างมีอายุเฉลี่ย 76.49 ปี (SD = 7.90) ส่วนใหญ่เป็นเพศหญิง ร้อยละ 72.7 และมีภาวะมวลกล้ามเนื้อน้อยร้อยละ 30.5 ปัจจัยด้านภาวะโภชนาการ ภาวะการรู้คิดบกพร่อง ภาวะซึมเศร้า และการใช้ยาร่วมกันหลายขนาน สามารถร่วมกันทำนายการเกิดภาวะมวลกล้ามเนื้อน้อย ได้ร้อยละ 38.3 (Nagelkerke R2 = .38) โดยผู้สูงอายุที่มีปัญหาภาวะโภชนาการ (มีความเสี่ยง/มีภาวะทุพโภชนาการ) มีภาวะการรู้คิดบกพร่อง และมีการใช้ยาร่วมกันหลายขนาน มีโอกาสเกิดภาวะมวลกล้ามเนื้อน้อยได้มากกว่าผู้สูงอายุที่ไม่มีภาวะดังกล่าว 5.32, 3.26 และ 7.29 เท่า ตามลำดับ ส่วนภาวะซึมเศร้าไม่สามารถทำนายภาวะมวลกล้ามเนื้อน้อยได้
สรุปและข้อเสนอแนะ: ภาวะโภชนาการ (เสี่ยง/ทุพโภชนาการ) ภาวะการรู้คิดบกพร่อง และการใช้ยาร่วมกันหลายขนาน ทำให้ผู้สูงอายุมีความเสี่ยงต่อการเกิดภาวะมวลกล้ามเนื้อน้อย ผลการวิจัย สามารถนำไปเป็นข้อมูลทางคลินิกในการประเมินกลุ่มอาการที่พบบ่อยในผู้สูงอายุ และประกอบการวางแผนการพยาบาลในผู้สูงอายุที่มีภาวะเสี่ยง/ทุพโภชนาการ ภาวะการรู้คิดบกพร่อง และการใช้ยาร่วมกันหลายขนาน เพื่อป้องกันการเกิดภาวะมวลกล้ามเนื้อน้อยในผู้สูงอายุต่อไป
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ลิขสิทธิ์: วารสารพยาบาลศาสตร์เป็นเจ้าของลิขสิทธิ์ในการเผยแพร่ผลงานที่ตีพิมพ์ ห้ามผู้ใดนำบทความที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารพยาบาลศาสตร์ไปเผยแพร่ในลักษณะต่างๆ ดังต่อไปนี้ การส่งบทความไปตีพิมพ์เผยแพร่ที่อื่น การนำบทความเผยแพร่ออนไลน์ การถ่ายเอกสารบทความเพื่อกิจกรรมที่ไม่ใช่การเรียนการสอน ยกเว้นเสียแต่ได้รับอนุญาตจากวารสารพยาบาลศาสตร์
Disclaimer: เนื้อหาบทความหรือข้อคิดเห็นใดๆ ในวารสารพยาบาลศาสตร์ ถือเป็นความรับผิดชอบของผู้เขียน กองบรรณาธิการไม่จำเป็นต้องเห็นด้วยและไม่มีส่วนรับผิดชอบแต่อย่างใด
เอกสารอ้างอิง
Petermann-Rocha F, Balntzi V, Gray SR, Lara J, Ho FK, Pell JP, et al. Global prevalence of sarcopenia and severe sarcopenia: a systematic review and meta-analysis. J Cachexia Sarcopenia Muscle. 2022;13(1):86-99. doi: 10.1002/jcsm.12783.
Therakomen V, Petchlorlian A, Lakananurak N. Prevalence and risk factors of primary sarcopenia in community-dwelling outpatient elderly: a cross-sectional study. Sci Rep. 2020;10(1):19551. doi: 10.1038/s41598-020-75250-y.
Chaithongkrua P, Temcharoen P, Chandrasiri V, Soontornchai S. The prevalence and related factors of sarcopenia among the elderly in Sattahip District, Chonburi Province. Journal of The Department of Medical Service. 2021;46(2):103-10. (in Thai).
Thai Health Promotion Foundation. Health dimension of the aging society in Thailand [Internet]. Nakhon Prathom: ThaiHealthReport.com; 2025 [cited 2025 May 30]. Available from: https://www.thaihealthreport.com/th/articles_detail.php?id=222. (in Thai).
Xu J, Wan CS, Ktoris K, Reijnierse EM, Maier AB. Sarcopenia is associated with mortality in adults: a systematic review and meta-analysis. Gerontology. 2022;68(4):361-76. doi: 10.1159/000517099.
Tsekoura M, Billis E, Matzaroglou C, Tsepis E, Gliatis J. Association between chronic pain and sarcopenia in Greek community-dwelling older adults: a cross-sectional study. Healthcare (Basel). 2024;12(13):1303. doi: 10.3390/healthcare12131303.
Wang B, Wei Y, Shao L, Li M, Zhang X, Li W, et al. Association of dietary patterns and sarcopenia in the elderly population: a cross-sectional study. Front Aging. 2023;4:1239945. doi: 10.3389/fragi.2023.1239945.
Fazzini B, Märkl T, Costas C, Blobner M, Schaller SJ, Prowle J, et al. The rate and assessment of muscle wasting during critical illness: a systematic review and meta-analysis. Crit Care. 2023;27(1):2. doi: 10.1186/s13054-022-04253-0.
Pourhassan M, Rommersbach N, Lueg G, Klimek C, Schnatmann M, Liermann D, et al. The impact of malnutrition on acute muscle wasting in frail older hospitalized patients. Nutrients. 2020;12(5):1387. doi: 10.3390/nu12051387.
American Psychological Association. APA clinical practice guideline for the treatment of depression across three age cohorts [Internet]. Washington, D.C.: APA; 2019 [cited 2024 Aug 30] Available from: https://www.apa.org/depression-guideline.
Gariballa S, Alessa A. Associations between low muscle mass, blood-borne nutritional status and mental health in older patients. BMC Nutr. 2020;6:6. doi: 10.1186/s40795-019-0330-7.
Marques A, Gomez-Baya D, Peralta M, Frasquilho D, Santos T, Martins J, et al. The effect of muscular strength on depression symptoms in adults: a systematic review and meta-analysis. Int J Environ Res Public Health. 2020;17(16):5674. doi: 10.3390/ijerph17165674.
Arosio B, Calvani R, Ferri E, Coelho-Junior HJ, Carandina A, Campanelli F, et al. Sarcopenia and cognitive decline in older adults: targeting the muscle-brain axis. Nutrients. 2023;15(8):1853. doi: 10.3390/nu15081853.
Pana A, Sourtzi P, Kalokairinou A, Velonaki VS. Sarcopenia and polypharmacy among older adults: a scoping review of the literature. Arch Gerontol Geriatr. 2022;98:104520. doi: 10.1016/j.archger.2021.104520.
Jeeyavudeen MS, Pappachan JM, Arunagirinathan G. Statin-related muscle toxicity: an evidence-based review. touchREV Endocrinol. 2022;18(2):89-95. doi: 10.17925/EE.2022.18.2.89.
Roy C, Whetsell MV, Frederickson K. The Roy adaptation model and research. Nurs Sci Q. 2009;22(3):209-11. doi: 10.1177/0894318409338692.
Demidenko E. Sample size determination for logistic regression revisited. Stat Med. 2007;26(18):3385-97. doi: 10.1002/sim.2771.
Liu X, Xia X, Hu F, Hou L, Jia S, Liu Y, et al. Nutrition status mediates the association between cognitive decline and sarcopenia. Aging (Albany NY). 2021;13(6):8599-610. doi: 10.18632/aging.202672.
Cruz-Jentoft AJ, Bahat G, Bauer J, Boirie Y, Bruyère O, Cederholm T, et al. Sarcopenia: revised European consensus on definition and diagnosis. Age Ageing. 2019;48(1):16-31. doi: 10.1093/ageing/afy169.
Banchong A, Jaroonrak J, Ekkantong P, Thamachotiphong S. Masticatory ability and nutritional status among the elderly. Journal of Health Promotion and Environmental Health. 2005;28(2):77-90. (in Thai).
Train the Brain Forum Committee. Thai geriatric depression scale-TGDS. Siriraj Hospital Gazette. 1994;46(1):1-9. (in Thai).
Train the Brain Forum Committee. Thai Mental State Examination (TMSE). Siriraj Hospital Gazette. 1993;45(6):359-74. (in Thai).
Pan L, Xie W, Fu X, Lu W, Jin H, Lai J, et al. Inflammation and sarcopenia: a focus on circulating inflammatory cytokines. Exp Gerontol. 2021;154:111544. doi: 10.1016/j.exger.2021.111544.
