ประสบการณ์และการจัดการภาวะหลังการติดเชื้อโควิด-19 ในผู้สูงอายุที่มีโรคเรื้อรัง การทบทวนวรรณกรรมอย่างเป็นระบบด้วยระเบียบวิธีแบบผสมผสาน
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาและสังเคราะห์ประสบการณ์เกี่ยวกับอาการและพฤติกรรมการจัดการตนเองของผู้สูงอายุโรคเรื้อรังที่มีภาวะหลังการติดเชื้อโควิด-19
รูปแบบการวิจัย: การทบทวนวรรณกรรมอย่างเป็นระบบด้วยระเบียบวิธีแบบผสมผสาน
วิธีดำเนินการวิจัย: การทบทวนวรรณกรรมเรื่องนี้ใช้การออกแบบแบบบูรณาการข้อมูลตามแนวทาง PRISMA และสืบค้นหลักฐานเชิงประจักษ์อย่างครอบคลุมจาก 6 ฐานข้อมูล ประกอบด้วย PubMed, CINAHL, ScienceDirect, PsycINFO, Scopus และ ThaiJO เพื่อค้นหางานวิจัยเชิงปริมาณและเชิงคุณภาพที่ตีพิมพ์เป็นภาษาอังกฤษหรือภาษาไทย ระหว่างเดือนธันวาคม ค.ศ. 2019 ถึงเดือนเมษายน ค.ศ. 2024 ข้อมูลจากงานวิจัยที่เกี่ยวข้องจำนวน 8 เรื่อง ถูกนำมาวิเคราะห์ข้อมูลด้วยวิธีการวิเคราะห์เชิงประเด็น (thematic analysis)
ผลการวิจัย: ผลการสังเคราะห์ระบุว่า ผู้สูงอายุโรคเรื้อรังต้องเผชิญกับภาระของอาการไม่พึงประสงค์จากภาวะหลังการติดเชื้อโควิด-19 อย่างไม่คาดคิด ซึ่งส่งผลกระทบต่อสุขภาพ ทำให้เกิดอารมณ์ด้านลบ และรบกวนชีวิตประจำวัน อาการทางกายที่พบบ่อย ได้แก่ อาการเหนื่อยล้าและหายใจลำบาก ในขณะที่อาการทางจิตใจที่พบบ่อย ได้แก่ ความบกพร่องด้านความจำและความวิตกกังวล ผู้สูงอายุใช้กลวิธีในการจัดการด้วยตนเองหลายรูปแบบ เช่น การรับมือกับทั้งอาการที่มองเห็นได้และมองไม่เห็น การแสวงหาการสนับสนุน และการยอมรับสถานการณ์ ทั้งนี้ผู้สูงอายุโรคเรื้อรังยังเสนอแนะถึงความจำเป็นในการติดตามอาการอย่างต่อเนื่อง การให้ข้อมูลเกี่ยวกับภาวะหลังการติดเชื้อโควิด-19 และการเพิ่มการเข้าถึงบริการด้านสุขภาพอย่างทั่วถึง
สรุปและข้อเสนอแนะ: การเผชิญกับอาการทางร่างกายและจิตใจจากภาวะหลังการติดเชื้อโควิด-19 ส่งผลกระทบต่อการดำเนินชีวิตประจำวันและสุขภาพจิตของผู้สูงอายุที่มีโรคเรื้อรัง ซึ่งนำไปสู่การปรับตัวโดยใช้กลวิธีในการจัดการอาการเพื่อให้เกิดความรู้สึกว่าตนเองอยู่ในสภาวะที่ปกติ ข้อค้นพบนี้ชี้ให้เห็นว่าบุคลากรสุขภาพควรบูรณาการ การติดตามอาการแบบเฉพาะบุคคล การใช้เทคโนโลยีสุขภาพดิจิทัล (เช่น แอปพลิเคชันสำหรับติดตามอาการและสนับสนุนการดูแลตนเอง) และโปรแกรมการให้คำปรึกษาโดยพยาบาลอย่างเป็นระบบ เข้าไว้ในแผนการดูแล ทั้งนี้เพื่อส่งเสริมให้ผู้ป่วยสามารถตระหนัก รับรู้ และจัดการกับอาการของตนเองได้อย่างมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ลิขสิทธิ์: วารสารพยาบาลศาสตร์เป็นเจ้าของลิขสิทธิ์ในการเผยแพร่ผลงานที่ตีพิมพ์ ห้ามผู้ใดนำบทความที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารพยาบาลศาสตร์ไปเผยแพร่ในลักษณะต่างๆ ดังต่อไปนี้ การส่งบทความไปตีพิมพ์เผยแพร่ที่อื่น การนำบทความเผยแพร่ออนไลน์ การถ่ายเอกสารบทความเพื่อกิจกรรมที่ไม่ใช่การเรียนการสอน ยกเว้นเสียแต่ได้รับอนุญาตจากวารสารพยาบาลศาสตร์
Disclaimer: เนื้อหาบทความหรือข้อคิดเห็นใดๆ ในวารสารพยาบาลศาสตร์ ถือเป็นความรับผิดชอบของผู้เขียน กองบรรณาธิการไม่จำเป็นต้องเห็นด้วยและไม่มีส่วนรับผิดชอบแต่อย่างใด
เอกสารอ้างอิง
Chen C, Haupert SR, Zimmermann L, Shi X, Fritsche LG, Mukherjee B. Global prevalence of post-coronavirus disease 2019 (COVID-19) condition or long COVID: a meta-analysis and systematic review. J Infect Dis. 2022;226(9):1593-1607. doi: 10.1093/infdis/jiac136.
Augustin M, Schommers P, Stecher M, Dewald F, Gieselmann L, Gruell H, et al. Post-COVID syndrome in non-hospitalised patients with COVID-19: a longitudinal prospective cohort study. Lancet Reg Health Eur. 2021;6:100122. doi: 10.1016/j.lanepe.2021.100122.
Huang C, Huang L, Wang Y, Li X, Ren L, Gu X, et al. 6-month consequences of COVID-19 in patients discharged from hospital: a cohort study. Lancet. 2021;397(10270):220-32. doi: 10.1016/S0140-6736(20)32656-8.
Liang L, Yang B, Jiang N, Fu W, He X, Zhou Y, et al. Three-month follow-up study of survivors of coronavirus disease 2019 after discharge. J Korean Med Sci. 2020;35(47):e418. doi: 1010.3346/jkms.2020.35.e418.
Menges D, Ballouz T, Anagnostopoulos A, Aschmann HE, Domenghino A, Fehr JS, et al. Burden of post-COVID-19 syndrome and implications for healthcare service planning: a population-based cohort study. PLoS One. 2021;16(7):e0254523. doi: 10.1371/journal.pone.0254523.
Moreno-Pérez O, Merino E, Leon-Ramirez JM, Andres M, Ramos JM, Arenas-Jiménez J, et al. Post-acute COVID-19 syndrome. Incidence and risk factors: a Mediterranean cohort study. J Infect. 2021;82(3):378-83. doi: 10.1016/j.jinf.2021.01.004.
Xiong Q, Xu M, Li J, Liu Y, Zhang J, Xu Y. Clinical sequelae of COVID-19 survivors in Wuhan, China: a single-centre longitudinal study. Clin Microbiol Infect. 2021;27(1):89-95. doi: 10.1016/j.cmi.2020.09.023.
Bull-Otterson L, Baca S, Saydah S, Boehmer TK, Adjei S, Gray S, et al. Post-COVID conditions among adult COVID-19 survivors aged 18–64 and ≥65 years— United States. Morb Mortal Wkly Rep. 2022;71:713-7. doi: 10.15585/mmwr.mm7121e1.
Hu Y, Liu Y, Zheng H, Liu L. Risk factors for long COVID in older adults. Biomedicines. 2023;11(11):3002. doi: 10.3390/biomedicines11113002.
Westerlind E, Palstam A, Sunnerhagen KS, Persson HC. Patterns and predictors of sick leave after COVID-19 and long COVID in a national Swedish cohort. BMC Public Health. 2021;21(1):1023. doi: 10.1186/s12889-021-11013-2.
Mansell V, Dykgraaf SH, Kidd M, Goodyear-Smith F. Long COVID and older people. Lancet Healthy Longev. 2022;3(12):e849-54. doi: 10.1016/S2666-7568(22)00245-8.
Sathyamurthy P, Madhavan S, Pandurangan V. Prevalence, pattern and functional outcome of post COVID-19 syndrome in older adults. Cureus. 2021;13(8):e17189. doi: 10.7759/cureus.17189.
Schiavi M, Fugazzaro S, Bertolini A, Denti M, Mainini C, Accogli MA, et al. Like before, but not exactly: the Qualy-REACT qualitative inquiry into the lived experience of long COVID. BMC Public Health. 2022;22(1):599. doi: 10.1186/s12889-022-13035-w.
Ghali A, Lacombe V, Ravaiau C, Delattre E, Ghali M, Urbanski G, et al. The relevance of pacing strategies in managing symptoms of post-COVID-19 syndrome. J Transl Med. 2023;21(1):375. doi: 10.1186/s12967-023-04229-w.
Leggat FJ, Heaton-Shrestha C, Fish J, Siriwardena AN, Domeney A, Rowe C, et al. An exploration of the experiences and self-generated strategies used when navigating everyday life with long Covid. BMC Public Health. 2024;24(1):789. doi: 10.1186/s12889-024-18267-6.
Rybkina J, Jacob N, Colella B, Gold D, Stewart DE, Ruttan LA, et al. Self-managing symptoms of long COVID: an education and strategies research protocol. Front in Public Health. 2024;12:1106578. doi: 10.3389/fpubh.2024.1106578.
Lopez-Leon S, Wegman-Ostrosky T, Perelman C, Sepulveda R, Rebolledo PA, Cuapio A, et al. More than 50 long-tern effects of COVID-19: a systematic review and meta-analysis. Sci Rep. 2021;11(1):16144. doi: 10.1038/s41598-021-95565-8.
Macpherson K, Cooper K, Harbour J, Mahal D, Miller C, Nairn M. Experiences of living with long COVID and of accessing healthcare services: a qualitative systematic review. BMJ Open. 2022;12(1):e050979. doi: 10.1136/bmjopen-2021-050979.
Hong Q N, Pluye P, Bujold M, Wasse M. Convergent and sequential synthesis designs: implications for conducting and reporting systematic reviews of qualitative and quantitative evidence. Syst Rev. 2017;6(1):61. doi: 10.1186/s13643-017-0454-2.
Page MJ, McKenzie JE, Bossuy PM, Boutron I, Hoffmann TC, Mulrow CD, et al. The PRISMA 2020 statement: an updated guideline for reporting systematic reviews. BMJ. 2021;372:71. doi: 10.1136/bmj.n71.
World Health Organization. A clinical case definition of post COVID-19 condition by a Delphi consensus [Internet]. Geneva: World Health Organization; 2021 [cited 2024 Sep 5]. Available from: https://www.who.int/publications/i/item/WHO-2019-nCoV-Post_COVID-19_condition-Clinical_case_definition-2021.1.
Munn Z, Tufanaru C, Aromataris E. JBI’s systematic reviews: data extraction and synthesis. Am J Nurs.2014;114(7):49-54. doi: 10.1097/01.NAJ.0000451683.66447.89.
Hong QN, Pluye P, Fàbregues S, Bartlett G, Boardman F, Cargo M, et al. Mixed methods appraisal tool (MMAT) version 2018 user guide [Internet]. Montreal: Department of Family Medicine; 2018 [cited 2024 Sep 5]. Available from: https://mixedmethodsappraisaltoolpublic.pbworks.com/w/file/fetch/127916259/MMAT_2018_criteria-manual_2018-08-01_ENG.pdf.
Thongtaeng P, Seesawang J. Existing situations of long COVID in older adults with chronic illness: a mixed method study. Nursing Science Journal of Thailand. 2024;42(2):1-18.
Schiavi M, Fugazzaro S, Bertolini A, Denti M, Mainini C, Accogli MA, et al. Like before, but not exactly: the Qualy-REACT qualitative inquiry into the lived experience of long COVID. BMC Public Health. 2022;22(1):599. doi: 10.1186/s12889-022-13035-w.
Zhang D, Chung VCH, Chan DCC, Xu Z, Zhou W, Tam KW, et al. Determinants of post-COVID-19 symptoms among adults aged 55 or above with chronic conditions in primary care: data from a prospective cohort in Hong Kong. Front Public Health. 2023;11:1138147. doi: 10.3389/fpubh.2023.1138147.
Shanbehzadeh S, Zanjari N, Yassin M, Yassin Z, Tavahomi M. Association between long COVID, functional activity, and health-related quality of life in older adults. BMC Geriatrics. 2023;23(1):40. doi: 10.1186/s12877-023-03757-w.
Thomas-Purcell K, Davenport R, Ayala V, Purcell D, Ownby RL. Chronic disease self-management of post-acute sequelae of COVID-19 among older adults: a mixed-methods analysis. Clin Interv Aging. 2023;18:607-17. doi: 10.2147/CIA.S393732.
Lasagna A, Albi G, Figini S, Basile S, Sacchi P, Bruno R, et al. Long-COVID in patients with cancer previously treated with early anti-SARS-CoV-2 therapies in an out-of-hospital setting: a single-center experience. Cancers. 2023;15(4):1269. doi: 10.3390/cancers15041269.
Fernández-de-las-Peñas C, Torres-Macho J, Velasco-Arribas M, Plaza-Canteli S, Arias-Navalon JA, Hernandez-Barrera V, et al. Preexisting hypertension is associated with a greater number of long-term post-COVID symptoms and poor sleep quality: a case-control study. J Hum Hypertens. 2022;36(6):582-4. doi: 10.1038/s41371-022-00660-6.
Fernandez-de-las-Penas C, Guijarro C, Torres-Macho J, Velasco-Arribas M, Plaza-Canteli S, Hernandez-Barrera V, et al. Diabetes and the risk of long-term post-COVID symptoms. Diabetes. 2021;70(12):2917-21. doi: 10.2337/db21-0329.
Surapaneni KM, Singhal M, Saggu SR, Bhat A, Shunmathy P, Joshi A. A scoping review on long COVID-19: physiological and psychological symptoms post-acute, long-post and persistent post COVID-19. Healthcare (Basel). 2022;10(12):2418. doi: 10.3390/healthcare10122418.
Dagher H, Chaftari AM, Subbiah IM, Malek AE, Jiang Y, Lamie P, et al. Long COVID in cancer patients: preponderance of symptoms in majority of patients over long time period. Elife. 2023:12:e81182. doi: 10.7554/eLife.81182.
Suraseranivong R. The elderly and long-term effects of COVID-19 pandemic era. Journal of Charoenkrung Pracharak Hospital. 2024;20(1):49-59. (in Thai).
Thomas C, Faghy M, Owen R, Yates J, Ferraro F, Bewick T, et al. Lived experience of patients with long COVID: a qualitative study in the UK. BMJ Open. 2023;13:e068481. doi: 10.1136/bmjopen-2022-06848134.
Kingstone T, Taylor AK, O’Donnell CA, Atherton H, Blane DN, Chew-Graham CA. Finding the ‘right’ GP: a qualitative study of the experiences of people with long-COVID. BJGP Open. 2020;4(5):1-12. doi: 10.3399/bjgpopen20X101143.
Shanbehzadeh S, Tavahomi M, Zanjari N, Ebrahimi-Takamjani I, Amiri-Arimi S. Physical and mental health complications post-COVID-19: scoping review. J Psychosom Res. 2021;147:110525. doi: 10.1016/j.jpsychores.2021.110525.
Macpherson K, Cooper K, Harbour J, Mahal D, Miller C, Nairn M. Experiences of living with long COVID and of accessing healthcare services: a qualitative systematic review. BMJ Open. 2022;12(1):e050979. doi: 10.1136/bmjopen-2021-050979.
Salvetti MG, Sanches MB. Symptom cluster: management and advanced practices in oncology nursing. Rev Esc Enferm USP. 2022;56 special:e20210452. doi: 10.1590/1980-220X-REEUSP-2021-0452en.
Razai MS, Al-Bedaery R, Anand L, Fitch K, Okechukwu H, Saraki TM, et al. Patients’ experiences of long COVID in the community and recommendations for improving services: a quality improvement survey. J Prim Care Community Health. 2021;12:21501327211041846. doi: 10.1177/21501327211041846.
