เจตคติและการรับรู้ของอาจารย์พยาบาลต่อการบูรณาการเนื้อหาเกี่ยวกับกัญชาทางการแพทย์ในหลักสูตรปริญญาตรีทางการพยาบาล การวิจัยเชิงคุณภาพ

Main Article Content

ศิรินภา คงศักดิ์
ดวงสุดา ศิริปิตุภูมิ
โขมพักตร์ มณีวัต

บทคัดย่อ

วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาเจตคติและการรับรู้ต่อการนำเนื้อหาเกี่ยวกับกัญชาทางการแพทย์มาบูรณาการในหลักสูตรปริญญาตรีทางการพยาบาลจากมุมมองของอาจารย์พยาบาลในบริบทของประเทศไทย


รูปแบบการวิจัย: การวิจัยเชิงคุณภาพแบบบรรยาย


วิธีดำเนินการวิจัย: กลุ่มตัวอย่างเป็นอาจารย์พยาบาลที่ปฏิบัติงาน ณ มหาวิทยาลัยแห่งหนึ่งในภาคใต้ จำนวน 15 คน ใช้วิธีการเลือกกลุ่มตัวอย่างแบบเจาะจง เก็บรวบรวมข้อมูลระหว่างเดือนกุมภาพันธ์ถึงเดือนสิงหาคม พ.ศ. 2563 โดยการสัมภาษณ์แบบเจาะลึกรายบุคคล ด้วยวิธีสัมภาษณ์แบบกึ่งโครงสร้าง ทำการบันทึกเสียงการสัมภาษณ์ทั้งหมดร่วมกับการถอดเสียงแบบคำต่อคำของผู้ให้สัมภาษณ์รายบุคคล ข้อมูลทั้งหมดที่นำไปสู่การบ่งชี้ตัวบุคคลของผู้ร่วมวิจัยได้ถูกลบออกจากข้อมูล วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้การวิเคราะห์เนื้อหาเพื่อค้นหาข้อสรุปสำคัญที่ได้จากการถอดเสียงบันทึกการสัมภาษณ์


ผลการวิจัย: ความอิ่มตัวของข้อมูลเกิดขึ้นจากผู้ให้ข้อมูล 15 ราย (เพศหญิง 14 ราย เพศชาย 1 ราย) มีอายุระหว่าง 29-56 ปี อายุเฉลี่ย 39.6 ปี ผู้ให้ข้อมูลทุกรายไม่เคยได้รับความรู้เกี่ยวกับกัญชาทางการแพทย์รวมถึงการเตรียมนักศึกษาพยาบาลในการดูแลผู้ป่วยที่ใช้กัญชาทางการแพทย์ ผลการวิเคราะห์เนื้อหาวิจัยสรุปได้เป็น 2 หมวดหมู่หลัก ได้แก่ ‘ความรู้สึกสองฝักสองฝ่ายในฐานะวิชาชีพ’ และ ‘คำแนะนำในการบูรณาการอย่างมีเงื่อนไข’ หมวดหมู่ ‘ความรู้สึกสองฝักสองฝ่ายในฐานะวิชาชีพ’ ประกอบด้วย 2 หมวดหมู่ย่อย ได้แก่ ‘การรับรู้ประโยชน์และโทษของกัญชาทางการแพทย์’ และ ‘เห็นถึงประโยชน์และคุณค่าในการนำมาบูรณาการ’ สำหรับหมวดหมู่ ‘ข้อเสนอแนะและเงื่อนไขสำคัญในการบูรณาการ’ ประกอบด้วย 2 หมวดหมู่ย่อย ได้แก่ ‘การดำเนินการเพื่อการบูรณาการอย่างเหมาะสม’ และ ‘กุญแจสำคัญสู่ความสำเร็จในการบูรณาการ’


สรุปและข้อเสนอแนะ: อาจารย์พยาบาลเห็นถึงความจำเป็นในการนำเนื้อหาเกี่ยวกับกัญชาทางการแพทย์มาบูรณาการในหลักสูตรปริญญาตรีทางการพยาบาลโดยไม่คำนึงถึงเจตคติ การรับรู้ มุมมองสองฝักสองฝ่าย และความห่วงกังวลต่อการใช้ทางการแพทย์ อาจารย์พยาบาลรับรู้ถึงการมีบทบาทคู่ขนานในการให้ความรู้แก่นักศึกษาในการดูแลผู้ป่วยที่ใช้กัญชาเพื่อการแพทย์อย่างมีคุณภาพปลอดภัย ควบคู่ไปกับการพัฒนาสมรรถนะทางคลินิกของตนเองในการดูแลผู้ป่วยกลุ่มนี้ อาจารย์พยาบาลจึงมีความต้องการที่จะได้รับการศึกษาฝึกอบรมเกี่ยวกับกัญชาทางการแพทย์อย่างลึกซึ้งครอบคลุมเพื่อเสริมสร้างสมรรถนะ มีความมั่นใจในความพร้อมที่จะเตรียมนักศึกษาพยาบาลและในการดูแลผู้ป่วยที่ใช้กัญชาทางการแพทย์ต่อไป

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
คงศักดิ์ ศ. ., ศิริปิตุภูมิ ด. ., & มณีวัต โ. . (2026). เจตคติและการรับรู้ของอาจารย์พยาบาลต่อการบูรณาการเนื้อหาเกี่ยวกับกัญชาทางการแพทย์ในหลักสูตรปริญญาตรีทางการพยาบาล: การวิจัยเชิงคุณภาพ. วารสารพยาบาลศาสตร์, 44(1), 1–18. สืบค้น จาก https://he02.tci-thaijo.org/index.php/ns/article/view/275470
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

Mungmunpuntipantip R. Medical marijuana laws: new perspective from Thailand. Indian Journal of Health and Medical Law. 2019;1(2):69-70.

National Academies of Sciences, Engineering, and Medicine. The health effects of cannabis and cannabinoids: the current state of evidence and recommendations for research [Internet]. Washington (DC): National Academies Press; 2017 [cited 2022 Dec 20]. Available from: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/28182367/.

Lueangchiranothai P, Palawong S, Kamol T. Effectiveness of cannabis extract at medical cannabis clinic in Lampang hospital. Journal of Traditional Thai and Alternative Medicine. 2021;19(1):19-33. (in Thai).

Department of Medical Services, Ministry of Public Health. Guidance on cannabis for medical use [Internet]. Nonthaburi: Department of Medical Services; 2022 [cited 2022 Dec 20]. Available from: https://www.dms.go.th/backend//Content/Content_File/Publication/Attach/25651122182642PM_Guidance%20Updated%20V5_update%2029092022_edited2.pdf. (in Thai).

Reuters. Weeding out foreigners: strains over Thai legalisation of marijuana [Internet]. Bangkok: Bangkok Post; 2018 [cited 2020 Aug 20]. Available from: https://www.bangkokpost.com/thailand/general/1592614/weeding-out-foreigners-strains-over-thai-legalisation-of-marijuana.

Evanoff AB, Quan T, Dufault C, Awad M, Bierut LJ. Physicians-in-training are not prepared to prescribe medical marijuana. Drug Alcohol Depend. 2017;180:151-5. doi: 10.1016/j.drugalcdep.2017.08.010.

Sawasdinarunart S, Siripituphum D, Maneewat K, Sangchan H, Kantabanlang Y, Nimmaanrat S, et al. Nurse’s attitudes and perceptions towards medical cannabis legalization in Thailand. J Health Sci Med Res. 2024;42(3):e20231026. doi: 10.31584/jhsmr.20241026.

Sznitman SR, Lewis N. Examining effects of medical cannabis narratives on beliefs, attitudes, and intentions related to recreational cannabis: a web-based randomized experiment. Drug Alcohol Depend. 2018;185:219-25. doi: 10.1016/j.drugalcdep.2017.11.028.

Thompson L, Rivara FP, Whitehill JM. Prevalence of marijuana-related traffic on twitter, 2012-2013: a content analysis. Cyberpsychol Behav Soc Netw. 2015;18(6):311-9. doi: 10.1089/cyber.2014.0620.

Bradshaw C, Atkinson S, Doody O. Employing a qualitative description approach in health care research. Glob Qual Nurs Res. 2017;4:2333393617742282. doi: 10.1177/2333393617742282.

Kim H, Sefcik JS, Bradway C. Characteristics of qualitative descriptive studies: a systematic review. Res Nurs Health. 2017;40(1):23-42. doi: 10.1002/nur.21768.

Hennink M, Kaiser BN. Sample sizes for saturation in qualitative research: a systematic review of empirical tests. Soc Sci Med. 2022;292:114523. doi: 10.1016/j.socscimed.2021.114523.

Johnson JL, Adkins D, Chauvin S. A review of the quality indicators of rigor in qualitative research. Am J Pharm Educ. 2020;84(1):7120. doi: 10.5688/ajpe7120.

Kibiswa NK. Directed qualitative content analysis (DQlCA): a tool for conflict analysis. Qual Rep. 2019;24(8):2059-79. doi: 10.46743/2160-3715/2019.3778.

Delve HL, Limpaecher A. Inductive content analysis & deductive content analysis in qualitative research [Internet]. New York, NY: delvetool.com; 2023 [cited 2024 Jan 15]. Available from: https://delvetool.com/blog/inductive-content-analysis-deductive-content-analysis.

Assarroudi A, Heshmati Nabavi F, Armat MR, Ebadi A, Vaismoradi M. Directed qualitative content analysis: the description and elaboration of its underpinning methods and data analysis process. J Res Nurs. 2018;23(1):42-55. doi: 10.1177/1744987117741667.

Vaismoradi M, Jones J, Turunen H, Snelgrove S. Theme development in qualitative content analysis and thematic analysis. J Nurs Educ Pract. 2016;6(5):100-10. doi: 10.5430/jnep.v6n5p100.

Johnson J, Adkins D, Chauvin S. A review of the quality indicators of rigor in qualitative research. Am J Pharm Educ. 2020;84(1):138-46. doi: 10.5688/ajpe7120.

Lincoln YS, Guba EG. Naturalistic inquiry. Newbury Park, CA: Sage; 1985. 416 p.

McKim C. Meaningful member-checking: a structured approach to member-checking. Am J Qualitative Res. 2023;7(2):41-52. doi: 10.29333/ajqr/12973.

Varpio L, O’Brien B, Rees CE, Monrouxe L, Ajjawi R, Paradis E. The applicability of generalisability and bias to health professions education’s research. Med Educ. 2021;55(2):167-73. doi: 10.1111/medu.14348.

Humphreys L, Lewis Jr NA, Sender K, Won AS. Integrating qualitative methods and open science: five principles for more trustworthy research. J Commun. 2021;71(5):855-74. doi: 10.1093/joc/jqab026.

Amin MEK, Nørgaard LS, Cavaco AM, Witry MJ, Hillman L, Cernasev A, et al. Establishing trustworthiness and authenticity in qualitative pharmacy research. Res Soc Adm Pharm. 2020;16(10):1472-82. doi: 10.1016/j.sapharm.2020.02.005.

Haq Kakar ZU, Rasheed R, Rashid A, Akhter S. Criteria for assessing and ensuring the trustworthiness in qualitative research. International Journal of Business Reflections. 2023;4(2):150-73. doi: 10.56249/ijbr.00.00.00.

Ministry of Public Health. Narcotic drugs act no.7, B.E.2562. Nonthaburi: Ministry of Public Health; 2021 [cited 2021 Dec 6]. Available from: https://mnfda.fda.moph.go.th/narcotic/wp-content/uploads/2021/02/T_0001.pdf. (in Thai).

Rehm J, Elton-Marshall T, Sornpaisarn B, Manthey J. Medical marijuana. What can we learn from the experiences in Canada, Germany and Thailand? Int J Drug Policy. 2019;74:47-51. doi: 10.1016/j.drugpo.2019.09.001.

Zinboonyahgoon N, Srisuma S, Limsawart W, Rice ASC, Suthisisang C. Medicinal cannabis in Thailand. Pain. 2021;162 Suppl 1:S105-9. doi: 10.1097/j.pain.0000000000001936.

Kanato M, Leyatikul P, Wonguppa R. Size estimation of substances users population in Thailand 2019. Office of the Narcotics Control Board Journal. 2020;36(2):35-43. (in Thai).

Thailand Nursing and Midwifery Council. Profession nursing and midwifery act, B.E. 2528 Revision of the Act B.E. 2540. Nonthaburi: Thailand Nursing and Midwifery Council; 2024 [cited 2024 Sep 16]. Available from: https://www.tnmc.or.th/images/userfiles/files/222222.pdf. (in Thai).

Karanges EA, Suraev A, Elias N, Manocha R, McGregor IS. Knowledge and attitudes of Australian general practitioners towards medicinal cannabis: a cross-sectional survey. BMJ Open. 2018;8(7):e022101. doi: 10.1136/bmjopen-2018-022101.

Mekrungrongwong S, Kitreerawutiwong N, Keeratisiroj O, Jariya W. Self-perceived knowledge, attitudes, and training needs regarding medical cannabis among health care providers and health volunteers in district health systems, Phitsanulok Province. BMC Prim Care. 2022;23(1):266. doi: 10.1186/s12875-022-01877-7.

Makki I, Zheng-Lin B, Kohli M. Medical marijuana knowledge and attitudes amongst internal medicine residents. BMC Prim Care. 2022;23(1):38. doi: 10.1186/s12875-022-01651-9.

Numminen O, Repo H, Leino-Kilpi H. Moral courage in nursing: a concept analysis. Nurs Ethics. 2017;24(8):878-91. doi: 10.1177/0969733016634155.

Sznitman SR, Lewis N. Examining effects of medical cannabis narratives on beliefs, attitudes, and intentions related to recreational cannabis: a web-based randomized experiment. Drug Alcohol Depend. 2018;185:219-25. doi: 10.1016/j.drugalcdep.2017.11.028.

Ajzen I, Kruglanski AW. Reasoned action in the service of goal pursuit. Psychol Rev. 2019;126(5):774-86. doi: 10.1037/rev0000155.

Fiset VJ, Graham ID, Davies BL. Evidence-based practice in clinical nursing education: a scoping review. J Nurs Educ. 2017;56(9):534-41. doi: 10.3928/01484834-20170817-04.