ปัจจัยทำนายภาวะไตบาดเจ็บเฉียบพลันของผู้ป่วยติดเชื้อในกระแสเลือดที่เข้ารับการรักษาในแผนกอุบัติเหตุ-ฉุกเฉิน
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาอำนาจการทำนายของความรอบรู้ด้านสุขภาพ การรับรู้ความรุนแรงของโรค การสนับสนุนจากครอบครัว และระยะเวลาตั้งแต่รับรู้อาการจนมาถึงโรงพยาบาล ต่อภาวะไตบาดเจ็บเฉียบพลันในผู้ป่วยติดเชื้อในกระแสเลือดที่เข้ารับการรักษาในแผนกอุบัติเหตุ-ฉุกเฉิน
รูปแบบการวิจัย: การศึกษาความสัมพันธ์เชิงทำนายแบบภาคตัดขวาง
วิธีดำเนินการวิจัย: กลุ่มตัวอย่างเป็นผู้ป่วยติดเชื้อในกระแสเลือด อายุ 18 ปีขึ้นไป ทั้งเพศชายและหญิง ที่เข้ารับการรักษาในแผนกอุบัติเหตุ-ฉุกเฉิน โรงพยาบาลระดับตติยภูมิแห่งหนึ่งในกรุงเทพมหานคร คัดเลือกกลุ่มตัวอย่างแบบสะดวก จำนวน 151 ราย เก็บรวบรวมข้อมูลโดยใช้แบบประเมินสมรรถภาพสมอง แบบบันทึกข้อมูลทั่วไป แบบประเมินภาวะไตบาดเจ็บเฉียบพลัน แบบประเมินความรอบรู้ด้านสุขภาพการเจ็บป่วยฉุกเฉิน แบบประเมินการรับรู้ความรุนแรงของโรค และแบบประเมินการสนับสนุนจากครอบครัว วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติพรรณนาและสถิติถดถอยโลจิสติก
ผลการวิจัย: ความรอบรู้ด้านสุขภาพ การรับรู้ความรุนแรงของโรค การสนับสนุนจากครอบครัว และระยะเวลาตั้งแต่รับรู้อาการจนมาถึงโรงพยาบาลสามารถร่วมทำนายภาวะไตบาดเจ็บเฉียบพลันในผู้ป่วยติดเชื้อในกระแสเลือดได้โดยอธิบายความแปรปรวนได้ร้อยละ 45 (Nagelkerke R2 = .45) โดยกลุ่มตัวอย่างที่มีความรอบรู้ด้านสุขภาพในระดับปานกลางและเพียงพอมีโอกาสเกิดภาวะไตบาดเจ็บเฉียบพลันลดลง ร้อยละ 84 (OR = .16, 95%CI [.05, .52], p = .002) และร้อยละ 95 (OR = .05, 95%CI [.01, .17], p < .001) ตามลำดับ กลุ่มตัวอย่างที่มีการรับรู้ความรุนแรงของโรคระดับสูงมีโอกาสเกิดภาวะไตบาดเจ็บเฉียบพลันลดลง ร้อยละ 62 (OR = .38, 95%CI [.15, .99], p = .05) ขณะที่กลุ่มตัวอย่างที่มีระยะเวลาตั้งแต่รับรู้อาการจนมาถึงโรงพยาบาลมากกว่า 72 ชั่วโมงและมากกว่า 120 ชั่วโมง มีโอกาสเกิดภาวะไตบาดเจ็บเฉียบพลันเพิ่มขึ้นประมาณ 4 เท่า (OR = 4.09, 95%CI [1.12, 14.88], p = .033 และ OR = 3.92, 95%CI [1.27, 12.15], p = .02 ตามลำดับ) ส่วนการสนับสนุนจากครอบครัวถึงแม้มีความสัมพันธ์กับภาวะไตบาดเจ็บเฉียบพลัน (c2 = 10.07, p = .007) แต่ไม่สามารถทำนายภาวะไตบาดเจ็บเฉียบพลันได้เมื่อควบคุมตัวแปรอื่นที่ศึกษา
สรุปและข้อเสนอแนะ: พยาบาลและบุคลากรทางการแพทย์ควรนำผลการวิจัยครั้งนี้ไปใช้ในการวางแผนการดูแลผู้ป่วยติดเชื้อในกระแสเลือด โดยมุ่งเน้นการส่งเสริมความรอบรู้ด้านสุขภาพ การรับรู้ความรุนแรงของโรค และการมีส่วนร่วมของครอบครัว ตั้งแต่ระยะแรกของการติดเชื้อในกระแสเลือดเพื่อส่งเสริมการเข้ารับการรักษาอย่างทันท่วงที ลดความรุนแรงของโรค และป้องกันการเกิดภาวะไตบาดเจ็บเฉียบพลันในอนาคต
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ลิขสิทธิ์: วารสารพยาบาลศาสตร์เป็นเจ้าของลิขสิทธิ์ในการเผยแพร่ผลงานที่ตีพิมพ์ ห้ามผู้ใดนำบทความที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารพยาบาลศาสตร์ไปเผยแพร่ในลักษณะต่างๆ ดังต่อไปนี้ การส่งบทความไปตีพิมพ์เผยแพร่ที่อื่น การนำบทความเผยแพร่ออนไลน์ การถ่ายเอกสารบทความเพื่อกิจกรรมที่ไม่ใช่การเรียนการสอน ยกเว้นเสียแต่ได้รับอนุญาตจากวารสารพยาบาลศาสตร์
Disclaimer: เนื้อหาบทความหรือข้อคิดเห็นใดๆ ในวารสารพยาบาลศาสตร์ ถือเป็นความรับผิดชอบของผู้เขียน กองบรรณาธิการไม่จำเป็นต้องเห็นด้วยและไม่มีส่วนรับผิดชอบแต่อย่างใด
เอกสารอ้างอิง
Singer M, Deutschman CS, Seymour CW, Shankar-Hari M, Annane D, Bauer M, et al. The third international consensus definitions for sepsis and septic shock (Sepsis-3). JAMA. 2016;315(8):801-10. doi: 10.1001/jama.2016.0287.
Rudd KE, Johnson SC, Agesa KM, Shackelford KA, Tsoi D, Kievlan DR, et al. Global, regional, and national sepsis incidence and mortality, 1990-2017: analysis for the global burden of disease study. Lancet. 2020;395(10219):200-11. doi: 10.1016/S0140-6736(19)32989-7.
Zhang CF, Wang HJ, Tong ZH, Zhang C, Wang YS, Yang HQ, et al. The diagnostic and prognostic values of serum and urinary kidney injury molecule-1 and neutrophil gelatinase-associated lipocalin in sepsis induced acute renal injury patients. Eur Rev Med Pharmacol Sci. 2020;24(10):5604-17. doi: 10.26355/eurrev_202005_21346.
Hsu Y-C, Hsu C-W. Septic acute kidney injury patients in emergency department: the risk factors and its correlation to serum lactate. Am J Emerg Med. 2019;37(2):204-8. doi: 10.1016/j.ajem.2018.05.012.
Parsons Leigh J, Brundin-Mather R, Moss SJ, Nickel A, Parolini A, Walsh D, et al. Public awareness and knowledge of sepsis: a cross-sectional survey of adults in Canada. Crit Care. 2022;26(1):337. doi: 10.1186/s13054-022-04215-6.
Long B, Koyfman A. Clinical mimics: an emergency medicine–focused review of sepsis mimics. J Emerg Med. 2017;52(1):34-42. doi: 10.1016/j.jemermed.2016.07.102.
Kerrigan SW, Martin-Loeches I. Public awareness of sepsis is still poor: we need to do more. Intensive Care Med. 2018;44(10):1771-3. doi: 10.1007/s00134-018-5307-5.
Olander A, Andersson H, Sundler AJ, Hagiwara MA, Bremer A. The onset of sepsis as experienced by patients and family members: a qualitative interview study. J Clin Nurs. 2023;32(19-20):7402-11. doi: 10.1111/jocn.16785.
Holmbom M, Andersson M, Berg S, Eklund D, Sobczynski P, Wilhelms D, et al. Prehospital delay is an important risk factor for mortality in community-acquired bloodstream infection (CA-BSI): a matched case–control study. BMJ Open. 2021;11(11):e052582. doi: 10.1136/bmjopen-2021-052582.
Levesque J-F, Harris MF, Russell G. Patient-centred access to health care: conceptualising access at the interface of health systems and populations. Int J Equity Health. 2013;12:18. doi: 10.1186/1475-9276-12-18.
Laforet K. Bridging the digital divide in wound care: health literacy and access to care. Wound Care Canada. 2020;18(3):70-4.
McCaffery KJ, Dodd RH, Cvejic E, Ayre J, Batcup C, Isautier JM, et al. Disparities in COVID-19 related knowledge, attitudes, beliefs and behaviours by health literacy. medRxiv. 2020:1-25. doi: 10.1101/2020.06.03.20121814.
Fan Z-Y, Yang Y, Yin R-Y, Tang L, Zhang F. Effect of health literacy on decision delay in patients with acute myocardial infarction. Front Cardiovasc Med. 2021;8:754321. doi: 10.3389/fcvm.2021.754321.
Phetarvut S, Watthayu N, Suwonnaroop N. Factors predicting diabetes self-management behaviors among patients with diabetes mellitus type 2. Nursing Science Journal of Thailand. 2011;29(4):18-26. (in Thai).
Reisinger MW, Moss M, Clark BJ. Is lack of social support associated with a delay in seeking medical care? A cross-sectional study of Minnesota and Tennessee residents using data from the behavioral risk factor surveillance system. BMJ Open. 2018;8(7):e018139. doi: 10.1136/bmjopen-2017-018139.
Doungsuriya P, Chanruangvanich W, Chayaput P, Thosingha O. Factors predicting severity of physiological deterioration among sepsis patients in emergency department. Journal of Thailand Nursing and Midwifery Council. 2021;36(3):134-50. (in Thai).
Peduzzi P, Concato J, Kemper E, Holford TR, Feinstein AR. A simulation study of the number of events per variable in logistic regression analysis. J Clin Epidemiol. 1996;49(12):1373-9. doi: 10.1016/s0895-4356(96)00236-3.
Galli G, Bhatraju P, Hantrakun V, Boonsri C, Teparrukkul P, Limmathurotsakul D, et al. Incidence of and risk factors for infection-associated acute kidney injury in northeast Thailand. Am J Respir Crit Care Med. 2020;201(1):A3562. doi: 10.1164/ajrccm-conference.2020.201.1_MeetingAbstracts.A3562.
Borson S, Scanlan J, Brush M, Vitaliano P, Dokmak A. The mini-cog: a cognitive ‘vital signs’ measure for dementia screening in multi-lingual elderly. Int J Geriatr Psychiatry. 2000;15(11):1021-7. doi: 10.1002/1099-1166(200011)15:11<1021::aid-gps234>3.0.co;2-6.
Kellum JA, Lameire N, Aspelin P, Barsoum RS, Burdmann EA, Goldstein SL, et al. Kidney disease: improving global outcomes (KDIGO) acute kidney injury work group. KDIGO clinical practice guideline for acute kidney injury. Kidney Int Suppl. 2012;2:1-138.
Papukdee P, Changmai S, Torskulkao T. Health literacy in emergency illness among clients of emergency room at Vajira Hospital. Vajira Nursing Journal. 2021;23(1):1-14. (in Thai).
Chanpa M, Sanasuttipun W, Srichantaranit A. Relationships among children’s age, caregivers’ perceived severity of illness, stress, social support, and quality of life among caregivers of children with congenital heart disease. Nursing Science Journal of Thailand. 2018;36(1):73-86. (in Thai).
Li G, Hu H, Dong Z, Arao T. Development of the Chinese family support scale in a sample of Chinese patients with hypertension. PLoS One. 2013;8(12):e85682. doi: 10.1371/journal.pone.0085682.
Marx RG, Menezes A, Horovitz L, Jones EC, Warren RF. A comparison of two time intervals for test-retest reliability of health status instruments. J Clin Epidemiol. 2003;56(8):730-5. doi: 10.1016/S0895-4356(03)00084-2.
Born S, Fleischmann-Struzek C, Abels W, Piedmont S, Neugebauer E, Reinhart K, et al. Most patients with an increased risk for sepsis-related morbidity or death do not recognize sepsis as a medical emergency: results of a survey study using case vignettes. Crit Care. 2023;27(1):446. doi: 10.1186/s13054-023-04733-x.
Quiros-Roldan E, Sottini A, Natali PG, Imberti L. The impact of immune system aging on infectious diseases. Microorganisms. 2024;12(4):775. doi: 10.3390/microorganisms12040775.
