ปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง: การทบทวนวรรณกรรม
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทนำ: การทบทวนวรรณกรรมครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อสังเคราะห์ปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับคุณภาพชีวิต และศึกษาเครื่องมือที่ใช้ในการวัดคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง โดยสืบค้นงานวิจัยจากฐานข้อมูล CINAHL Plus with Full text, PubMed, Sciences Direct, Google Scholar และ ThaiJo ระหว่าง พ.ศ. 2558 – 2568 ทำการคัดเลือกวิจัยฉบับสมบูรณ์ จำนวน 7 บทความ ตามเกณฑ์ของสถาบันโจแอนนาบริกส์ ผลการสังเคราะห์ พบปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับคุณภาพชีวิตของผู้ป่วย แบ่งเป็น ปัจจัยที่ส่งเสริม 8 ด้าน คือ 1) การทำหน้าที่ 2) การปฏิบัติตามการใช้ยา 3) สถานะสุขภาพ 4) สังคมและประชากรศาสตร์ 5) การรักษาและยา 6) ความรุนแรงของโรค 7) ประวัติการรักษา และ 8) ระยะเวลาการเป็นโรค ส่วนปัจจัยที่มีเป็นอุปสรรค 4 ด้าน คือ 1) สมรรถภาพและการทำหน้าที่ 2) การจัดการตนเองและพฤติกรรม 3) ประสบการณ์อาการและความรู้สึก และ 4) ความรุนแรงของโรคและโรคร่วม สรุป: ปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับคุณภาพชีวิตที่มีความสัมพันธ์ในระดับสูง ได้แก่ อาการทุกข์ทรมาน และความสามารถในการทำหน้าที่ สามารถนำมาใช้ในการศึกษาวิจัยเชิงทำนายได้ ปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับคุณภาพชีวิตที่มีความสัมพันธ์ในระดับต่ำและไม่ชัดเจน ได้แก่ ประสบการณ์การมีอาการนอนไม่หลับ ความรอบรู้ด้านสุขภาพ แรงสนับสนุนทางสังคม และประสิทธิผลของการจัดการกับอาการนอนไม่หลับ สามารถนำมาหาความสัมพันธ์ และพบคุณสมบัติของกลุ่มตัวอย่างที่จำเพาะ รวมทั้งสามารถใช้ St. George Respiratory Questionnaire (SGRQ-C) เป็นเครื่องมือวัดคุณภาพชีวิต โดยสามารถใช้ได้ในหลายกลุ่มอายุ มีฉบับแปลหลายภาษา และใช้ได้หลายกรอบแนวคิด
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
World Health Organization. Chronic obstructive pulmonary disease (COPD) [Internet]. Cairo: World Health Organization Eastern Mediterranean Region; 2024 [cited 2025 Apr 26]. Available from: https://www.emro.who.int/health-topics/chronic-obstructive-pulmonary-disease-copd/index.html.
Ministry of Public Health. Report on the situation and results of medical and public health operations regarding haze and small dust particles [Internet]. Nonthaburi: Ministry of Public Health; 2024 [cited 2025 Apr 26]. Available from: https://hia.anamai.moph.go.th/web-upload/12xb1c83353535e43f224a05e184d8fd75a/ filecenter/kpi/2567/5/09_Aug/3.30/3.30_kpi67_Aug_Report.pdf. Thai.
Health Data Center. Morbidity rate of chronic obstructive pulmonary disease [Internet]. Nonthaburi: Ministry of Public Health; 2024 [cited 2024 Aug 31]. Available from: https://hdcservice.moph.go.th/hdc. Thai.
Poletti V, Pagnini F, Banfi P, et al. Illness Perceptions, Cognitions, and Beliefs on COPD Patients' Adherence to Treatment - A Systematic Review. Patient Prefer Adherence. 2023; 17(1): 1845-66. doi: 10.2147/PPA.S412136.
World Health Organization. Chronic Obstructive Pulmonary Disease [Internet]. Switzerland : World Health Organization; 2023 [cited 2025 Apr 26]. Available from: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/chronic-obstructive
Global Initiative for Chronic Obstructive Lung Disease (GOLD). 2024 GOLD Report - Global Strategy for Prevention, Diagnosis and Management of COPD: 2024 Report 1 [Internet]. USA: GOLD; 2024 [cited 2025 Apr 26]. Available from: https://goldcopd.org/2024-gold-report/
Kharbanda S, Anand R. Health-related quality of life in patients with chronic obstructive pulmonary disease: A hospital-based study. Indian J Med Res. 2021; 153(4): 459-64. doi: 10.4103/ijmr.IJMR_1812_18.
World Health Organization. The World Health Organization Quality of Life Assessment (WHOQOL): development and general psychometric properties. Soc Sci Med. 1998; 46(12): 1569-85. doi: 10.1016/s0277-9536(98)00009-4.
Paul WJ, Yuonne F. St. George’s Respiratory Questionnaire for COPD Patients (SGRQ-C) Manual [Internet]. UK: St. George University of London; 2023. [cited 2025 Apr 26]. Available from:https://www.citystgeorges.ac.uk/__data/assets/pdf_file/0004/899653/ SGRQ-C-Manual-January-2023.pdf
Zamzam MA, Azab NY, El Wahsh RA, et al. Quality of life in COPD patients. Egypt J Chest Dis Tuberc. 2012; 61(4): 281-9. doi: 10.1016/j.ejcdt.2012.08.012.
Wu X, Liu Z, Xu C, et al. The quality of life of patients with chronic obstructive pulmonary disease: a bibliometric analysis. J Thorac Dis. 2024; 16(4): 2591-603. doi: 10.21037/jtd-24-591.
Page MJ, McKenzie JE, Bossuyt PM, et al. The PRISMA 2020 statement: an updated guideline for reporting systematic reviews. BMJ. 2021; 372: n71. doi: 10.1136/bmj.n71.
Moola S, Munn Z, Tufanaru C, et al. Systematic reviews of etiology and risk. In: Aromataris E, Munn Z, editors. JBI Manual for Evidence Synthesis. Adelaide: JBI; 2017. doi: 10.46658/JBIMES-20-08.
Dodd M, Janson S, Facione N, et al. Advancing the science of symptom management. J Adv Nurs. 2001; 33(5): 668-76. doi: 10.1046/j.1365-2648.2001.01697.x.
Ferrans CE, Zerwic JJ, Wilbur JE, et al. Conceptual model of health-related quality of life. J Nurs Scholarsh. 2005; 37(4): 336-42. doi: 10.1111/j.1547-5069.2005.00058.x.
Zhang P, Samartkit N, Masingboon K. Factors associated with health-related quality of life among employed individuals with chronic obstructive pulmonary disease: A correlational study in China. Belitung Nurs J. 2023; 9(3): 271-9. doi: 10.33546/bnj.2654.
Moradkhani B, Mollazadeh S, Niloofar P, et al. Association between medication adherence and health-related quality of life in patients with chronic obstructive pulmonary disease. J Pharm Healthc Sci. 2021; 7(1): 40. doi: 10.1186/s40780-021-00222-x.
Sukhonthachit P, Wattanakitkrileart D, Pongthavornkamol K, et al. Insomnia Experience, Insomnia Management Strategies and Quality of Life in Patients with Chronic Obstructive Pulmonary Disease. Nurs Sci J Thail. 2017; 35(2): 100-11. Thai.
Jarab AS, Al-Qerem W, Alzoubi KH, et al. Health-related quality of life and its associated factors in patients with chronic obstructive pulmonary disease. PLoS One. 2023; 18(10): e0293342. doi:10.1371/journal.pone.0293342.
Xiao T, Wu K, Chen Y, et al. Quality of life and its associated factors for mild chronic obstructive pulmonary disease patients of urban community settings. Ann Palliat Med. 2020; 9(4): 1420-30. doi: 10.21037/apm-19-655.
Dziedzic E, Zboina B, Cudzik K, et al. Quality of life in patients with COPD, depending on the presence of comorbidities. Nurs XXI Century. 2020; 19(4): 244-50. doi: 10.2478/pielxxiw-2020-0031.
Raddadi Y, Adib-Hajbaghery M. Health literacy and quality of life in Iranian persons with COPD. Heart Lung. 2022; 54: 61-7. doi: 10.1016/j.hrtlng.2022.02.009.
Kasemsup V, Sakthong P, Poopha K. Development of the Thai version of the EQ-5D health status index. J Health Syst Res. 2007; 1(1): 33-41. Thai.
Jia H, Lubetkin EI. Estimating EuroQol EQ-5D Scores from Population Healthy Days Data. Med Decis Making. 2008; 28(4): 491-9. doi: 10.1177/0272989X07312708.
Meguro M, Barley EA, Spencer S, et al. Development and Validation of an Improved, COPD-Specific Version of the St. George Respiratory Questionnaire. Chest. 2007; 132(2): 456-63. doi: 10.1378/chest.06-0702.
Mahler DA, Rosiello RA, Harver A, et al. Comparison of a Clinical Dyspnea Index and Production Magnitude Measurement of Breathlessness in Obstructive Airway Disease. Chest. 1992; 102(1): 176-81. doi: 10.1378/chest.102.1.176.
