ความสัมพันธ์ระหว่างการสนับสนุนทางสังคม และการรับรู้บทบาทพยาบาลวิชาชีพกับความร่วมมือ ในการรักษาของผู้ป่วยโรคลมชัก
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างการสนับสนุนทางสังคม และการรับรู้บทบาทพยาบาลวิชาชีพ กับความร่วมมือในการรักษาของผู้ป่วยโรคลมชัก วิธีดำเนินการ: การวิจัยเชิงพรรณนาหาความสัมพันธ์ ศึกษาในกลุ่มตัวอย่างผู้ป่วยโรคลมชักที่เข้ารับการรักษาในโรงพยาบาลเฉพาะทาง กรุงเทพมหานคร จำนวน 146 คน ซึ่งคัดเลือกแบบเจาะจง ตามเกณฑ์ที่กำหนด เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยคือแบบสอบถามข้อมูลส่วนบุคคล การสนับสนุนทางสังคม การรับรู้บทบาทพยาบาลวิชาชีพ และความร่วมมือในการรักษา ตรวจสอบความตรงตามเนื้อหาโดยผู้ทรงคุณวุฒิ 3 ท่าน (IOC = 0.67-1.00) และมีค่าความเชื่อมั่นสัมประสิทธิ์แอลฟ่าของครอนบาคเท่ากับ .93, .94 และ .99 ตามลำดับ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติพรรณนาและสถิติสหสัมพันธ์ของสเปียร์แมน ผลการวิจัย: พบว่ากลุ่มตัวอย่างมีความร่วมมือในการรักษาและการรับรู้บทบาทพยาบาลวิชาชีพอยู่ในระดับมากที่สุด ขณะที่การสนับสนุนทางสังคมอยู่ในระดับมาก ผลการวิเคราะห์ความสัมพันธ์พบว่า การสนับสนุนทางสังคมมีความสัมพันธ์ทางบวกกับความร่วมมือในการรักษาในระดับปานกลาง (rs = .60, p < .001) และการรับรู้บทบาทของพยาบาลวิชาชีพมีความสัมพันธ์ทางบวกกับความร่วมมือในการรักษาในระดับต่ำ (rs = .48, p < .001) สรุป: ผลการวิจัยชี้ให้เห็นว่าพยาบาลวิชาชีพควรเพิ่มบทบาทเชิงรุกในการสร้างระบบการสนับสนุนทางสังคมสำหรับผู้ป่วยโรคลมชักโดยเน้นการมีส่วนร่วมของครอบครัวและผู้ดูแลในการเฝ้าระวังและจัดการยากันชัก ควบคู่กับการพัฒนาบทบาทความรู้เฉพาะโรคลมชัก คำแนะนำเรื่องการใช้ยาอย่างสม่ำเสมอ และการติดตามอาการชักอย่างต่อเนื่อง เพื่อส่งเสริมความร่วมมือในการรักษาและควบคุมอาการชักได้ดีขึ้น อันนำไปสู่ผลลัพธ์สุขภาพที่ดีของผู้ป่วยโรคลมชัก
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
GBD Epilepsy Collaborators. Global, regional, and national burden of epilepsy, 1990-2021: A systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2021. Lancet Public Health. 2025; 10(3): e203-27. doi: 10.1016/S2468-2667(24)00302-5.
World Health Organization. Epilepsy [Internet]. 2024 [cited 2025 Oct 1]. Available from: https://www.who.int/health-topics/epilepsy
Epilepsy Society of Thailand. Clinical practice guidelines for epilepsy. Bangkok: Epilepsy Society of Thailand; 2021. Thai.
Statistical Unit, Neurological Institute of Thailand. Number of outpatients with epilepsy, 2022-2024 [Unpublished raw data]. Bangkok: Neurological Institute of Thailand; 2025. Thai.
Kanner AM, Bicchi MM. Antiseizure medications for adults with epilepsy: A review. JAMA. 2022; 327(13): 1269-1281. doi:10.1001/jama.2022.3880.
World Health Organization. Epilepsy: A public health imperative [Internet]. Geneva: World Health Organization; 2019 [cited 2025 Oct 1]. Available from: https://www.who.int/publications/i/item/epilepsy-a-public-health-imperative
Awan SA, Khawaja I, Babar M, et al. Prevalence of non-adherence to antiepileptic drugs in patients with epilepsy presenting to emergency with fits. Cureus. 2022; 14(7): e27072. doi:10.7759/cureus.27072.
Kahsay GG, Gidey K, Berha AB. Treatment outcomes, medication adherence and predictors among patients with epilepsy in Mekelle City Hospitals, Ethiopia: A multicentre observational cross-sectional study. BMJ Open. 2025; 15 (6): e097067. doi:10.1136/bmjopen-2024-097067.
Kangwal C, Kongsaktrakul C, Maneesriwongkol W, et al. Factors related to medication adherence in children with epilepsy. Rama Nurs J. 2017; 23(1): 44-59. Thai.
Mongkolpetch W, Jitpanya C. Factors related to antiepileptic drug adherence in post-neurosurgeries patients. Srinagarind Med J. 2023; 38(1): 70-76. Thai.
Alkoblan FI, Alsoadan MM, Alhajri AA, et al. Social anxiety, social support, and quality of life in patients with epilepsy at a tertiary care hospital in Saudi Arabia. Cureus. 2023; 15(9): e45447. doi:10.7759/cureus.45447.
Takahashi K, Fujikawa M, Ueno T, et al. Network analysis of the relationship between social support and quality of life in patients with epilepsy. Epilepsy Behav. 2023; 149: 109504. doi: 10.1016/j.yebeh.2023.109504.
Zoromski L, Frazier S. Nurses' role in promoting medication adherence. Nursing. 2023; 53(1): 39-44. doi: 10.1097/01.NURSE.0000902956.76232.93.
Orem DE. Nursing: Concepts of practice. 6th ed. St. Louis: Mosby; 2001.
World Health Organization. Adherence to long-term therapies: Evidence for action. Geneva: World Health Organization; 2003.
Hutchinson K, Ryder T, Coleman H, et al. Determining the role and responsibilities of the community epilepsy nurse in the management of epilepsy. J Clin Nurs. 2023; 32(13-14): 3730-45. doi: 10.1111/jocn.16582.
Saard N. The effects care of children with epilepsy on caregivers’ knowledge and care behavior. Songkhla Hospital Academic Dissemination Document. 2024; 4: 1-15. Thai.
Siripoon P. The role of nurse in caring for children with epilepsy. J R Thai Army Nurses. 2022;23(2): 33-41. Thai.
House JS, Umberson D, Landis KR. Structures and processes of social support. Annu Rev Sociol. 1988;14(1):293-318.
Neurological Institute of Thailand. Nursing care guidelines for patients with epilepsy for general nurses. 1st ed. Bangkok: Thana Place; 2020. Thai.
Yehenew N, Getnet M, Tesfaye T, et al. Non-adherence to epileptic medications among adult patients in South West Shewa Zone hospitals of central Ethiopia. Sci Rep. 2025; 15(1): 17309. doi:10.1038/s41598-025-00558-6.
Al-Aqeel S, Gershuni O, Al-Sabhan J, et al. Strategies for improving adherence to antiepilepticdrug treatment in people with epilepsy. Cochrane Database Syst Rev.2020; (10).doi:10.1002/14651858.CD008312.pub4.
Borenstein M, Hedges LV, Higgins JPT, Rothstein HR. Introduction to meta-analysis. Chichester, UK: John Wiley & Sons; 2009.
Faul F, Erdfelder E, Buchner A, et al. Statistical power analyses using G*Power 3.1: Tests for correlation and regression analyses. Behav Res Methods. 2009; 41(4): 1149-60. doi:10.3758/BRM.41.4.1149.
Suresh KP, Chandrashekara S. Sample size estimation and power analysis for clinical research studies. J Hum Reprod Sci. 2012; 5(1): 7-13. doi:10.4103/0974-1208.97779.
Best JW. Research in education. 3rd ed. Englewood Cliffs, NJ: Prentice-Hall; 1977.
Rovinelli RJ, Hambleton RK. On the use of content specialists in the assessment of criterion-referenced test item validity. Tijdschrift voor Onderwijsresearch. 1977; 2(2): 49-60.
Taber KS. The use of Cronbach’s alpha when developing and reporting research instruments in science education. Res Sci Educ. 2018; 48(6): 1273-96. doi:10.1007/s11165-016-9602-2.
Shallcross AJ, Becker DA, Singh A, et al. Psychosocial factors associated with medication adherence in ethnically and socioeconomically diverse patients with epilepsy. Epilepsy Behav. 2015; 46: 242-5. doi:10.1016/j.yebeh.2015.01.034.
Kalimashe L, du Plessis E. Mental healthcare users' self-reported medication adherence and their perception of the nursing presence of registered nurses in primary healthcare. Health SA Gesondheid. 2021; 26: a1618.
Aliafsari Mamaghani E, Soleimani A, Zirak M. Trust in nurses and its association with medication adherence of cardiovascular patients: a descriptive correlational study. Int J Nurs Stud Adv. 2024; 7: 100278. doi:10.1016/j.ijnsa.2024.100278.