ผลของโปรแกรมสนับสนุนการจัดการตนเองต่อความสม่ำเสมอ ในการรับประทานยาและระดับความดันโลหิตของผู้สูงอายุ โรคความดันโลหิตสูงที่ควบคุมความดันโลหิตไม่ได้
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยกึ่งทดลองนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของโปรแกรมสนับสนุนการจัดการตนเองต่อความสม่ำเสมอในการรับประทานยาและระดับความดันโลหิตของผู้สูงอายุโรคความดันโลหิตสูงที่ควบคุมความดันโลหิตไม่ได้ โดยนำแนวคิดการสนับสนุนการจัดการตนเองด้วยกลยุทธ์ห้าเอ ที่ประกอบด้วย 1) การประเมิน 2) การแนะนำ 3) การทำข้อตกลง 4) การช่วยเหลือสนับสนุน และ 5) การจัดการ มาพัฒนาโปรแกรม คัดเลือกกลุ่มตัวอย่างแบบเฉพาะเจาะจง โดยเป็นผู้สูงอายุที่ควบคุมความดันโลหิตไม่ได้ คือ มีความดันซิสโตลิค ≥ 140 มม.ปรอท และ/หรือ ไดแอสโตลิค ≥ 90 มม.ปรอท ในผู้ที่มีโรคร่วมด้วย คือ เบาหวาน และ/หรือไตเรื้อรัง หรือมีความดันซิสโตลิค ≥ 150 มม.ปรอท และ/หรือ ไดแอสโตลิค ≥ 90 มม.ปรอท ในผู้ที่มี โรคร่วมด้วย คือ ไขมันในเลือดสูง ใช้วิธีการสุ่มโดยการจับฉลากแบ่งเป็นกลุ่มควบคุมและกลุ่มทดลอง กลุ่มละ 31 ราย กลุ่มควบคุมได้รับการพยาบาลตามปกติ ส่วนกลุ่มทดลองได้รับการพยาบาลตามปกติร่วมกับโปรแกรมสนับสนุนการจัดการตนเองเป็นเวลา 8 สัปดาห์ ประเมินผลการทดลองโดยใช้ระดับความดันโลหิต และคะแนนความสม่ำเสมอในการรับประทานยาที่ได้จากแบบประเมินที่มีค่าสัมประสิทธิ์แอลฟาของครอนบาค 0.80 วิเคราะห์ข้อมูลส่วนบุคคลโดยใช้สถิติพรรณนา และทดสอบสมมติฐานการวิจัย โดยใช้สถิติทีคู่และสถิติทีอิสระ
ผลการวิจัยพบว่า กลุ่มทดลองมีคะแนนความสม่ำเสมอในการรับประทานยาหลังการทดลอง (M = 49.10, SD = 1.19) มากกว่าก่อนการทดลอง (M = 39.94, SD = 2.10) (t = -21.54, p < .001) และมากกว่ากลุ่มควบคุม (M = 38.90, SD = 2.10)
(t = -23.47, p < .001) ในขณะที่ระดับความดันซิสโตลิคหลังการทดลอง (M = 134.48, SD = 6.85) ต่ำกว่าก่อนการทดลอง (M =164.35, SD = 10.08) (t = 18.80, p < .001) และต่ำกว่ากลุ่มควบคุม (M = 167.87, SD = 11.59) (t = 13.81, p < .001) และมีระดับความดันไดแอสโตลิคหลังการทดลอง (M = 74.16, SD = 7.94) ต่ำกว่าก่อนการทดลอง (M = 83.74, SD = 9.92) (t = 8.82, p < .001) และต่ำกว่ากลุ่มควบคุม (M = 86.10, SD = 9.52) (t = 5.36, p < .001)
สรุปได้ว่าโปรแกรมสนับสนุนการจัดการตนเองช่วยให้ผู้สูงอายุโรคความดันโลหิตสูงที่ควบคุมความดันโลหิตไม่ได้มีความสม่ำเสมอในการรับประทานยาได้มากขึ้น และควบคุมความดันโลหิตได้ดีขึ้น
Article Details
เอกสารอ้างอิง
Chinnawong T. Case management for clients with diabetes mellitus and hypertension in a community. Songklanagarind J Nurs. 2017; 37 (1): 148-57. Thai.
Aekplakorn W. Health status. In: Aekplakorn W, editor. Thai National Health Examination Survey, NHES V Nonthaburi: Fonts graphics & design publishing; 2016. p. 133-95. Thai.
Duangthipsirikul S, Sirisamutr T, Tantipisitkul K, et al. The Thai elderly’s health survey 2013 under the healthpromotion program for the elderly andthe disabled persons [Internet]. Nonthaburi: Wacharin PP printing [cited 2017 Oct 10]. Available from: http://www.hitap.net/wp-content/uploads/2014/10/รายงานผู้สูงอายุ-2556.pdf
James PA, Oparil S, Carter BL, et al. 2014 evidence-based guideline for the management of high blood pressure in adults: report from the panel members appointed to the Eighth Joint National Committee (JNC 8). JAMA. 2014; 311(5): 507-20. doi:10.1001/jama.2013.284427
Abegaz TM, Shehab A, Gebreyohannes EA, et al. Nonadherence to antihypertensive drugs a systematic review and meta-analysis. Medicine [Internet]. 2017 [cited 2017 Dec 1]; 96: e5641. Available from: http://dx.doi.org/10.1097/MD.0000000000005641
Rangsin R, Tatsanavivat P, MedResNet. An assessment on quality of care among patients diagnosed with type 2 diabetes and hypertension visiting hospitals of ministry of public health and Bangkok metropolitan administration in Thailand,2012 [Internet]. 2012 [cited 2017 Oct 30]. Availablefrom: http://www.tima.or.th/index.php/component/attachments/download/24
Vrijens B, Vincze G, Kristanto P, et al. Adherence to prescribed antihypertensive drug treatments: longitudinal study of electronically compiled dosing histories. BMJ. 2008; 336: 1114-17. doi:10.1136/bmj.39553.670231.25
Puengdokmai P, Charoenkitkarn V, Pinyopasakul W, et al. Factors influencing medication adherencein hypertensive patients without complications. Princess of Naradhiwas University Journal. 2016;8 (1): 16-26. Thai.
Wangworatrakul W, Suwannaroop N, Moopayak K. Factors predicting to medication adherence among patients with essential hypertension. Journal of The Royal Thai Army Nurses. 2017; 18(1): 131-9. Thai.
Salive ME. Multimorbidity in older adults. Epidemiol Rev. 2013; 35: 75-83. doi: 10.1093/ epirev/mxs009
na-Ayuthya SK, Jariyasakulwong P. Rational use of medicines [Internet]. Bangkok: Faculty of Nursing MU; 2010 [cited 2018 Jan 8]. Available from: http://www.ns.mahidol.ac.th/english/th/departments/MN/th/km/57/rational.
html.
Glasgow RE, Davis CL, Funnell MM, et al. Implementing practical interventions to support chronic illness self-management. Jt Comm J Qual Saf. 2003; 29(11): 563-74. doi: 10.1016/ s1549-3741(03)29067-5
Suwankruhasn N, Pothiban L, Panuthai S, et al. Effects of a self-management support program for Thai people diagnosed with metabolic syndrome. Pacific Rim Int J Nurs Res. 2013;17(4): 371-83.
Hisni D, Chinnawong T, Thaniwattananon P.The effect of cardiovascular self-management support program on preventing cardiovascular complication behaviors in elderly with poorly controlled type 2 DM in Indonesia. Walailak J Sci & Tech. 2017; 16(1): 9-17.
Seesawang J, Thongtaeng P, Yodthong D. Effectiveness of self-management supportive program among hypertensive older people. Rama Nurs J. 2014; 20(2): 179-92. Thai.
Chaikul C. Effects of self-management and family participation enhancing program on health behavior and blood pressure among elderly with hypertension [dissertation]. [Songkhla]: Prince of Songkla University; 2014. 157 p.
Ayamuang S. Effects of drug self-management supporting program on drug self-management behavior and blood pressure in adult posthypertensive urgency patients [dissertation].[Songkhla]: Prince of Songkla University; 2018.156 p.
Harnnarong T. The effect of self-management enhancing program on adherence to antiretroviral drug among HIV/AIDS clients [dissertation].[Songkhla]: Prince of Songkla University; 2010.111 p.
Hanmon R, Kasatpibal N, Chitreechuer J. Effects of self-management enhancement on antiretroviral drug adherence and risk behaviors among people living with HIV/AIDS. Nurs J. 2013; 40 (3): 40-9. Thai.
Wangjhi N, Boonyasopun U, Sikeaw M. Effect of behavioral modification program on medical adherence and blood pressure for muslim elderly with uncontrolled hypertension. Paper presentedat: The 34th National Graduate Research Conference. Proceeding of The 34th National Graduate ResearchConference; 2015 Mar 27; The school building,Faculty of Medicine Khon Kaen University,Khon Kaen.
Ruppar TM. Randomized pilot study of a behavioral feedback intervention to improve medication adherence in older adults with hypertension. J Cardiovasc Nurs. 2010; 25(6): 470-9. doi: 10.1097/JCN.0b013e3181d5f9c5
Aroonsang P. Nursing care for the elderly: application. Khon Kaen: Klangnana printing; 2012. Thai.
Hu Y. Steps to improve antihypertensive medication adherence. PRIM HLTH C. 2016;26(8): 28-33. doi: http://dx.doi.org/10.7748/phc.2016.e1113
Cohen J. Statistical power analysis for the behavioral sciences. 2nd ed. Hillsdale, NJ: Lawrence Erlbaum Associates; 1988.
Grove SK, Burns N, Gray JR. The practice of nursing research: Appraisal, synthesis, and generation of evidence. 7th ed. St. Louis: Saunders; 2013.
Junsod D. Enhancing medication compliance for patient with mental illness using motivation interviewing and cognitive behavioral therapy [dissertation]. [Khon Kaen]: Khon Kaen University; 2008. 126 p.
Chaichanawirote U, Vithayachockitikhun N. Medication use behaviors among the older Thai adults. Journal of Nursing and Health Science. 2015; 9(1): 32-46. Thai.
Farmer KC. Methods for measuring and monitoring medication regimen adherence in clinical trials and clinical practice. Clin Ther [Internet]. 1999 [cited 2017 Dec 1]; 21(6): 1074-90. doi: 10.1016/S0149-2918(99)80026-5 Available from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/10440628
Whelton PK, Carey RM, Aronow WS, et al. 2017 ACC/AHA/AAPA/ABC/ACPM/AGS/ APhA/ASH/ASPC/NMA/PCNA guideline for theprevention, detection, evaluation, and management of high blood pressure in adults a report of the American College of Cardiology/American Heart Association task force on clinical practice guidelines. J Am Coll Cardiol. [Internet]. 2018 [cited 2018 Jan 1]; 71: e127-248. doi: 10.1016/j.jacc.2017.11.006 Available from: http://www.onlinejacc.org/content/early/2017/11/04/j.jacc.2017.11.006
Kim HY. Statistical notes for clinical researchers: assessing normal distribution (2) using skewness and kurtosis. Restor Dent Endod [Internet]. 2013[cited 2018 Jan 1]; 38(1): 52-4. Available from:
https://doi.org/10.5395/rde.2013.38.1.52
Chutitorn A. Medication adherence in clients with chronic illness. Thai Red Cross Nurs J. 2013; 6(2): 25-34. Thai.
Conn VS, Ruppar TM, Chase JD, et al. Interventions to improve medication adherence in hypertensive patients: systematic review and meta-analysis. Curr Hypertens Rep. 2015; 17(12): 94. doi: 10.1007/s11906-015-0606-5
Elperin DT, Pelter MA, Deamer RL, et al. A large cohort study evaluating risk factors associated with uncontrolled hypertension. J Clin Hypertens (Greenwich). 2014; 16(2): 149-54. doi: 10.1111/jch.122592014;16:149-54
Gardner CL. Adherence: a concept analysis. International Journal of Nursing Knowledge. 2015; 26(2): 96-101.
Hugtenburg JG, Timmers L, Elders PJ, et al. Defnitions, variants, and causes of nonadherencewith medication: A challenge for tailored interventions. Patient Prefer Adherence. 2013; 13(7): 675-82.
