ผลของโปรแกรมส่งเสริมความสามารถในการดูแลตนเอง ต่อพฤติกรรมการดูแลเท้า สุขภาพเท้า และระดับนน้ำตาลในเลือด ในผู้สูงอายุมุสลิมโรคเบาหวานที่ไม่สามารถควบคุมระดับน้ำตาลในเลือด
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยกึ่งทดลองกลุ่มเดียว วัดแบบอนุกรมเวลานี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของโปรแกรมส่งเสริมความสามารถในการดูแลตนเองต่อพฤติกรรมการดูแลเท้า สุขภาพเท้า และระดับน้ำตาลในเลือดในผู้สูงอายุมุสลิมโรคเบาหวานที่ไม่สามารถควบคุมระดับน้ำตาลในเลือด กลุ่มตัวอย่างเป็นผู้สูงอายุมุสลิมโรคเบาหวานที่มารับบริการที่โรงพยาบาลนราธิวาสราชนครินทร์ จำนวน 29 ราย ระยะแรกได้รับการพยาบาลปกติเป็นเวลา 6 สัปดาห์ ตามด้วยโปรแกรมอีก 6 สัปดาห์ ประเมินผลการวิจัย 3 ครั้ง คือ ก่อนเริ่มโปรแกรม หลังระยะควบคุม และหลังระยะทดลอง โดยใช้แบบสอบถามที่ผ่านการตรวจสอบความตรงเชิงเนื้อหา ได้แก่ แบบสอบถามพฤติกรรมการดูแลเท้า แบบประเมินสุขภาพเท้า และเครื่องตรวจระดับน้ำตาลในเลือดที่มีความแม่นยำอยู่ในเกณฑ์ที่กำหนด วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงบรรยาย การวิเคราะห์ความแปรปรวนทางเดียวแบบวัดซ้ำ ฟรีดแมน และวิลคอกซัน ผลการวิจัยพบว่า ค่าเฉลี่ยพฤติกรรมการดูแลเท้า สุขภาพเท้า และระดับน้ำตาลในเลือดของกลุ่มตัวอย่างก่อนระยะควบคุม หลังระยะควบคุม และหลังระยะทดลองแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (F(2, 52) = 258.13, F(1.49, 38.84) = 42.13, และ χ2 = 29.96, ตามลำดับ, p < .001) โดยค่าเฉลี่ยพฤติกรรมการดูแลเท้าของกลุ่มตัวอย่างหลังระยะทดลองสูงกว่าก่อนระยะควบคุมและหลังระยะควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (= 1.66 และ 1.69 ตามลำดับ, p < .001) ค่าเฉลี่ยสุขภาพเท้าหลังระยะทดลองสูงกว่าก่อนระยะควบคุมและหลังระยะควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (
= .28 และ .22 ตามลำดับ, p < .001) และค่าเฉลี่ยระดับน้ำตาลในเลือด หลังระยะทดลองต่ำกว่าก่อนระยะควบคุมและหลังระยะควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (Z = -4.05, p < .001 และ Z = -2.41, p < .05) ตามลำดับ พยาบาลจึงควรนำรูปแบบการส่งเสริมความสามารถในการดูแลสุขภาพเท้าไปใช้ในกลุ่มมุสลิมที่มีบริบทคล้ายคลึงกัน
Article Details
เอกสารอ้างอิง
International Diabetes Federation. IDF diabetes atlas eighth edition [Internet]. Brussels, Belgium: International Diabetes Federation; 2017 [cited 2018 Dec 12]. Available from: https://www.diabetesatlas.org/.
Rarttarasarn C. Thailand blueprint for change [Internet]. Bangkok: Novo Nordisk Pharma Thailand; 2017 [cited 2018 Dec 12]. Available from https://www.novonordisk.com/content/dam/Denmark/HQ/sustainablebusiness/performance-on-tbl/more-about-how-we-work/Creating%20shared%20value/PDF/Thailand%20Blueprint%20for%20Change_2017_TH.pdf
Narathiwas Provincial Public Health Office. Diabetes mellitus [Internet]. Narathiwas; 2018 [cited 2018 Dec 12]. Available from: http://203.157.235.9/hdc/main/search.php?search.
Khumtaveeporn P, Ronnarithivichai C, Thongcharoen V, et al. Pathophysiology in nursing. Bangkok: THB products; 2015. Thai.
Homsanit M. Diabetes prevention in older adults. In: Assantachai P, editor. The most common health problems in old age and prevention. 2 nd ed. Bangkok: Union Creation; 2011. Thai.
Wattanakul B, Ngamkham S. Diabetes peripheral neuropathy (DPN) among diabetic patients. Journal of Nursing and Health Care. 2017; 35(4): 6-15. Thai.
Sikaow O. Pathophysiology for nursing student and health sciences student. 2 nd ed. Samut Prakan: Huachiew Chalermprakiet University; 2017. Thai.
Phormpayak D, Ajchariyasakchai M, Pamtaisong S. Factors relating to foot ulcers in persons with type 2 diabetes. Journal of Health Science. 2017; 26(2): 353-61. Thai.
Kanchanasuttirak P, Kanchanabat B, Stapanawatr W, et al. Survival of patients after peripheral bypass surgery for critical limb ischemia. Vajira Med J. 2012; 56(3): 217-26. Thai.
Lillahkul N, Supanakul P. Way of life of Muslim people in Thailand’s southern provinces and health promoting lifestyle. The Southern College Network Journal of Nursing and Public Health. 2018; 5(2): 302-12. Thai.
Thai Islam Medical Association. The integration of knowledge in Islam: Chronic disease (Cardiovascular disease, Diabetes Mellitus and Hypertension). n.p; 2009. Thai.
Vaehama R. The effect of food-choicepromoting program on food consumption behavior and blood sugar of muslim elderly uncontrolled type 2 diabetes [minor thesis]. [Songkhla]: Prince of Songkla University; 2016. 104 p.
zwJun-In N, V Siripitayakunkit A, Malathum P. Foot care behaviors of older persons with type 2 diabetes. Rama Nurs J. 2015; 21(20): 199-213. Thai.
Sangeam S. Case management for patient with diabetes mellitus. In: Sindhu S, Vongrot P, editor. Case management for patient with diabetes mellitus and hypertension. 3 rd ed. Bangkok: Vattana printing; 2015. Thai.
Institute of Medical Research and Technology Assessment, Bureau of Non Communicble Disease, Department of Rehabilitation Medicine of Mahidol University, et al. Guidelines for screening and management of diabetic foot complication [Internet]. Nonthaburi: The Agricultural Cooperative Federation of Thailand; 2015 [cited 2018 Dec 12]. Available from: https://www.rihes.cmu.ac.th/news/wp-content/uploads/2017/07/07.3-Unlocking-The-ShoeIssue-for-Diabetic-Patients-in-Chiang-Mai-%E0%B9%80%E0%B8%97%E0%B9%89%E0%
B8%B2.pdf.
Kuiburd T. Effects of utilization of care package for muslim older adult with stage 4 chronic kidney disease on caregivers’ ability in caring and functional abilities of older Adults [master's thesis]. [Songkhla]: Prince of Songkla University; 2014. 171 p. Thai.
Nugrernkul S, editor. Self care: The science and art of nursing. Bangkok: VJ prining; 1997. Thai.
Chuepan S. Impact of an integrative podiatric care program on foot-care behavior, foot conditions and the HbA1c level in diabetes patients with high susceptibility to foot wounds. JTNMC. 2016; 31(1): 111-23. Thai.
Sawatmanee P. Development of program for promoting foot-care behaviors of diabetic patients [master's thesis]. [Songkhla]: Prince of Songkla University; 2011. 183 p.
Sriklo M. Effect of foot care promoting program on perceived empowerment and foot care behaviors of patient with diabetes mellitus type 2 at Tambon bang klongsuan health promoting Hospital, Samut prakarn Province [master's thesis]. [Samutprakarn]: Huachiew Chalermprakiet University; 2014. 123 p.
Sripaebua M. Effects of a supportive-educative nursing system program on perceived foot care abilities and foot care behaviors in diabetic patients at risk of foot ulcers [master's thesis]. [Chon Buri]: Burapha University; 2014. 105 p.
Sulistyo A. The effect to foot care camp on diabetes foot care knowledge and behavior of individuals with diabetes mellitus in Indonesia [master's thesis]. [Songkhla]: Prince of Songkla University; 2017. 104 p.
Makeng M. The effect of muslim-based health behavior modification program on diabetes control behaviors and blood sugar level of uncontrolled diabetic Muslim patients with co-morbidity [master's thesis]. [Songkhla]:
Prince of Songkla University; 2017. 152 p.
Wangthong A, Cheyoe N. Effects of diabetic drug adjustment among fasting diabetic patients during the Ramadan Period in Nongjik District, Pattani Province. HSRI. 2007; 2(1): 130-35. Thai.
Sahaworakulsak R, Ahmad N. The effects of health education on acute diabetic complications, dietary behavior, and oral hypoglycemic drugs administration during Ramadan of Thai Muslim with type 2 diabetes mellitus. JTNMC. 2014; 25(1): 50-64. Thai.
Masor S, Malathum P, Jeangsawang N. Perception of Islamic Religious Leaders toward Religion-Related Health Behavior of Thai Muslims with Type 2 Diabetes Mellitus During the Fasting Month of Ramadan. Rama Nurs J. 2017; 23(2): 208-28. Thai.
Bonner T, Foster M, Spears E. Type 2 diabetes related foot care knowledge and foot self-care practice interventions in the United States: A systematic review of the literature. Diabetic Foot & Ankle. 2016; 7(1): 1-8. doi: org/10.3402/dfa.v7.29758.
