การพัฒนาและประเมินการใช้งานเบื้องต้นของแชทบอทด้านสุขภาพ เพื่อส่งเสริมการบีบเก็บน้ำนมในมารดาที่มีบุตรเกิดก่อนกำหนดและเข้ารับการรักษาในหออภิบาลทารกแรกเกิด
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
วัตถุประสงค์: การวิจัยเชิงพัฒนานี้เพื่อพัฒนาและประเมินการใช้งานเบื้องต้นของแชทบอทด้านสุขภาพที่ออกแบบมาเพื่อส่งเสริมการบีบเก็บน้ำนมในมารดาที่มีบุตรเกิดก่อนกำหนดและเข้ารับการรักษาในหออภิบาลทารกแรกเกิด (NICU) วิธีการ: การพัฒนาแชทบอทมี 2 ระยะหลัก คือ (1) การออกแบบเนื้อหาและโครงสร้างการสนทนา ประกอบด้วย การทบทวนองค์ความรู้เกี่ยวกับการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ในทารกป่วย การศึกษาแนวทางการใช้แชทบอทเพื่อส่งเสริมพฤติกรรมสุขภาพ และการสร้างผังการสนทนาของแชทบอท โดยเนื้อหาและโครงสร้างการสนทนาผ่านการประเมินความตรงเชิงเนื้อหาจากทีมผู้ทรงคุณวุฒิ 5 ท่าน และปรับตามข้อเสนอแนะของผู้ทรงคุณวุฒิ (2) การสร้างแชทบอทและทดสอบระบบด้วยวิธีการทดสอบอัลฟ่าและเบต้า โดยนำไปทดลองใช้ในมารดา 2 ราย ที่มีบุตรเกิดก่อนกำหนดและอยู่ใน NICU อย่างน้อย 4 วัน เพื่อประเมินการใช้งานในด้าน การมีส่วนร่วมในการใช้งานแชทบอท และปัญหาในการใช้งาน ความถี่ในการบีบเก็บน้ำนม การบันทึก และการนำส่งน้ำนมไปยัง NICU ผลการศึกษา: แชทบอทนี้สร้างบนแพลตฟอร์ม ManyChat มีบทบาทเป็นพยาบาลเสมือนที่ให้การสนับสนุนการบีบเก็บน้ำนมของมารดาโดยสื่อสารผ่านข้อความ อินโฟกราฟิก และวิดีโอ เป็นเวลา 4 วันติดต่อกัน ผลการทดสอบระบบ พบว่า แชทบอท สามารถส่งข้อความอัตโนมัติได้อย่างต่อเนื่องครบ 4 วัน ผู้ใช้งานสามารถอ่านข้อความ เข้าถึงภาพและเนื้อหาในอินโฟกราฟิก ตลอดจนดูภาพและฟังเสียงจากวิดีโอได้ครบถ้วน ผลการทดลองใช้กับมารดา พบว่าทั้ง 2 รายสามารถใช้งานแชทบอทได้ต่อเนื่องครบ 4 วัน ไม่พบปัญหาด้านการใช้งาน ทั้ง 2 ราย สามารถบีบเก็บน้ำนม บันทึกเวลาและปริมาณน้ำนมที่บีบเก็บ และนำส่งน้ำนมไปยัง NICU ได้อย่างถูกต้องตามที่แชทบอทแนะนำ และเห็นประโยชน์ของแชทบอทในการย้ำเตือนให้บีบเก็บน้ำนมตามเวลา สรุป: ผลการศึกษาแสดงให้เห็นว่าแชทบอทนี้ทำงานได้ตามวัตถุประสงค์ ผู้ใช้สามารถเข้าถึงและใช้งานได้อย่างต่อเนื่องครบตามเวลาที่กำหนด รวมถึงสามารถบีบเก็บน้ำนม บันทึก และนำส่งได้อย่างถูกต้องตามคำแนะนำ ผลลัพธ์นี้ชี้ให้เห็นถึงความเป็นไปได้เพื่อใช้แชทบอทในการส่งเสริมการบีบเก็บน้ำนมในมารดาที่มีบุตรเกิดก่อนกำหนดที่เข้ารับการรักษาใน NICU
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
Cortez J, Makker K, Kraemer DF, et al.
Maternal milk feedings reduce sepsis, necrotizing
enterocolitis and improve outcomes of premature
infants. J Perinatol. 2018; 38(1): 71-4. doi:
1038/jp.2017.149.
Fleig L, Hagan J, Lee ML, et al. Growth
outcomes of small for gestational age preterm
infants before and after implementation of an
exclusive human milk-based diet. J Perinatol.
; 41(8): 1859-64. doi: 10.1038/s41372-
-01082-x.
Cleminson JS, Zalewski SP, Embleton ND.
Nutrition in the preterm infant: what’s new?.
Curr Opin Clin Nutr Metab Care. 2016; 19(3):
-5. doi: 10.1097/MCO.0000000000000270.
World Health Organization, United Nations
Children’s Fund (UNICEF). Protecting, promoting
and supporting breastfeeding: the Baby-friendly
Hospital Initiative for small, sick and preterm
newborns. Geneva: WHO; 2020.
Settakraikool N, Topothai C. The situation of
lactation nurse services in healthcare facilities in
Thailand. J Health Syst Res. 2019; 13(4): 368-
Thai.
Mamemoto K, Kubota M, Nagai A, et al. Factors
associated with exclusive breastfeeding in low
birth weight infants at NICU discharge and the
start of complementary feeding. Asia Pac J Clin
Nutr. 2013; 22(2): 270-5. doi: 10.6133/apjcn.
22.2.11.
Sethi A, Joshi M, Thukral A, et al. A quality
improvement initiative: Improving exclusive
breastfeeding rates of preterm neonates. Indian
J Pediatr. 2017; 84(4): 322-5. doi: 10.1007/
s12098-017-2306-4.
Jiang X, Jiang H. Factors associated with post
NICU discharge exclusive breastfeeding rate and
duration amongst first time mothers of preterm
infants in Shanghai: a longitudinal cohort study.
Int Breastfeed J. 2022: 17(1), 1-18. doi: 10.1186/
s13006-022-00472-x.
Kaewvichien S, Thavonvattana S, Junmast W,
et al. The development of breastfeeding support
model for premature infants with a high risk of
having critical condition at Queen Sirikit
National Institute of Child Health. Thai J. Cardio-
Thorac Nurs. 2019; 30(2): 141-58. Thai.
World Health Organization. Global breastfeeding
scorecard 2022: Protecting breastfeeding through
further investments and policy actions [Internet].
Geneva: World Health Organization; 2022 [cited
Dec 7]. Available from: https://www.who.
int/publications/i/item/WHO-HEP-NFS-22.6
Arthibenyakul C, Sangperm P, Prasopkittikun T,
et al. The effects of self-efficacy promoting
program on perceived self-efficacy, efficiency of
breastfeeding and breastfeeding rate among mothers
of late preterm infants. J Nurs Sci. 2017; 35(1):
-35. Thai.
Lussier MM, Brownell EA, Proulx TA, et al.
Daily breastmilk volume in mothers of very low
birth weight neonates: A repeated-measures
randomized trial of hand expression versus electric
breast pump expression. Breastfeed Med. 2015;
(6): 312-7. doi: 10.1089/bfm.2015.0014.
Lawrence RA. Lawrence RM. Breastfeeding:
A guide for the medical profession. 9th ed.
Philadelphia: Elsevier; 2021.
Kheawnet T, Laothong U, Nanthamongkolchai S,
et al. Effects of breastfeeding promotion program
for late adolescent mothers via social media in
the faculty of medicine Vajira Hospital,
Navamindradhiraj University. Journal of Nursing,
Public Health, and Education. 2020; 21(3): 54-
Thai.
Rujirapong S, Sirisatayawong P. Effect of self-
efficacy monitoring and promoting program
through facebookon success in 12 weeks exclusive
breastfeeding among working mothers. Journal
of Nursing, Public Health, and Education. 2019;
(2): 69-81. Thai.
Bandura A. Social foundations of thought and
action: A social cognitive theory. New Jersey:
Prentice-Hall; 1986.
Zhang J, Oh YJ, Lange P, et al. Artificial
Intelligence chatbot behavior change model for
designing artificial intelligence chatbots to
promote physical activity and a healthy diet:
Viewpoint. J Med Internet Res. 2020; 22(9):
e22845. doi: 10.2196/22845.
Khaonark R, Kala S. Perception in breastfeeding
of postpartum mothers with newborns hospitalized
in neonatal intensive care unit. 2020; 40(1):
-44. Thai.
Denecke K, Warren J. How to evaluate health
applications with conversational user interface?
Stud Health Technol Inform. 2020; 270: 976-80.
doi:10.3233/SHTI200307.
Chaiwat L, Teerarungsikul N, Sananrengsak S,
Effect of breastmilk expression promoting program
on maternal intention and human milk expression
behavior among mothers with preterm infants.
CHJ. 2018; 43(1): 83-90. Thai.
Petcharavech W, Chanthapreeda N. The promoting
self-efficacy program on breastfeeding among
mothers of preterm newborn. J Nurs Sci Health.
; 42(3): 53-63. Thai.
Thongsaunsom S, Buaboon N. The effect of a
perceived self-efficacy promoting program on
breastfeeding behaviors among first-time adolescent
mothers. J Hlth Sci Res. 2021; 15(3): 1-13.
Thai.
Kaewnil W, Jintrawet U, Urharmnuay M. Effect
of coaching on maintaining breast milk among
mothers of preterm infants. Nursing Journal
CMU. 2013; 40(3): 11-20. Thai.
Phetphum C. Health behavior: Concepts, theories
and applications. 2 nd ed. Phitsanulok: Naresuan
University Press. 2018. Thai.
Maleki-Saghooni N, Amel Barez M, Karimi
FZ. Investigation of the relationship between
social support and breastfeeding self-efficacy
in primiparous breastfeeding mothers. J Matern
Fetal Neonatal Med. 2020; 33(18): 3097-102.
doi: 10.1080/14767058.2019.1568986.
Kangkan T, Sangperm P, Wichiencharoen K.
Effect of nipple stimulation program on mothers’
breast-milk volume of preterm infants. KJN.
; 21(suppl): 205-18. Thai.
Na Nakhon T, Teerarungsikul N, Sananreangsak S.
Effects of breastfeeding promoting program on
intention and breastfeeding behavior among
mothers with late preterm infants. Thai Pharm
Health Sci. 2024; 19(2). 107-16. Thai.
Lindsay N, Abigai C-S. Factors impacting
breastfeeding and milk expression in the neonatal
intensive care unit. Int. J. Caring Sci. 2020;
(2), 970-981.
Niemsang S. Effectiveness of a mother’s preterm
birth weight preparation program on breastfeeding
behaviors in nursery. udhhosmj. 2018; 26(2),
-36. Thai.
Setiawan J, Ng R. Revolutionizing journal
publishing: unleashing the power of web-based
chatbot development with dialogflow and natural
language processing. Int J Sci Technol Manag.
; 4(4): 842-51.
Amil S, Da SM, Plaisimond J, et al. Interactive
conversational agents for perinatal health: A
mixed methods systematic review. Healthcare
(Basel). 2025;13(4): 1-23. doi: 10.3390/healthcare
Kerimoglu Yildiz G, Turk Delibalta R, Coktay Z.
Artificial intelligence-assisted chatbot: impact
on breastfeeding outcomes and maternal anxiety.
BMC Pregnancy Childbirth. 2025; 25(1): 1-12.
doi: 10.1186/s12884-025-07753-3.
