การพัฒนาและการตรวจสอบความตรงเบื้องต้นของแบบประเมินพฤติกรรมการใช้ยาฉีดอินซูลินในวัยรุ่นโรคเบาหวานชนิดที่ 1

บทคัดย่อ

บทคัดย่อ

วัตถุประสงค์: เพื่อพัฒนาและตรวจสอบความตรงเชิงเนื้อหาเบื้องต้นของแบบประเมินพฤติกรรมการใช้ยาฉีดอินซูลิน (Insulin Injection Behavior Assessment Tool: IIBAT) สำหรับวัยรุ่นโรคเบาหวานชนิดที่ 1 โดยอิงตามกรอบแนวคิด Five Rights ในการบริหารยา วิธีการวิจัย: การศึกษานี้เป็นการวิจัยแบบภาคตัดขวางเชิงสำรวจเบื้องต้น โดยพัฒนาเครื่องมือจากการทบทวนวรรณกรรม แนวทางปฏิบัติทางคลินิก และความคิดเห็นจากผู้เชี่ยวชาญจำนวน 5 คน ประเมินความตรงเชิงเนื้อหาโดยใช้ดัชนีความตรงเชิงเนื้อหา (Content Validity Index: CVI) จากนั้นจึงนำเครื่องมือไปทดลองใช้กับวัยรุ่นโรคเบาหวานชนิดที่ 1 จำนวน 34 คน เพื่อประเมินความชัดเจน ความเป็นไปได้ในการใช้งาน และความเชื่อถือได้ รวมถึงวิเคราะห์ ceiling effect ของข้อคำถาม ผลการวิจัย: แบบประเมิน IIBAT ฉบับเริ่มต้นประกอบด้วย 34 ข้อ ครอบคลุม 3 ด้าน ได้แก่ การเตรียมการฉีดอินซูลิน การเก็บรักษา/การพกพา และการสังเกตอาการไม่พึงประสงค์ แสดงค่าความตรงเชิงเนื้อหาในระดับดีมาก (I-CVI = 0.80–1.00; S-CVI = 0.83) ไม่พบ ceiling effect อย่างมีนัยสำคัญ (2.94%) และค่า corrected item–total correlation อยู่ในช่วง –0.30 ถึง 0.60 สรุป: แบบประเมิน IIBAT ฉบับปรับปรุงจำนวน 22 ข้อ แสดงให้เห็นถึงความตรงเชิงเนื้อหาและความเป็นไปได้ในการใช้งานที่ดี เหมาะสมสำหรับการประเมินพฤติกรรมการใช้ยาฉีดอินซูลินในวัยรุ่นโรคเบาหวานชนิดที่ 1 โดยสามารถนำไปใช้ในบริบททางคลินิกและกิจกรรมส่งเสริมความรู้ได้อย่างเหมาะสม