มาตรการทางกฎหมายเกี่ยวกับการควบคุมบุหรี่ไฟฟ้าของประเทศไทย
คำสำคัญ:
มาตรการทางกฎหมาย, การควบคุมบุหรี่ไฟฟ้าบทคัดย่อ
การศึกษาวิจัย เรื่อง มาตรการทางกฎหมายเกี่ยวกับการควบคุมบุหรี่ไฟฟ้าของประเทศไทย มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัญหาทางกฎหมายและมาตรการทางกฎหมายในการควบคุมบุหรี่ไฟฟ้าในประเทศไทย และเปรียบเทียบมาตรการทางกฎหมายของไทยกับต่างประเทศ เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพโดยการสัมภาษณ์เชิงลึกกลุ่มตัวอย่าง ผ่านสื่อสังคม หรือโซเชียลมีเดียของกลุ่มตัวอย่างที่เกี่ยวข้องกับการดำเนินงานควบคุมบุหรี่ไฟฟ้า 15 คน ร่วมกับการวิจัยเอกสาร วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา
ผลการศึกษา พบว่า มาตรการตามกฎหมายที่ควบคุมบุหรี่ไฟฟ้าของประเทศไทย ประกอบด้วย มาตรการในการควบคุมการนำเข้า มาตรการในการควบคุมการจำหน่ายหรือให้บริการ มาตรการในการควบคุมการมีไว้ในครอบครองหรือการรับฝากบุหรี่ไฟฟ้า และมาตรการในการควบคุมผู้สูบบุหรี่ในเขตปลอดบุหรี่ ซึ่งมาตรการในการควบคุมดังกล่าวนั้น ยังคงมีปัญหาในการบังคับใช้กฎหมายกรณีการครอบครองบุหรี่ไฟฟ้า ปัญหาจากการปฏิบัติงานของพนักงานเจ้าหน้าที่ และปัญหาในการบังคับใช้กฎหมายในการห้ามสูบบุหรี่ไฟฟ้าในเขตปลอดบุหรี่ การเปรียบเทียบมาตรการทางกฎหมายพบว่า แนวทางการควบคุมบุหรี่ไฟฟ้าในระดับสากลมีความแตกต่างกันตามบริบทของแต่ละประเทศ ตั้งแต่มาตรการควบคุมในฐานะผลิตภัณฑ์ยาสูบหรือผลิตภัณฑ์ทางการแพทย์ตามหลักการลดอันตราย ดังเช่นในสหราชอาณาจักรและสหภาพยุโรป ไปจนถึงการอนุญาตโดยไม่ถือว่าการครอบครองเป็นความผิด ขณะที่ประเทศไทยใช้มาตรการห้ามนำเข้า จำหน่าย และครอบครองโดยเด็ดขาด เพื่อมุ่งเน้นการปกป้องเด็กและเยาวชน อย่างไรก็ตาม ปัญหาสำคัญคือความคลุมเครือของตัวบทกฎหมายซึ่งส่งผลต่อประสิทธิภาพในการบังคับใช้ โดยเฉพาะการลักลอบจำหน่ายออนไลน์ ข้อเสนอแนะ ควรแก้ไขนิยามมาตรา 4 พ.ร.บ.ควบคุมผลิตภัณฑ์ยาสูบฯ ให้ครอบคลุมบุหรี่ไฟฟ้าชัดเจน และยกระดับการบังคับใช้กฎหมายเชิงบูรณาการ
เอกสารอ้างอิง
นิภาพรรณ ศิริโชติรัตน์. บุหรี่อิเล็กทรอนิกส์. กรุงเทพฯ: ศูนย์วิจัยและการจัดการความรู้เพื่อการควบคุมยาสูบ (ศจย.) มหาวิทยาลัยมหิดล; 2557.
ธนรัตน์ ทิพย์พะยอม, ปราโมทย์ นิ่มพิทักษ์พงศ์. บุหรี่อิเล็กทรอนิกส์. วารสารสาธารณสุขศาสตร์ 2557; 44(3):313-28.
สุริยเดว ทรีปาตี, สุวรรณา เรืองกาญจนเศรษฐ์, ปิยะรัตน์ นิ่มพิทักษ์พงศ์, สมบัติ แทนประเสริฐสุข. บุหรี่ไฟฟ้ามหันตภัยร้ายทำลายเยาวชน. วารสารวิชาการสาธารณสุข 2566; 32(5):946-61.
สำนักงานสถิติแห่งชาติ. รายงานการสำรวจพฤติกรรมการสูบบุหรี่และการดื่มสุราของประชากร พ.ศ. 2564 (ฉบับประเด็นบุหรี่ไฟฟ้า). นครปฐม: มหาวิทยาลัยมหิดล; 2565.
ประกิต วาทีสาธกกิจ. ยาสูบลดอันตราย [อินเทอร์เน็ต]. 2568 [เข้าถึงเมื่อ 6 มิ.ย. 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://www.hfocus.org/content/2022/07/25460
จตุรงค์ เพ็ชรภูมิ. ผลกระทบของบุหรี่ไฟฟ้าต่อสุขภาพ [อินเทอร์เน็ต]. 2568 [เข้าถึงเมื่อ 6 ก.ย. 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://nuradio.nu.ac.th/?p=7272
สรกิจ บุญชัยพานิชวัฒนา. เตือนบุหรี่ไฟฟ้าอันตรายไม่ต่างบุหรี่มวน [อินเทอร์เน็ต]. 2566 [เข้าถึงเมื่อ 6 ก.ย. 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://www.dms.go.th/Content/Select_Landding_page?contentId=39330
กรมควบคุมโรค. รายงานประจำปี 2566 กองงานคณะกรรมการควบคุมผลิตภัณฑ์ยาสูบ. กรุงเทพฯ: กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข; 2566.
พงศ์ธร เรขะวิชัยดิษฐ์. มาตรการทางกฎหมายในการควบคุมบุหรี่ไฟฟ้า [วิทยานิพนธ์ปริญญานิติศาสตรมหาบัณฑิต]. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์; 2560.
บัณฑิต ไวทยานนท์. ภัยบุหรี่ไฟฟ้า. วิจัยปริทัศน์ สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร 2567; 12(3):1-14.
ชนัฏฐา วงศ์สุวรรณ. มาตรการทางกฎหมายในการควบคุมบุหรี่ไฟฟ้าในประเทศไทย [เอกัตศึกษาศิลปศาสตรมหาบัณฑิต]. กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย; 2567.
European Parliament and Council of the European Union. Directive 2014/40/EU of the European Parliament and of the Council of 3 April 2014 on the approximation of the laws, regulations and administrative provisions of the Member States concerning the manufacture, presentation and sale of tobacco and related products and repealing Directive 2001/37/EC. Official Journal of the European Union. 2014 Apr 29; L127:1-38.
Rocket Media Lab. บุหรี่ไฟฟ้าถูกกฎหมายดีไหม ทั่วโลกจัดการอย่างไรบ้าง [อินเทอร์เน็ต]. กรุงเทพฯ: Rocket Media Lab; 2564 [เข้าถึงเมื่อ 12 พ.ค. 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://rocketmedialab.co/ecigarette/
Gruszczynski L, Melillo M. The Vaping Crises in the United States: A Regulatory Failure? Eur J Risk Regulat. 2020; 11(1):131-40.
Puchalska K. The Regulation of E-Cigarettes in the European Union. Eur J Risk Regulat. 2016; 7(1):211-5.
Health Sciences Authority (HSA). Tobacco (Control of Advertisements and Sale) Act. Singapore: HSA; 2023.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 สำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 10 จังหวัดอุบลราชธานี
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของ สำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 10 จังหวัดอุบลราชธานี
ข้อความที่ปรากฏในบทความแต่ละเรื่องในวารสารวิชาการเล่มนี้เป็นความคิดเห็นส่วนตัวของผู้เขียนแต่ละท่านไม่เกี่ยวข้องกับสำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 10 จังหวัดอุบลราชธานีและบุคลากรท่านอื่นๆในสำนักงานฯ แต่อย่างใด ความรับผิดชอบองค์ประกอบทั้งหมดของบทความแต่ละเรื่องเป็นของผู้เขียนแต่ละท่าน หากมีความผิดพลาดใดๆ ผู้เขียนแต่ละท่านจะรับผิดชอบบทความของตนเองแต่ผู้เดียว
